This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI Episode 213

    BISErbisyong LENI Episode 213

    ELY: Okay, good morning! Magandang umaga, Pilipinas—Luzon, Visayas, at Mindanao! Ito na po ang BISErbisyong LENI sa RMN. At siyempre mula po dito sa DZXL 558 Manila, tayo po ay napapakinggan sa RMN DYHP Cebu, RMN DXCZ Cagayan de Oro, RMN DXDC Davao, RMN DWNX Naga, at sa lahat po ng inaabot ng ating broadcast nationwide, netwide. Magandang umaga ako pa rin ho ang inyong radyoman, Ely Saludar. At siyempre kasama po natin ang nag-iisang Bise Presidente ng Republika ng Pilipinas, si madame Vice President Leni Robredo. Ma'am, good morning!

    VP LENI: Good morning, Ka Ely. Good morning sa lahat na nanonood sa atin ngayon sa Facebook live, saka nakikinig sa atin sa DZXL, sa atin pong mga kababayan sa Bicol, marhay na aga saindo gabos. Sa ating mga kababayan sa Visayas at Mindanao, maayong buntag. Ka Ely, maraming nangyari noong nakaraang linggo. Kasi di ba bumagyo, iyong Typhoon Dante. Kaya iyong ka-busyhan natin sa COVID Response operations nadagdagan ng typhoon relief operations. Pero, Ka Ely, gusto ko lang magpasalamat doon sa mga tumulong sa atin kasi gumawa tayo, Ka Ely, ng relief operations sa—ano ito—gumawa tayo ng relief operations sa Maasin, Southern Leyte saka sa Odiongan, Romblon. Ayan nakakalimutan ko na, Ka Ely, sa Odiongan, Romblon. Gusto lang natin, Ka Ely, magpasalamat kay Mayor Trina Firmalo ng Odiongan. Sila iyong nag-facilitate, Ka Ely, para mapadala natin doon ang relief packs. Saka iyong antigen tests na ni-request nila. Pinick-up sa opisina natin ng kanilang Municipal Health Officer si Dr. Marissa Pascual. Dahil may kahirapan, Ka Ely, magpadala sa Odiongan kasi hindi regular ang biyahe. So nagpapasalamat tayo to them for facilitating. Tapos gusto ko din, Ka Ely, magpasalamat sa ating mga partners. Sa ating mga partners sa typhoon relief operations sa Maasin. Sa Maasin, Southern Leyte, nagpapasalamat, Ka Ely, sa Kaya Natin! Sa Kaya Natin! Movement, nagpapasalamat tayo sa Diocesan Social Action Center ng Maasin. Sa ating mga—marami kasi itong partners, Ka Ely, sa G Watch sa Southern Leyte, saka sa Philippine Red Cross sa Leyte Chapter, saka kay Ms. Marissa Lerya, siya iyong nag-asikaso ng pagpapadala ng goods. Nagpadala tayo doon, Ka Ely, ng more than 400—410 sacks of rice. Sila ang nag-asikaso. Kausap din natin ang NFA. Ang NFA sa Southern Leyte, pero itong mga grupong sinabi ko, Ka Ely, sila ang nag-asikaso sa pagrepack, sa distribution. Tapos ang gusto ko din, Ka Ely, na i-mention kasi tuloy-tuloy ang pagpadala natin ng mga—itong mga medical supplies saka mga PPEs sets. Iyong pinost ko sa Facebook last week, Ka Ely, na papunta sa Mindanao, gusto natin magpasalamat unang-una sa Cebu Pacific, para sa pagdala ng goods. Gusto din natin magpasalamat sa Xavier University ng Cagayan de Oro kasi sila ang tumutulong sa atin ever since, Ka Ely. Sila iyong tumutulong sa atin sa pag distribute ng mga medical supplies at saka relief packs. Nagpapasalamat din tayo sa PAL. Kasi ang PAL ay nag-offer din ng free cargo para sa mga medical supplies na ipapadala sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas.

    Kaunting update din, Ka Ely, sa Palawan, ‘di ba namention ko noong Sunday last week na mayroon tayong relief operations sa Palawan. Tuloy-tuloy iyon, Ka Ely. One week na doon—more than a week na ang ating team. Naka-base tayo sa Puerto Princesa pero over the last few days, tutulong na din tayo sa Coron dahil may spike din, Ka Ely, ng cases sa Coron. Maraming mga bahay na naka-lockdown. So nag-SOS sila ng pagkain para doon sa mga communities na naka lockdown kasi kulang talaga iyong pang-araw-araw. So nagpapasalamat tayo sa Philippine Navy kasi sila ang tutulong sa atin i-transport ang mga goods from Palawan to—ay from Puerto Princesa to Coron.

     

    Iyong papasalamatan natin, Ka Ely, ang mga partners natin. Namention ko na sila kaya hindi ko na uulitin, iyong partners natin sa Palawan. Kasi napakahusay ng partnership. Ang LGU very—LGU very engaged. Iyong mga private partners very engaged. Iyong mga medical associations, iyong mga paaralan doon. Kaya mas madali for us na makatulong kasi lahat talaga nagtutulungan. So gusto naming pasalamatan. Pati iyong team namin, Ka Ely, kasi naka—naka mahigit ano na sila, mahigit one week na sila doon. So pasalamat lang. Hopefully in the next week or so, maramdaman na natin ang pagbaba ng cases doon kasi nagka-spike talaga ng malaki.

     

    So ngayon, Ka Ely, nandito ako sa amin. Umuwi ako dito kasi mayroong mga kasal na aattendan, pero may dalawang projects din kaming may groundbreaking. Kahapon nandoon kami sa Sagñay, Camarines Sur. Nag-groundbreaking tayo ng ating fourth Angat Buhay Village. Kasi ito, Ka Ely, iyong mga—ito ang communities na nabisita natin noong after Typhoon Rolly saka Ulyses. Ito iyong mga—wala pang bagyo, lumakas lang ang ulan nililikas na sila. So recently nakahanap na ng lupa iyong LGU. So masisimulan na natin ang project ngayon. Papasalamat tayo kay Mayor Joey Fuentebella. Pero nagpapasalamat din tayo sa University of Nueva Caceres. Sila, Ka Ely, ang partner natin sa Lupi, Camarines Sur, iyong third Angat Buhay Village. Tapos ngayon iyong fourth sila din ulit ang partner natin. Tapos bukas maglo-launch na—mag-groundbreaking naman ang fifth. Iyong fifth, ito naman, Ka Ely, nabisita ko na ito during the typhoon, iyong sa Calabanga, Camarines Sur. Ito rin iyong coastal na bawat bagyo na medyo malakas ang hangin, ubos ang lahat na bahay kasi talaga parang nagkaka-surge. So ngayon, nakahanap na din ng lupa, Ka Ely, masisimulan na natin ang housing project. Actually, Ka Ely, dapat noong December pa ito. Pero in-arrange pa kasi—ayaw kasi natin mag-build kung hindi naman, kung hindi permanente iyong lupang papatirikan ng bahay nila. So ngayon nakahanap na, kaya ang fourth saka fifth, ngayon pa lang. Iyong ongoing natin, Ka Ely, iyong Guinobatan, Albay saka iyong Lupi. So hopefully matapos na iyon para finally makakuha na talaga ng permanent na tirahan iyong mga taong—iyong mga families na laging affected by the typhoons.


