This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI Episode 214

    BISErbisyong LENI Episode 214

    ELY: Okay, magandang umaga, Pilipinas—Luzon, Visayas, Mindanao. Heto na po ang Biserbisyong Leni, dito po sa RMN. At mula po dito sa DZXL 558 Manila, tayo po ay napapakinggan sa RMN DYHP Cebu, sa RMN DXCC Cagayan de Oro, RMN DXDC Davao, RMN DWNX Naga, at siyempre sa lahat po ng ating inaabot ng broadcast nationwide, netwide, magandang umaga. Ako pa rin ho ang inyong radyoman Ely Saludar. Okay, good morning sa ating mga listeners, at lalo na ho iyong mga trolls ha. Iyong mga troll army, kamusta na ho kayo diyan? Kung totoong nagmamalasakit kayo sa taong bayan, bayad ka ng buwis [chuckles]. Iyong ano, E-Sabong, POGO, binubuwisan dapat iyong mga troll farm, troll army, binubuwisan din iyan.

    Okay samantala mga kasama at siyempre magpapatuloy ho tayo sa ating mga talakayan at makakasama po natin ang nag-iisang Bise Presidente ng Republika ng Pilipinas, si madame Vice President Leni Robredo. Ma'am, good morning!

    VP LENI: Good morning, Ka Ely! Good morning, po sa lahat na nakikinig sa atin ngayong umaga sa DZXL, sa mga sumusunod—sumusubaybay sa ating mga Facebook pages, Facebook page po ng VP Leni Robredo, saka Facebook page ng RMN. Sa atin pong mga kababayan sa Bicol, marhay na aga saindo gabos. Sa ating mga kababayan sa Visayas at Mindanao, maayong buntag. Good morning sa iyo, Ka Ely.

    ELY: Opo, good morning at, Ma’am, kumusta po iyong ating patuloy na pagtulong po sa ating mga kababayan sa panahon po ng pandemya?

    VP LENI: Tuloy-tuloy tayo, Ka Ely, iyong halos lahat na programa natin tuloy-tuloy. Iyong Bayanihan E-Konsulta dito, Ka Ely, sa Metro Manila naramdaman na namin. Hindi pala Metro Manila, kundi NCR Plus bubble, naramdaman namin ang pagbaba ng kaso. Hindi gaya noong mga nakaraang March, April, May, grabe talaga. Ngayong June, Ka Ely, ramdam na pababa na. Pero kahit ramdam, Ka Ely, na pababa na marami pa din iyong nag-e-emergency. Kaya doon din kami nabi-busy ngayon. Pero pagbaba kasi, Ka Ely, ng cases dito sa Metro Manila, tumaas naman sa mga probinsya. Kung naalala mo, Ka Ely, kinuwento ko sa iyo ang operations namin sa Tuguegarao. May operations kami sa Palawan. Dati, Ka Ely, Puerto Prinsesa lang. Pero dinagdag namin iyong Coron, kasi grabe din ang spike doon.