    ELY: Opo. Okay, Ma’am, at dito naman ho tayo sa ating COVID Response at kamusta po ngayon? Kasi alam niyo sa kasalukuyan nakalulungkot ang report na mahigit isang milyon na hindi bumalik po, nakakuha ng first dose pero sa second dose hindi na po bumalik. Ayon po ang sa report.

     

    VP LENI: Ito nga, Ka Ely, mayroong parang hindi nagtutugma, ‘di ba? Mayroong hindi pagtutugma iyong report kasi ang isang report, Ka Ely, parang sinasabi niya na mahigit—mahigit isang milyon ang hindi bumalik. Ang datos ng—ang datos, Ka Ely, ng ano ito, ang datos ng DOH, parang iba. Parang sinasabi ng DOH, 113,000 ang hindi daw isang milyon, pero 113,000 pero para sa akin, Ka Ely, whether isang milyon iyon, whether 113,000 ang laki. Kaya para sa akin, Ka Ely, kailangan maayos ang sistema. Maayos iyong sistema na masisiguro na iyong mga nag-avail ng mga first dose siguradong makaka-avail ng second dose. Kailangan silang tulungan pumunta sa mga vaccination centers, kailangan iyong gawin. Ang explanation, Ka Ely, ng DOH, iyong explanation niya parang ano ito, iyong explanation niya, Ka Ely, iyong mga hindi daw—hindi daw nakabalik, parang ang iba may sakit, ang iba ano ba iyon, basta mayroong valid concerns. Pero nakakatakot pa din, Ka Ely, ‘di ba, kahit sabihin pa nating 113,000 iyan, ano pa din, malaki pa din. And tayo, naghahabol tayo—naghahabol tayo ng numbers, naghahabol tayo ng supplies, hindi mag-expire. So dapat iyong sistema talaga para masiguro—iyong sistema para masiguro na babalik ang mga tao, siguruhin. Kasi mahirap, Ka Ely, kung nandiyan ang supply ang problema iyong sistema—iyon ang kontrolado natin. Ang supply mayroong external factor, pero ang pagbalik ng mga tao kontrolado natin iyon, pati ang logistical—iyong logistical process ng papaano gagawin ang distribution kontrolado natin iyon. Kaya dapat—dapat, Ka Ely, para sa akin, ano talaga, dapat natututukan siya. So sana—sana mahanap nila, sabihin pa natin, 113,000 sana mahanap nila iyon kasi sayang.

     

    ELY: So diyan, Ma’am, sa Bicol area, sabihin nating sa inyo pong probinsya, kasi kamusta ho ang kaso ng COVID? Kasi dito ho Mindanao na kung saan ay taga roon ang ating Pangulo, ay 25% ng nationwide tally last week ay talaga hong napakalaki ng mga bagong kaso ng COVID. So ano ho kaya ang implikasyon nito? Kasi ang sinasabi mukhang ang iba't ibang mga ginagawang ano, mga restrictions, Ma'am, ano at quarantine classification ang dahilan.

     

    VP LENI: Ako, Ka Ely, kahapon nandito na ako kahapon, eh. Medyo alarmed ako kasi dati mababa naman ang cases dito, pero alarmed ako kasi halimbawa, Ka Ely, sa Naga lang, parang 75? Seventy-five kahapon. Although ang explanation nila hindi naman one day, kung hindi iyong parang naipon? Naipon. Pero para sa akin, Ka Ely, kahit pa one week iyon mataas. So ako, Ka Ely, ngayon sinusubukan ko na mameet iyong mga doktor saka iyong team dito para tingnan kung papaano kami makakatulong sa pagsiguro na under control. Kasi may mga reklamo din, Ka Ely, na pati sa deployment ng vaccines, hindi siya satisfactory. Iyong mga doktor ang nagsasabi nito. So gusto kong makita kung ano talaga ang nangyayari, Ka Ely. Para tingnan namin, parang iyong ginagawa din namin sa iba. Ginawa namin sa Tuguegarao, ginawa namin sa Palawan, na kung makakatulong ang opisina namin sa kahit sinong nangangailangan ng tulong willing kami. Pero dito kasi, Ka Ely, mahirap kasi ang maririnig mo mga kuwento. Iyong mga kuwento hindi sumusunod ng mga quarantine requirements, hindi maayos ang implementation, so iba-iba. Pero mas mabuti kasi ito Ka Ely pag-usapan na nandiyan iyong lahat na stakeholders para sabay-sabay iyong pagplano. Kasi mahirap, Ka Ely, kapag speculations eh—mahirap kapag speculations, kailangan makita talaga ano ba iyong problema. So dito sa amin kahapon ang taas ng cases.

     

    Ang sinasabi, Ka Ely, karamihan daw sa cases na ito, parang nag-positive na sa antigen so naka-isolate na pero ni-repeat ng RT-PCR kaya ngayon pa lang officially nalalagay. Ito, Ka Ely, isang question ko ito, kasi kahit sa Puerto Princesa naharap namin itong ganitong issue. Kasi diyan sa atin, Ka Ely, sa Metro Manila, sa NCR Plus, nagkaroon ng parang directive iyong DOH na kapag nag-positive na sa antigen, considered na positive na iyan. Kabahagi na siya ng bilang. In fact, ang nirerepeat RT-PCT na lang, Ka Ely, iyong mga nag-negative pero may symptoms. Kasi parang ang sinasabi sa atin ng experts na iyong positive results, lalo na sa mga symptomatic, ano na iyan, considered na positive.

     

    Pero, Ka Ely, sa Puerto Princesa saka dito sa amin, parang kahit nagpositive na sa antigen, required—hindi pa siya nabibilang—required pa siyang mag-undergo ng repeat RT-PCR so iyon iyong isang bagay na itatanong ko pagbalik ko sa Monday diyan sa atin, sa NCR, na ano ba talaga iyong national policy about it? Kasi kung antigen lang, Ka Ely, puwede na, parang makakarespond kaagad kasi kasali na sila sa bilang. Pero kung naghihintay pa ng RT PCR, parang iniipon muna—naiipon pala, naiipon bago dumating iyong results. Gaya noong dito sa Naga, ang 75 cases, over the last few days daw iyon kasi kadadating lang ng RT-PCR results kahapon. So sa akin, Ka Ely, iyon iyong hindi malinaw, na bakit diyan sa NCR Plus mayroong directive na antigen, kapag nagpositive, positive na talaga, pero iyong Puerto Princesa saka dito, hinihintay talaga iyong RT-PCR. Although iyong experience namin sa Puerto Princesa, Ka Ely, napaka-helpful na ng antigen kasi kapag nagpositive sa antigen test, may intervention na kaagad. Halimbawa, Ka Ely, iyong Palawan, iyong LGU nag-hire siya ng—hindi, nagrent pala siya—nagrent siya ng parang tatlong hotels, ginagamit niya iyon ngayon hindi lang sa quarantine facility pero parang lumalabas parang extension na siya ng ospital, kasi may mga… nagdadala na sila ng medical equipment kasi talagang punuuan iyong occupancy, Ka Ely. Dito naman sa CamSur, kahapon, nagpalabas iyong Bicol Medical Center kahapon ng advisory na puno na sila, so merong some degree of panic iyong mga nakakausap na, paano na ‘yan, puno na iyong Bicol Medical Center, kasi iyon lang naman iyong malaking DOH hospital dito sa amin. Although iyong mga private hospitals, iyong iba tumatanggap na din ng COVID patients, pero iyong ipon kasi, Ka Ely, nasa DOH hospital, tapos kahapon nagsabi puno na. So may problema talaga. May problema na kailangan harapin, papaano ba mako-control iyong pagdami ng mga kaso. Ang problema, Ka Ely, sa hospital occupancy, napakalaki. Napakalaki kasi ano talaga, kahit sa Palawan iyon iyong aming nasasalubong. Mayroon kaming natatanggap na mga requests, Ka Ely galing sa ibang lugar—halimbawa may mga requests galing sa Cagayan de Oro, may requests sa GenSan, pero sa amin kasi, Ka Ely, mahirap for us kung hindi namin partner iyong LGU saka wala kaming local partner na private na makakatulong sa amin dahil sa kakulangan namin ng tao. So gaya sa Palawan, Ka Ely, nakaumpisa kami ng volunteer group, tapos very much welcome iyong tulong namin sa LGU, naging madali for us. Pero sa iba ngang lugar, Ka Ely, ‘pag may nagrerequest, so kung may nakikinig po ditong isa sa mga nagrequest sa amin, iyon po iyong aming limitation—na kailangan talaga kaming magkaroon ng partnership with the LGU kasi mahirap pong parang gumawa kami ng intervention na hiwalay doon sa ginagawa ngayon nila. Dapat iyong intervention namin, isu-supplement lang kung ano na iyong ginagawa. So iyon po iyong explanation kung bakit kami hindi agad-agad na puwedeng pumasok, so pagpasensyahan na lang po iyong ibang… pero marami nang nag-e-SOS, Ka Ely.

     

    ELY: Pero, Ma’am, mukhang ito ay nagustuhan ng DILG, iyong mga nauna ninyong hakbang, dahil mayroon pong kautusan mismo si Secretary Ano sa mga LGUs na magpakalat po ng mga mobile COVID-19 vaccination units at para sila na ang lumapit—iyong binabanggit po natin dito Ma’am sa ating palatuntunan—na ang gobyerno na ang lalapit para bakunahan iyong mga dapat bakunahan.

     

    VP LENI: Ito, Ka Ely, ‘di ba nakuwento ko sa iyo, parang matagal na naming plano iyong mobile vaccination. Parang ano siya, version nung mobile swab testing namin…

     

    ELY: Tama, Swab Cab…

     

    VP LENI: Nakakasa na siya actually, Ka Ely. iyong problema lang namin, wala naman kaming access to vaccine supplies. Pero ngayon, Ka Ely, nag-uusap kami nila Mayor Isko ng City of Manila. In fact, nagkaroon na ng mga coordination meetings noong mga nakaraang linggo—noong Tuesday ba iyon o Wednesday—nag-usap na iyong staff ni Mayor Isko saka kami. Kinakasa namin Ka Ely, ipa-pilot namin iyong Manila City. Ipapilot namin iyong Manila City sa mobile vaccination para ipakita it can be done. So ngayon, Ka Ely, nagta-time and motion study kami, naghahanap kami ng mga lugar na puwede iyong gawan. iyong mga ibabakuna hindi na kinakailangang bumaba sa sasakyan, pero ang gusto naming unahin Ka Ely iyong ibang frontliners, non-medical frontliners, na kailangan talaga ng proteksyon. So nag-uusap na kami, iyong first target namin parang mga 24,000, parang padating yata Ka Ely mid-month iyong supply ng Manila. So kapag dumating na iyong supply, kasa na kami, pinaplano na iyon since last week. So hopefully mapakita namin, Ka Ely, na puwede siyang gawin.

     

    ELY: Opo. Okay, ito maganda ho, Ma’am, dahil sa ‘di ba mas marami na ang darating na mga bakuna—3.4 million doses ng SinoVac, at ang dami ho, Pfizer, Moderna… Dito binabanggit niyo Ma’am, dapat ay maging… ayusin pa iyong sistema sa mabilis na pagbabakuna. Binaggit n’yo kanina kay Mayor Isko Moreno. At nakakagulat lang na mabilis din Ma’am, ‘pag binigyan sila ng bakuna ubos kaagad e, naituturok kaagad.

     

    VP LENI: Ano kasi, Ka Ely, ito kasi, Ka Ely, iyong sa Manila maganda iyong deployment ng vaccines e, iyong distribution I mean. Na-mention ko yata ito, Ka Ely, sa iyo last Sunday na kinuwento sa amin ni Mayor Isko na sa kanila, sinisiguro nila na merong vaccination center sa buong Manila na kayang… parang ano siya, accessible kahit hindi ka na magko-commute. Gustong sabihin, para naano nila Ka Ely, naplano nila iyong geographic na distribution ng vaccination centers, na ano talaga, kappag…

     

    ELY: Accessible talaga…

    VP LENI: —kapag dumating iyong vaccine, accessible na lalakarin lang nung tao. So ang ganda—ito, Ka Ely, iyong sinasabi natin na ano talaga, dapat nung wala pa iyong bakuna pinagplanuhan na. And mukhang sa Manila City naplano na talaga. Ang common na problema, Ka Ely, noong ibang LGUs na nakakausap natin, kulang talaga sila ng nagbabakuna. Kahit nandiyan iyong supply, kulang iyong tagabakuna. So ito, Ka Ely, iyong pinopoint natin last year pa di ba, nadiscuss natin iyan dito sa BISErb, na habang wala pa iyong bakuna, iyon na iyong i-ready, kasi sa experience ng ibang bansa, iyon iyong naging bottleneck din nila.

     

    ELY: Opo…

     

    VP LENI: So ngayon, dependent talaga, Ka Ely, ngayon sa doctors and nurses, and alam naman natin na limited supply iyong doctors and nurses natin, lalong-lalo na kasi kailangan na kailangan sila sa mga ospital. So ngayon Ka Ely parati nating sinasabi na baka mas mabuting magkaroon ng—medyo late na ito, dapat ginawa ito last year, pero kailangan—na baka puwedeng mag-train na, para may mga trained na accredited na mga jabbers na kahit hindi licensed na doktor o nurse, basta iyong training nila supervised by doctors and nurses. Kasi iyon naman Ka Ely iyong ginawa sa ibang lugar e, iyon iyong ginawa sa ibang lugar, na nag-train talaga sila. Nag-train talaga sila ng mga vaccinators, kasi hindi talaga, Ka Ely, kakayanin kahit pa dagsain tayo ng bakuna, kulang talaga iyong mga jabbers, so sana mahanapan ito ng paraan. Kami, Ka Ely, iyon din iyong ine-explore namin kung ipapayag. Kung ipapayag, puwede bang magpartner tayo, sabihin natin with a medical school, o puwede bang magpartner tayo with a nursing school, na iyong mga estudyante nilang nagke-clerk na o nag-iintern na, naghohospital duty na, mapayagan basta supervised. Kasi kung irerequire natin,  Ka Ely,  na lahat talaga registered nurses saka doctors, kukulangin talaga tayo. Hindi tayo magiging very efficient kasi kulang nga—kulang iyong human resources natin.