    Iyong sa Camarines Sur naman, Ka Ely, dati Third District lang, kasi ang partner namin doon ang opisina ni Congressman Gabby Bordado. Ngayon, Ka Ely, nagrequest iyong mga ospital namin na kung puwedeng gawing buong Camarines Sur. Nasa Naga ako, Ka Ely, noong weekend dahil mayroon akong mga kasal na pinuntahan. Noong Monday, bago ako bumalik ng Maynila ay nagrequest ang business community namin na magkaroon ng parang round table discussion. Iyong round table discussion, Ka Ely, represented ang halos lahat na ospital sa amin. Sinasabi nila, iyong kaisa-isang parang COVID hospital sa amin, iyong pinakamalaking public hospital, iyong Bicol Medical Center, puno na. Noong nag-uusap kami, Ka Ely, ikukuwento ko ito, Ka Ely, kasi mayroon itong epekto sa policy ng LGU na nalaman ko sa ibang bahagi ng Bicol, ganoon din ang problema. Sinasabi, Ka Ely, sa amin noong mga ospital na puno iyong ospital pero marami ang naka-confine na hindi naman severe. Hindi severe ang kanilang COVID, in fact ang iba mild. Pero gusto nilang magpa-ospital kasi hindi maayos iyong quarantine center ng LGU, iyong isolation center pala ng LGU. May mga LGUs sa amin, Ka Ely, hindi nag-a-allow ng home quarantine. So iyon iyong ni-request nila sa akin, noong nandoon ako na puwede bang masulatan ang mga LGU kasi noong umalis ako, Ka Ely, Monday, 35 municipalities kasi at saka two cities ang CamSur. Iyong umalis ako, ang nag-a-allow pa lang ng home quarantine, nine. Nine towns plus one city, though kinabukasan, Ka Ely, nagdagdag na. Parang after a day, parang mga 18 na pero hindi pa din lahat. Ang problema, Ka Ely, kapag hindi nag-a-allow ng home quarantine, kahit iyong puwede naman sa bahay, iyong—ang gusto kong sabihin na puwede sa bahay, mayroon silang sariling kuwarto, mayroon silang banyo na sila ang puwedeng gumamit—may mga LGUs na hindi nag-a-allow niyan. So ang problema, Ka Ely, okay lang kung maayos din ang isolation center. Paminsan, Ka Ely, sikip din. Sikip din ang isolation center, so ang iba para makatakas sa isolation center—isolation facility ng LGU, nagpapa-confine. Ang problema, Ka Ely, kapag nagpa-confine nang nagpa-confine, nauubos talaga ang ospital. So ngayon, bumuti-buti yata ngayong week kasi mas marami na ang LGU na nag-allow ng home quarantine. So iyong sa amin, Ka Ely, parang ang ginagawa natin sa Bayanihan E-Konsulta dito, similar na doon sa amin. Pero sa amin, Ka Ely, mayroon kasing—hindi kasi eksakto so ang tawag sa amin Bayanihan E-Ataman, kasi Bicol word iyon. Mayroon na din kami, Ka Ely, mayroon na kami COVID care kits, mayroon na din kami ng monitoring team. Tapos may arrangement na with the doctors na iyong doktor iyong magsasabi kung fit for hospitalization o hindi. Kaya lang kailangan, Ka Ely, iyong daily na monitoring kasi paminsan okay ka at the start, pero ang sinasabi, Ka Ely, sa amin parang ang observation between the 5th and the 10th day, minsan bumabagsak. Bumabagsak iyong vital stats kaya ano, kailangan mo na i-hospitalize. Mayroon kaming team na ganoon, Ka Ey, mayroong team na nagmomonitor every day. Paminsan two times a day. So mas maayos na iyong coordination.

     

    Kahapon, Ka Ely, nakareceive din ako ng request para sa mga doktor sa Albay. Ang mga doktor sa Albay, kinukuwento nila na medyo malala na din doon. Malala na din sa kanila, pero mas mataas yata ang CamSur. Pero ang kinakatakot ng mga doktor ang occupancy ng ospital. So inexplain namin, Ka Ely, kung how the program goes. Tapos sabi namin kami naman, ito po sa lahat ng nakikinig na sumulat din sa amin, humihingi na dalhin ang programa sa kanila, kami po anytime. As long as may partnership kami with the LGU. Hindi po puwedeng walang partnership with the LGU, kasi marami pong bagay na—kasi may IATF protocols, ‘di ba? Maraming mga bagay na wala kaming capacity na sundin. Ang makakafill-up talaga noon iyong LGU side. So kami po, kung mataas iyong kaso sa inyo, ang LGU willing to partner, willing po kaming dalhin ang programa diyan. Kasi ang magko-contact sa amin, Ka Ely, karamihan mga doktor. Saka mga private na organizations so iyon iyong sinasabi namin lagi. Basta may partnership lang with the LGU, para iyong LGU side sila ang gagawa, okay kami doon.

     

    Iyong Tuguegarao, Ka Ely, mataas pa din ang kaso. Kapag tiningnan mo ang listahan ng top 10, nasa top 10 pa din sila. So magkakaroon kami ng second round. Magkakaroon kami ng second round ng Swab Cab this week, parang kung hindi ako nagkakamali June 16. Iyong first run namin, Ka Ely, napakaayos. Three-day run iyon. Ngayon magkakaroon ulit.