     

    ELY: Ma’am, may mga panukala na dapat huwag na muna raw masyadong higpitan iyong mga magpapabakuna. Napakarami hong mga requirements. Katulad sa Maynila, sinasabi basta may ID, may pagkakakilanlan, paturok, turok kaagad eh. Siguro ganito ho ang dapat na gawin sa buong bansa, kasi iyong iba, Ma’am, natatakot na pumunta, ang daming hinihingi eh, so nadidismaya na pumunta.

     

    VP LENI: Iyong sa akin, Ka Ely, nung umpisa kasi, para sa akin okay lang naman na mag-istrikto kasi kulang na kulang pa iyong supply. So sinisiguro natin na iyong matuturukan talaga, iyong pinakanangangailangan. Pero ngayon na marami na iyong supply na dadating, dapat mas liberal na iyong pagturok. Sa Manila, Ka Ely, ang dinig ko—hindi ko alam kung accurate ito—ang dinig ko kahit hindi ka taga-doon basta makapakita ng ID, puwede kang mag-avail. Sa Quezon City naman Ka Ely, kahit hindi ka taga-Quezon City pero doon ka nagtatrabaho… Gaya sa amin, marami kaming staff na hindi nakatira sa Quezon City, pero dahil ang opisina namin sa Quezon City, eligible sila. So para sa akin, Ka Ely, call na siguro iyan—call ng LGU lalo na kung mayroong problema sa pag-ubos ng mga bakuna kasi may mga LGU na ganoon. Kailangan talaga iyong pagplanuhan talaga, Ka Ely, ano iyon—papaano ba mas masisiguro na iyong speed ng pag-inoculate nandiyan kasi alam naman natin na naghahabol tayo ng oras, ‘di ba. Kumbaga, the sooner na mabakunahan ang pinakamaraming tao, the sooner din na magbubukas iyong ekonomiya natin. So dapat, Ka Ely, tutukan siya. Tutukan iyong proseso.

     

    ELY: At sana maging mabilis at sana huwag tayong masiraan ng mga bakuna dahil sa may mga brownout, Ma’am, sa Luzon. Diyan ho ba sa Bicol nakakaranas ng brownout?

     

    VP LENI: [chuckles] Lagi—lagi dito, Ka Ely, may brownout. Pero iyon nga, eh, para sa akin inexcusable, ‘di ba. Inexcusable na masiraan tayo dahil either nagbrownout or hindi na-on iyong, ano ito, iyong temperature o hindi na-on iyong freezer. Inexcusable iyon kasi napakavaluable na commodity ngayon ng bakuna, ‘di ba. So kapag—‘di ba, Ka Ely, kapag mayroong isang bagay na very valuable, parang ginagawa mo iyong lahat para ma-secure iyon. Kaya para sabihin na nasira kasi hindi na-turn on iyong—wala siyang excuse, eh.

     

    ELY: Tama. Pero, Ma’am, dahil sa GCQ restrictions at dito sa NCR Plus at mayroong mga MECQ naman, nagkaroon na po, ano, at pinayagan iyong leisure travel at interzonal travel mula sa NCR Plus sa ibang mga lugar. So ito kaya—kasi may mga agam-agam din lalo na iyong ibang mga, lalo iyong mga health expert, na baka ito na naman ang pagmulan, eh, ng paglala. So anong nakikita niyong paraan para—bagama’t kailangang umusad po iyong ating ekonomiya pero—kasi malaking tulong daw po ito na sinasabi sa turismo.

     

    VP LENI: Ako kasi, Ka Ely, tinitingnan ko iyong mga oposisyon, ‘di ba. Tinitingnan ko iyong, ano ito, iyong anxiety ng mga doktor na nagpahayag ng pagkabahala na ngayon na ino-open na ito, baka magkaroon na naman tayo ng third surge. Na kapag nag-third surge tayo, mas magiging malala siya. Iyon iyong sinasabi nila, ‘di ba, Ka Ely. Iyong iba nga nagsasabi na kapag hindi natin ito naayos, iyong third surge mangyayari sa July. Huwag naman sana kasi, Ka Ely, hindi na natin kakayanin kapag nagkaroon pa. Mayroong mga conflicting na mga pagtingin. Halimbawa, alam natin—ito nga, Ka Ely, iyong parati nating sinasabi, iyong health versus the economy, ‘di ba. Dapat sana hindi. Dapat hindi natin pinipilit ang isang bagay na potentially magdadala ng, parang danger sa health ng mga tao. Parang iyong tinitingnan ko lang dito, Ka Ely, iyong mga restrictions na binigay, parang ang ano kasi, ‘di ba, ang GCQ with restrictions extended siya sa NCR Plus. Iyong una, sabi ni Presidente until the end of June pero kinorrect ito ni Secretary Roque ang sabi niya hindi raw end of June pero hanggang June 15 lang. Itong GCQ with restrictions sa NCR Plus ito. Kapag sinabing NCR Plus kasama iyong mga karatig-probinsya. Parang sinasabi niya rito, Ka Ely, ano iyong gustong sabihin ng [GCQ] with restrictions. Sinasabi nila, Ka Ely—na-mention ko na ito last time—kapag indoor dining daw 30% capacity lang pero kapag na-grantan ka raw ng Safety Seal, puwedeng 40%. Halimbawa al fresco dining, iyong kakain ka pero open air, puwede 50%. Sa mga religious activities gaya ng misa, kasal, wake, ang puwede raw ay 30% lang. Pero ang LGU daw can increase to 50%—depende siguro sa sitwasyon. Iyong personal care services, siguro ito iyong mga parlor, mga barberya, puwede raw 40% pero may additional na 10% kung maka-obtain ng Safety Seal. Tapos ito, Ka Ely, iyong sinasabi mo, iyong interzonal travel from NCR Plus is allowed pero subject daw to restrictions sa destinations sa LGU. Pero ito, Ka Ely, sinasabi niya puwede nang magbiyahe iyong mga galing sa NCR Plus papunta sa mga—nakalimutan ko—ang term niya, Ka Ely, leisure travel from the Greater Manila Area to areas under the loosest—hindi ko alam kung anong gustong sabihin, loosest, pinaka-loose siguro—quarantine classification. Ang sinasabi dito, Ka Ely, sa DOT resolution, iyong June 1 to 15 daw na leisure travel puwede to areas under Modified General Community Quarantine. Pero daw iyong travellers below 18 at saka above 65 [years old]—ito iyong nakita ko, Ka Ely, na reactions ng mga tao—iyong mga travellers below 18 and above 65 [years old], kailangan daw muna magkaroon ng negative na swab test before travelling. Parang iyong mga comment na nakita ko rito, Ka Ely, papaano iyong mga sobrang bata pa na—hindi ba sila, kasi parang ang sinasabi nila, Ka Ely, parang sobrang bata pa, hindi dapat sina-swab nang sina-swab. Parang ito iyong mga tanong. Sabi dito, Ka Ely, for travellers 18 to 16 years old, iyong swab test daw na requirement would depend on the destination’s LGU. So ang parang sinasabi niya, Ka Ely, absolutely kapag below 18 [years old] ka o above 65 [years old], dapat may negative swab test ka. Pero kapag 18 to 65 [years old] ka, iyong requirement magdedepend sa LGU na pupuntahan mo. So ito yata, Ka Ely, iyong medyo kalituhan. Tapos iyong travel daw, Ka Ely, point-to-point lang. Hindi puwede iyong hihinto ka. Hindi puwede iyong hihinto. So iniisip ko lang, Ka Ely, ano kayang gustong sabihin nito? Halimbawa galing sa Manila pupunta ako sa Baguio. Sabi kasi, Ka Ely, bawal na iyong stopovers. Ah, puwede naman pala. The only stopovers that are allowed are for eating and personal necessities. So kung magbabanyo ka sa highway puwede iyon. Kung kakain ka, puwede iyon. Pero ang hindi allowed kung hihinto ka tapos papasyal. Iyon iyong mga kalituhan ngayon, Ka Ely. So palagay ko dapat mas ma-translate ito sa mga—sa terms na mas naiintindihan. Kasi iba-iba na iyong terms, ‘di ba. May stricter GCQ, may GCQ with restrictions, tapos may mga lugar na MECQ. Tapos may mga bansa, Ka Ely, na kapag ang traveller galing doon sa bansang iyon, may travel ban. Extended daw itong travel ban to seven Asian and Middle Eastern countries, including India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Sri Lanka, Oman, at saka UAE. So iyong mga travellers daw mula doon, hindi pa tatanggapin dito sa atin kasi may Indian variant doon. So hindi siya tatanggapin. Ang puwede lang daw kung—kahit nga, Ka Ely, travel history. Halimbawa siguro pauwi ka ng Pilipinas. Kung iyong, halimbawa dumaan ka within the last 14 days sa pitong bansang ito, hindi ka papapasukin. Ang puwede lang daw, kung in transit na mga passengers na hindi lalabas ng airport. So masyadong marami, Ka Ely, kukulangin tayo ng oras. Pero itong—

     

    ELY: Pero, Ma’am, diyan sa ano, sa Naga, tumatanggap na rin kayo ng turista o hindi pa?

     

    VP LENI: Hindi, Ka Ely. Strikto pa rin dito. Mayroong border dito, Ka Ely, mayroong border sa Del Gallego—iyon iyong border ng Quezon at saka Camarines Sur. Doon sa border, Ka Ely, chine-check iyong lahat na requirements. So bawat probinsya yata, Ka Ely, hindi ko alam na iyong pinaka-updated pero ang dati, Ka Ely, halimbawa iyong mga LSIs, ang dati mayroong mga probinsya na nagrerequire talaga sila na mag-quarantine muna. May mga probinsya, Ka Ely, naglagay na ng quarantine facilities sa border. Mayroon namang mga probinsya na basta may negative RT-PCR—hindi ko alam ngayon kung antigen test ay required—hindi, ang antigen test pala—iyong swab antigen ay accepted. Pero mas mabuti pa rin, Ka Ely, i-check pa rin kasi province to province nag-iiba iyong requirements. Dito kasi sa amin, Ka Ely, ang daming probinsyang papasok dito sa Del Gallego, iyong first town. So hindi lang iyan papuntang CamSur pero iyong mga papuntang Albay, papuntang Sorsogon, papuntang Catanduanes at saka Masbate, pati papuntang Mindanao, papuntang Samar. Iyong mga nagde-day trip, dadaan talaga rito. So talagang ano, Ka Ely, iniistriktohan talaga siya.

     

    ELY: So matagal pa pala kaming makakatikim ni Paulo Espiritu ng halo-halo sa Naga. Namimiss na namin iyan.

     

    VP LENI: Oo, Ka Ely. Gaya kami, Ka Ely, nag-swab test talaga kami. Nag-swab test kami lahat na magkakasama bago kami umuwi dito. Tapos pagbalik, ganoon din iyong gagawin para sigurado lang, Ka Ely. Para siguradong nagfa-follow tayo sa protocols. Tapos maraming ifi-fill up, Ka Ely. Mayroong iko-coordinate mo muna sa LGU na pupuntahan mo. Kailangan iyong LGU na pupuntahan mo may acceptance sa iyo. Iyong negative RT-PCR, mayroon kasi silang requirements, parang nasa website naman, Ka Ely, on a province basis.

     

    ELY: Okay, at samantala, sa isa pa nating isyu, Ma’am, at ngayon, marami pong mga haka-haka, ano, at ngayon, nandiyan na naman kayo sa Bicol. Ito siguro banggitin ko na rin dahil sa talagang umiikot na rin po ito sa social media. Itong si dating Congressman Andaya eh binabanggit talagang kayo raw po ay tatakbong gobernador. So, Ma’am, sa inyo na po manggaling, ano ho ba ang inyong plano sa pulitika para po sa 2022?

     

    VP LENI: Walang nagbago, Ka Ely. Walang nagbago. Iyong sabi ko, Ka Ely, na hanggang ngayon ay nasa decision-making process pa rin tayo. Pero ito, Ka Ely… ito, Ka Ely, iyong last kong nakausap in person si—iniisip ko kung kailan, eh,—si Congressman Andaya ay February. February of 2021. Pumunta sila, Ka Ely, sa—February 3, 2021—pumunta sila, Ka Ely, sa office at inaaya nga ako. Inaaya ako na mag-governor. And ako, Ka Ely, very honest naman ako lagi sa—kahit in public sinasabi ko na talagang option iyan para sa akin. In fact, ilang beses kong sinabi na kung walang ibang considerations, ang preference ko local. Pero wala pa akong desisyon. And sinabi ko rin, Ka Ely, sa kanila na hindi pa ako makakapag-decide soon dahil may mga responsibilities ako sa national. May mga responsibilities ako sa national na hindi ko puwedeng talikuran nang basta-basta. Makaka-decide lang ako kung magra-run ako for public office kapag nag-decide na ako na hindi ako tatakbo para presidente.

     

    ELY: Ma’am, linawin natin: inaaya kayo ni dating Congressman Andaya na tumakbo for governor?