     

    Iyong sa aming bakunahan para sa mga TODA, mga drivers sa City of Manila, ano na din nakakakasa na din, Ka Ely. Hinihintay lang namin dumating mga bakuna ng City of Manila kasi bumili sila ng—bumili sila ng sariling supplies. So pagdating noon, Ka Ely, ang tentative date namin baka June 20, sa Monday - Tuesday, kung dumating on time. Kasi parang June 17 dadating ang mga bakuna, so kung dumating on time, matutuloy kami sa June 20. Kung mayroong may delay, mag-a-announce na lang po kami ng—mag-a-announce na lang po kami ng date. Pero ang registration po ongoing na. Ang registration ongoing, ito, Ka Ely, para sa mga TODA. Kabahagi nito iyong ano— iyong lahat ng TODA sa City of Manila. Ang alam ko ang Grab drivers na nag-o-operate sa Manila ganoon din. So mag-inquire nalang po sa Manila City Hall. Pero tuloy-tuloy na po ngayon ang registration. Ano ito, Ka Ely, drive thru. So hindi sila bababa sa kanilang mga sasakyan. Inaayos lang po natin para as many ang ma-cover natin as possible. Nagpapasalamat ulit kami, Ka Ely, sa mga volunteer doctors. Mga volunteer doctors saka volunteer nurses kasi marami na pong nag-sign-up. Dapat kasi, Ka Ely, June 18 ito. Kasi June 15 sana dadating ang bakuna ng Manila, pero dahil nadelay ng June 17, minove namin. So doon sa June 18 na day, marami nag-enlist na mga volunteer doctors so nagpapasalamat tayo sa kanila.

     

    ELY: Opo. At magandang balita, Ma’am, ano, dahil dito po sa NCR plus ay talagang unti-unti nang bumababa at dahil dito baka posibleng luwagan na ano, sa next week, ito hong NCR plus. Pero iyong Davao City, ito pong hometown ni Pangulong Duterte, at iyong kanyang anak, mayor doon. Itinuturing na di umano'y epicenter, Ma’am, ngayon. So ano ho ba ang nakikita niyo na paraan para—kasi dito ho, kinakailangan magtulong-tulong tayong lahat dahil sa hindi pupuwedeng NCR lang ang mababa, o mawala ang kaso, sa ibang probinsya o siyudad eh ‘di ba mataas, Ma'am. So hindi makakaikot ang ating kababayan.

     

    VP LENI: Saka ano, Ka Ely, ‘di ba bumaba na ng number of cases kahapon yata 8,000 plus ulit.

     

    ELY: 8,027 new cases.

     

    VP LENI: 8,000 plus. Pero kung titingnan natin, Ka Ely, ayaw gamitin ng DOH ang term na epicenter. Pero ito kasi ang ginagamit na term ng OCTA. Iyong OCTA Research ito ang ginamit nilang term. Kapag tiningnan mo, Ka Ely, parang ang concentration ngayon Visayas and Mindanao. Visayas and Mindanao ang concentration. Ang number one, Davao. Medyo nakaka-alarm ito, Ka Ely, kasi mas mataas siya kesa Quezon City. Pero all over the Philippines, Ka Ely, pinakamost populated Quezon City, almost 3 million. Almost 3 million ang population ng Quezon City, alam ko as of 2020 parang nasa 2.9 ang official na number, siguro 3 million na iyon ngayon. Ang Davao, 1.8 [million] as of 2020. So the mere fact na mas mataas siya, mas alarming iyon kasi mas kaunti ang kanyang population. Ito, Ka Ely, nakita natin, na-experience natin noong nag-ano tayo—nag-shuttle, nag-ano tayo, nagdala tayo—hindi lang pala shuttle, pero maraming programa sa Cebu. Noong August, ba iyon? August yata o July last year. Kung naalala mo, Ka Ely, nagpadala kami ng team kasi nagkaroon din ng spike sa Cebu. Hindi, Ka Ely, maiiwasan na ang mga lugar na populous, doon din talaga mas mataas ang number of cases. So dito sa Quezon City, parati siya number one. Parati siya number one in terms of absolute number, dahil ang daming tao. Ito sa Davao, siya ngayon ang number 1. Mas marami siya kesa Quezon City, kahit more than a million na mas mababa ang population niya. Ako, Ka Ely, makakatulong na tingnan kung anong ginawa sa Cebu. Kasi kung titingnan mo ngayon na nagsaspike na, sa Cebu parang controlled, ‘di ba? Parang controlled and marami ang ginawa—ang partnership doon, Ka Ely, hindi lang talaga LGU pero very active doon ang medical community. In fact noong pumunta kami, nakatrabaho talaga namin ang medical community, very, very active sila doon, Ka Ely. So tingin ko ang mga lessons sa Cebu, ganoon din. Makakapulot ng aral ang Davao. Kasi medyo iba ang characteristic ng lugar kumpara sa Metro Manila. Pero noong nakita natin, Ka Ely, iyon, ang sa Cebu ngayon na nagsa-spike ang Western Visayas, iyong Mindanao, iyong Central Visayas, parang iyong Cebu medyo controlled siya. Ito kapag tiningnan mo ang listahan, Ka Ely, marami nang mga cities sa south na nagkakaroon ng spike. Halimbawa, other than Davao, mataas din ang Bacolod, mataas ang Dumagueta, mataas ang Tacloban, mataas ang Iloilo, Butuan yata nasa top 10 din. So gustong sabihin nandoon ang transmission ngayon. And ito, ang ano natin talaga, Ka Ely, ang experience din natin dito noong nagkaroon tayo ng surge noong March, kailangan talaga, Ka Ey, whole of government approach. Hindi talaga puwede ang dating ginagawa na parang business as usual. Kasi noong nagkaroon ng grabeng ano ito, grabe ang hospitalization dito, Ka Ely, kung naalala mo, iyong mga pasyente sa Metro Manila nakakarating ng Nueva Ecija, may nakarating nang Bicol kasi wala nang ospital dito. Mas nakakatakot iyong ganitong sitwasyon sa mga probinsya. Kasi sa mga probinsya, Ka Ely, very limited talaga iyong bed capacity ng mga ospital.