     

    VP LENI: Oo—hindi lang siya, Ka Ely, isang grupo ang nag-aaya sa akin. And ako, Ka Ely, sinabi ko na option talaga sa akin iyong pag-governor. Option sa akin iyong pag-governor. Iyong trabaho, Ka Ely, gusto ko. Iyong lokal tingin ko okay sa akin iyong lokal, pero mayroon akong responsibilities na iba. Iyong sense of duty ko naman, Ka Ely, mataas. Kaya nga sinasabi ko iyong pag-decide ko hindi naman iyon based sa aking personal convenience pero iyong decision-making process—kasi nakikita ko rin ito, Ka Ely, sa mga supporters natin na, “Mag-decide ka na kasi.” Kaya siya mahirap kasi kung based lang sa gusto ko, matagal na akong nakapag-desisyon, pero maraming konsiderasyon, Ka Ely. Maraming considerations. At gaya ngayon, Ka Ely, ang pinupush ko sana magkaroon lang ng isang kandidato para sa lahat na wala sa admin. Iyon iyong nilalakad ko ngayon. So ako, Ka Ely, alam ng mga kausap ko pati ng mga tao dito na makakapag-decide lang ako with finality kung tatakbo ako sa lokal kapag naayos ko na iyong national. Kapag nag-decide na ako, Ka Ely, na hindi ako tatakbong presidente o hindi ako, alam mo iyon, wala akong tatakbuhan ng national, at saka lang ako puwedeng mag-decide. And sa akin nga, Ka Ely, may mga nagsasabing tumakbo sa ibang posisyon, hindi lang governor. So bahagi siya ng proseso.

     

    So sa akin, Ka Ely, totoo na attractive sa akin iyong option na iyon pero wala pa akong desisyon.

     

    ELY: Ayon, maliwanag.

     

    VP LENI: At uunahin ko, Ka Ely, iyong desisyon sa national kasi ngayon, iyon iyong aking pinaka… pinaka, ano ito, obligasyon. Maraming naghihintay sa desisyon sa national. Ito muna uunahin ko. Kapag na-settle na ito, Ka Ely, puwede na akong tumutok kung anong—kung kakandidato ba ako sa lokal.

     

    ELY: Pero ako, Ma’am, nakikita ko kasi matagal na rin ako sa media at baka naman inaaya kayo na mag-governor para mabawasan ang kalaban. [chuckles] Para mawalan sila ng kalaban sa national kaya ingat ho, Ma’am, ha. [laughs]

     

    VP LENI: [chuckles] Ako ano, Ka Ely, hindi naman siguro. Pero sa akin kasi, Ka Ely, marami rin kasing opportunities talaga ngayon, halimbawa iyong incumbent govenor magte-term limit, so maraming considerations. And sa akin, Ka Ely, sabi ko nga, attractive talaga sa akin iyong lokal kasi ito naman iyong kinasanayan natin. Iyong asawa ko matagal na mayor ng Naga. Pero iyon nga, Ka Ely, hindi talaga ako—marami akong mga ka-meeting dito na nag-seek ng meeting sa akin, tinatanong din iyan. Sinasabi ko, Ka Ely, na nasa proseso ako ngayon ng pagkausap ng maraming tao to help us decide kung tatakbo tayo sa national o hindi. Kapag naka-decide na ako doon, at saka ko puwedeng tutukan, tatakbo ba ako sa lokal o hindi na ako tatakbo at all. Kung tatakbo ako sa lokal, para sa anong posisyon. So iyon nga, iyon, Ka Ely, na wala namang nagbago. Kasi sa akin, Ka Ely, kung nakapagdesisyon na ako, ako mismo magsasabi.

     

    ELY: Ma’am, dito niyo i-announce sa ating radio program, ha.

     

    VP LENI: Oo naman, dapat dito una. [laughter]

     

    ELY: At alam niyo ho maraming nakikinig sa atin ngayon lalo iyong mga troll army. Biruin niyo, tina-transcribe pa iyong ating usapan, ‘di ba, nagmo-monitor. Bawat pananalita niyo binabantayan. Kaya palaisipan sa akin, Ma’am, ngayon iyong mga lumalabas sa survey noong nakaraan na kayo ay kulelat daw pero bakit binabantayan ka nang husto, ‘di ba? Pati Sunday program natin binabantayan.

     

    VP LENI: Okay lang iyan, Ka Ely, at least nadadagdagan iyong nakikinig sa atin. [laughter]

     

    ELY: Kaya batiin natin. Uy, good morning sa inyo. Salamat sa pakikinig at siyempre, ayusin niyo iyong pagta-transcribe, ha. Talagang dapat pulido, walang dagdag at walang bawas. Okay, Ma’am, dito na ho tayo sa ating Istorya ng Pag-asa.

     

    [END OF GAP 1]

     

    ISTORYA NG PAG-ASA SEGMENT

     

    VP LENI: May espesyal tayong bisita ngayon, Ka Ely. In-invite natin siya kasi inspiring iyong kaniyang kuwento. Siya iyong ating Istorya ng Pag-asa. Nandito na siya, kasama na natin siya. Good morning sa iyo, Ina!

     

    INA GATAN: Good morning po!

     

    VP LENI: Ayan, iyong bisita natin si Ina Gatan. Si Ina Gatan, Ka Ely, since last year ay volunteer nang volunteer sa ating mga initiatives sa COVID-19 response. Pero ang nakakamangha sa kaniya, kasi mayroon siyang full-time work. Mayroon siyang full-time work pero mula noong shuttle services hanggang sa repacking ng mga bagyo, hanggang ngayon sa Bayanihan E-Konsulta, volunteer siya. So tatanungin natin si Ina. Ina, ano iyong nag-push sa iyo para mag-volunteer ka despite the fact na mayroon kang trabahong inaasikaso? Na imbes na nire-rest mo na lang, bakit pinapahirapan mo pa iyong sarili mo?

     

    INA GATAN: I think po for me, it’s more like you said po, mayroon din akong malaking sense of duty. Mayr time kasi noong 2020 na I think everybody was very, very down. Everybody felt hopeless, felt helpless and para sa akin po if there’s a way na I can help them a little bit, kahit kaunting effort lang, kahit kaunting time na mabibigay ko, iyon, iyon po iyong reason bakit napu-push po.

     

    VP LENI: Ano, Ina, iyong ano—kasi iyong pinaka-first na volunteer work mo for us iyong sa shuttle services, ‘di ba. Iyong sa shuttle services. Kumusta iyong naging experience mo?

     

    INA GATAN: To be honest sobra akong—I only did it once kasi that was the time na… iyon po iyong second time na nag-roll out kayo ng shuttle services for frontliners. And then iyong schedule ko kasi noon medyo nag-aano sa work ko. But at that time, my experience, I was very humbled to be honest kasi sobrang organized po ng everything and the way everything was being run. It was very organized and I could really feel—kasi everyday nakakaharap mo iyong—iyong work ko doon kasi is kumukuha po kami ng data ng mga tao, ng mga frontliners na sumasakay sa shuttle and for me, I felt humbled po talaga kasi everyday din silang pumapasok. Sila iyong mga frontliners and wala silang pumasok kung hindi iyong shuttle service na iyon. So generally, I’m not an emotional person but the whole time I wanted to cry because you know, it’s really a humbling, I think. And at the end parang nag-debriefing kami with your staff and then they were even looking for ways kung paano pa i-i-improve iyong process. So maraming moving parts iyong initiative na iyon, I think, for one thing. And then it was handled too well. And me kasi sa personal work ko po kasi I do a lot of ops and a lot of, like, strategy and stuff like that so very impressed din po ako sa operations. And iyon, at the same time very humbled na I was able to be part of that and see firsthand iyong mga tao na nakaka-benefit sa initiative na iyon.

     

    VP LENI: Tapos, Ina, after that, ‘di ba parang we only did it for about two weeks kasi during the MECQ lang. Pero after that, nag-volunteer ka ulit. Nag-volunteer ka ulit. Pero iyong work mo doon sa susunod na volunteer work, parang menial in the sense na nagre-repack ka tapos pumupunta ka sa office namin sa Quezon City na nanggagaling ka sa work mo na nasa BGC ka.

     

    INA GATAN: Opo.

     

    VP LENI: So ang tanong ko lang, why go through all that trouble na pagod ka sa trabaho, iiwanan mo iyong trabaho mo, imbes na uuwi ka sa inyo magpapahinga, magvo-volunteer ka pa sa amin. Ano iyong driving force noon?

     

    INA GATAN: My driving force, again, I would have to say it’s the sense of duty din po talaga. I recognize that I come from a place of privilege na, like ang dami po kasing nawalan ng trabaho during the pandemic and ako, I felt very grateful na I wasn’t—I still had a job. I still have resources naman to keep myself healthy and safe. And I had time so why not. For me, it was also, I guess if I’m a litle bit selfish nga about it, parang it helped me get a sense of purpose during the time na I felt useless—completely useless for a country that I love. So…

     

    VP LENI: Wow, grabe. Tapos ngayon, Ina, you’re volunteering again sa Bayanihan E-Konsulta. How was the experience?

     

    INA GATAN: Oh my gosh, so for the Bayanihan E-Konsulta, actually the reason why I started volunteering—I didn’t know po initially na—kasi noong time na iyon medyo naging busy po kami sa work so hindi ko masyadong nababantayan iyong mga initiatives. Noong nakita ko kung ano iyong mga ginagawa ng Bayanihan E-Konsulta, sabi ko sobrang amazing ng initiative na ito. And I said talaga to my friend, “I need to be a part of this.” So iyong isang staff niyo po, kasi mayroon po kaming Facebook group na naging sobrang close kami ng ilang staff niyo and other volunteers po sa repack, so may Facebook group po kami tapos parang nag-ask si Ms. Rizza kung willing kami mag-volunteer and it was so easy for me to say yes. The experience there, I was a call agent. So ako po  iyong nagbi-bridge ng call—

     

    VP LENI: Ah, bridging agent ka.

     

    INA GATAN: Yes. To be honest, medyo challenging siya initially for me kasi noong first time na nag-volunteer ako, parang may mahaba kaming babasahin na consent form po tapos hindi ako gano’n kagaling mag-Filipino kasi Bisaya po ako. [laughs]

     

    VP LENI: Kasi Cebu ka, ‘di ba.

     

    INA GATAN: Opo. Taga-Cebu po. Tapos eventually, nakikita ko na nag-i-improve. Kasi three times ako nakapag-volunteer so far doon, and then every time na nagche-change iyong process in a way na nao-optimize for the volunteers and for the patients din po. So, grabe iyong… I was very in awe with that entire operation. And I wish I can volunteer pa more, kaso, medyo mahaba po kasi yung oras na kailangan for that time.

     

    VP LENI: Pero ano iyong pakiramdam Ina, kasi 'di ba if you are a call bridging agent, maririnig mo diba, maririnig mo yung problema nung pasyente, tapos iyong kung papaano yung doctor nagdedeal sa pasyente. Ano yung mga take-aways mo doon sa experience na iyon?

     

    INA GATAN: Number one po napaka… napaka bait ng mga doctor volunteers po na nakuha natin. Kasi po siyempre may mga technical issues din minsan. Sometimes kapag nagbi-bridge yung call, baka hindi ganon kalakas iyong signal ng patient. Minsan iyong calls po nagla-last sometimes 15 minutes lang, pero minsan mga thirty to forty minutes. Tapos nag-e-explain po talaga iyong doctors in detail. Like whatever their diagnosis is or their recommendations are. That’s one thing na sobrang na in awe ako. Kasi po siyempre doctor po sila, grabe iyong, grabe din iyong time na na-commit nila for this initiative. And secondly, for the patients, ang daming even after the shift, minsan magtetext po yung mga patient sa akin, kasi ‘di ba, like number natin yung ginagamit, tapos magtetext po sila na parang, “Ma’am, maraming maraming salamat po talaga.” Ganito ganyan. Grabe iyong pasalamat nila, kasi if not for this initiative, wala silang way, wala silang paraan na mapacheck. So, iyon po talaga, napaka humbling po iyong experience din na, aww, I was able to be a part of that, I was able to help kahit kaunti po.

     

    VP LENI: Ayon, and Ina, magpapasalamat kami sa iyo for volunteering, kasi alam mo naman na ito ‘di ba, the only reason why we are able to do what we are doing is because of people like you. Kasi hindi din namin kaya na kami lang, because of our limitations. So, with people like you talagang sobrang inspired kami, nagpapasalamat kami pero at the same time parating at the back of our minds, parati naming iniisip, sana makita parang, sana makilala kayo nung iba pang kabataan na nakakakuha kayo ng fulfillment sa volunteer work, kasi tingin ko talaga Ina, yung bansa natin will be propelled not by politicians but by people who are only too willing to serve the country.

     

    INA GATAN: I agree, and sakto one of the things that I want, that I was sharing din when I was talking to like my friends about my experiences is yung sa staff po, iyong sa staff po talaga ng OVP, wala akong masabi, kasi nagwo-work po sila kung ano po yung normal nila na job, tapos after no’n sila pa mismo po yung magvo-volunteer, pati po yung sa repack, like minsan ilang oras na sila, like ilang hours na working then after that they won’t go home yet even if they can. Tapos sila pa po yung parang nag sosorry sa amin, kapag minsan may mga issues, or may mga inconsistency sa whatever. Even kahit sobrang minor lang po, sila pa po iyong nahihiya, na parang, “huh, sobrang grabe ng contribution ninyo sa mundo, sa Pilipinas.” Parang ako po din yung nagpapasamlamat po talaga sa OVP and everyone who’s part of it.

     

    VP LENI: Ako din, Ina, I think ako very lucky to be in the company of very young people na, kasi, Ina, before, iyong mga panahon namin, parang ang pagtingin sa mga bata iyong mga kailangan, kailangan disiplinahin. Halimbawa mahilig mag good time. Pero ever since I became Vice President, baliktad, baliktad iyong nakita ko. Baliktad nakita ko kasi lahat ng operations ng aming opisina are really propelled by them. The reason why we are creative in our programs is talagang iyong mga bata wellspring of creativity and I think it’s because hindi pa, iyong constraints sa mindsets hindi pa masyado sa inyo. Tapos iyong idealism nandyan pa din. So last Sunday, iyong fineature din namin, volunteer doctor natin. Hindi pala volunteer doctor. 

     

    INA GATAN: Si Justin po.

     

    VP LENI: Oo si Justin. Si Justin na pareho mo din, 'di ba nasa repacking team din, ano siya, medical clerk, magiintern na. Nasa repacking siya tapos nag vovolunteer swabber. Parang, parang para sa akin, ikaw may full-time job, siya full time student pero pakaka, pakaka, pakakaalis sa trabaho, maninilbihan pa. So para sa akin, kung hindi iyon inspirasyon, ewan ko nalang. So iyong sa akin sana, the reason why we’re featuring you is sana makita, makita nung iba na kahit bata pa, ang dami nang puwedeng maincontribute to nation building. Parang hindi ka maghihintay na tumanda ka, hindi ka maghihintay na maging kagaya naming may edad kasi ngayon palang kasi in the midst of your many responsibilities ang daming opportunities to help, hindi lang sa amin, pero I am sure, sa midst natin ang dami ding opportunities. So thank you, thank you for being a very good example to young people like you. Sana dumami pa kayo, Ina. Maraming salamat sa iyo.

     

    INA GATAN: Maraming salamat din po. Thank you so much also for the opportunity, it’s really, a lot of the times, parang minsan I am the one that, I am the one talaga po that’s grateful to be given the chance to help, to become part of this solution. So, thank you.

     

    VP LENI: Maraming salamat. Maraming salamat, Ina, thank you for joining us this Sunday morning. Ayon, Ka Ely

     

    [END OF INP SEGMENT]

     

    ELY: Okay, good morning.

     

    VP LENI: Oh, 'di ba ang swerte namin, Ka Ely, sa OVP mayroon kaming mga gaya ni Ina, gaya ni Justin na sila talaga iyong dahilan kung bakit nagagawa namin iyong marami naming programa. Plus syempre yung team namin sa OVP, talagang ano din, hindi nagbibilang ng oras, hindi nagbibilang ng trabaho. Ano kami, Ka Ely, walang oras sa opisina lalo na ngayong COVID, COVID operations. Halimbawa sa Bayanihan e-Konsulta, Ka Ely, ano talaga iyon 24 hours, kaya swerte—swerte namin Ka Ely swerte namin sa OVP, na sila iyong mga kasama namin.

     

    ELY: Yes, Ma’am. At nakakagulat ah, iyong mga kabataan na dati iyong persepsyon sa kanila pag ganyang mga edad talagang puro gimik, kung saan saan pupunta.

     

    VP LENI: Totoo.

     

    ELY: Pero sila talagang nagka-kawanggawa.

     

    VP LENI: Baliktad actually, Ka Ely, mula nang nag-VP ako Ka Ely, baliktad. Kasi 'di ba parang ang impression dati, ay “ayaw natin sa mga bata kasi mahihilig lang yan sa good time.: Kahit ako Ka Ely, may mga friends ako na ayaw nila maghire ng sobrang babata pa, kasi sinasabi nila Ka Ely, “ay, ano yan, ayaw niyan sa mahirap. Kapag nahirapan na, aalis na.” Ayon iyong impression, Ka Ely. Pero sa amin, Ka Ely, sa OVP baliktad.

     

    ELY: Tama, opo.

     

    VP LENI: Baliktad kasi ang inaasahan talaga namin sa office iyong mga staff namin na sobrang babata. Iyong mga volunteers namin, Ka Ely, iyong mga volunteers namin siguro 90% of them mga bata talaga. And hindi ito iyong mga volunteers na walang ginagawa, nag-volunteer ako kasi wala akong gagawin, hindi Ka Ely eh, nakita mo naman kay Ina, may full-time job, may full-time job siya pero sa, sa paglabas ng opisina magtratrabaho pa for volunteer work. Si Justin last week gano'n doon. Full-time medical student pero volunteer pa din nang volunteer, so, ano talaga, Ka Ely, tingin ko isa itong kailangan i-harness natin. Kasi ang laking tulong nila sa nation building eh, iyong kapag paninilbihan sa community, sa mga taong nangangailangan. Sila talaga iyong pag-asa natin.

     

    ELY: Ayon tama. Ayan, Ma’am, iyong mga kabataaan na kapag sila ay nagkaedad eh, para huwag na sila mapabilang sa mga gangster natin. Mga isip kriminal. Okay, Ma’am, bago tayo magpaalam ano po ang inyong mensahe sa ating mga kababayan na nakikinig at nanunuod dito po sa BISErbisyo?

     

    VP LENI: Magpi-pitch lang ako, Ka Ely, sa pagbabakuna, kasi ngayon ang dami ko pading nakakausap na gano'n pa din, may pag-alinlangan pa din—may pag-alinlangan pa din magpabakuna. Iyong sa akin, mayroon naman pong, ang gusto ko sabihin, naiintindihan natin na mayroon kayong pag-alinlangan pero sana po maappreciate ninyo kung gaano ka-importante na lahat tayo magpabakuna, hindi lang para sa sarili natin, pero para sa pamilya natin, para sa community natin. Kailangan po natin sabay-sabay na lampasan ang pinagdadaanan natin ngayon. And ngayon mayroon nang solusyon—hindi naman siya iyong only solutionn, pero may solusyon na available for us e, and solusyon na iyon ay iyong mag-avail tayo ng bakuna. So sa akin po, kung mayroon kayong pag-alinlangan, kung mayroon po kayong mga tanong, pwede po kayo mag contact sa amin sa Bayanihan e-Konsulta. We will be very happy to answer your, your parang pag-aalinlangan. Ayon, inyong mga takot, iyong fears, mayroon po kaming mga doctor na kung kailangan niyo doctor iyong makausap, na mag-a-assure sa inyo na iyong benefits talaga far outweigh iyong mga fears natin. So sana po magtulungan, ito po iyong pinaka-malaking contribution natin at this time of COVID. Pinakamalaking contribution natin sa bansa natin at saka sa community na kung mayroong available vaccine, kunin na po natin iyon. Makakatulong iyon para makabalik na kaagad tayo sa, sa normal. Kasi hanggang nahihirapan po tayo na kumbinsihin iyong mga kababayan natin, mas lalong hirap din tayo, makabalik doon sa normal na buhay natin. So mag-tulung-tulungan po tayo.

     

    ELY: Opo. Okay, Ma’am, salamat ho! Ingat ho kayo lagi, ingat kayo dyan.

     

    VP LENI: Maraming salamat! Maraming salamat, Ka Ely.

     

    ELY: Okay, mga kababayan, iyan po ang ating Bise Presidente Leni Robredo. Maraming salamat sa inyong pagsubaybay dito muli sa isa nanamang edisyon ng BISErbisyong LENI dito po sa RMN. Muli po, isang magandang umaga, Pilipinas.

     

     

     

    - 30 -

    Posted in Transcripts on Jun 06, 2021