     

    Halimbawa—halimbawa, Ka Ely, sa amin. Halimbawa sa amin sa Naga talagang nag-100 plus cases a day lang—hindi lang 100 cases a day—puno na kaagad iyong ospital kasi iyong designated na COVID beds ay limited din para sa ibang mga sakit. So mas nakakatakot ito sa probinsya dahil sa—at least sa Metro Manila maraming ospital, eh. Iyong mga probinsya, Ka Ely, hindi naman ganito sa Manila iyong availability ng facilities so mas nakakatakot siya. May mga ventilators pero kulang din. Iyong mga, ano ito, iyong mga oxygen tanks kulang. In fact, noong sa Palawan, nag-provide din kami ng mga additional na oxygen tanks kasi kulang na. Kinuwento ko yata sa iyo, Ka Ely, na sa Palawan, ang ginawa nila—sa Puerto Princesa—dahil kulang na iyong ospital, iyong LGU kumuha ng tatlong hotel. Tatlong hotel na kinonvert niya into a sort of a hospital na iyong mga moderate cases nandoon. Pero parang in-equip na niya iyon. In-equip na niya iyon ng mga gamit. Kinulang lang talaga siya sa, ano ito, sa health personnel. Kasi ang sinasabi nga, Ka Ely, ng Puerto, “mayroon kaming pambayad pero walang takers.” So iyon iyong talagang dapat ma-control sa mga probinsya kasi ang pinaka-problema, Ka Ely, iyong medical facilities.

     

    ELY: Ayon, opo. Okay, sa ating mga kababayan, para po sa inyong kaalaman sa mga taga-Davao, live po tayo roon at napapakinggan. Ang dami hong dumating diyan na western vaccine brand na Pfizer na ayaw na ayaw ng Pangulo pero marami hong dumating diyan, nasa 111,000. Pero, Ma’am, dito ho, si Secretary Duque nananawagan sa mga doktor at nars na rumesponde sa pangangailangan ng gobyerno para sa mas maraming health workers. Kasi—nauna nang binabanggit natin iyong ibang mga bansa, para makahikayat ng mas maraming health workers, magbigay ng insentibo kasi ‘di ba, sa ating mga kababayan at maging—para maakit ho sila, ‘di po ba.

     

    VP LENI: Ako kasi, Ka Ely, una, mahalaga na magbigay ng insentibo pero kailangan tingnan natin papaano ba natin tinreat iyong ating health workers since last year—hindi lang last year, kahit hindi COVID. Pero since nagsimula ang pandemic dito sa ating, bugbog na. Bugbog na iyong ating mga health workers. Marami sa kanila—marami na tayong in-interview dito sa ating Istorya ng Pag-asa portion na ‘di ba, noong nagkaroon ng surge halos hindi na sila umuuwi sa mga bahay nila. Pero ngayon, nagdedemand sila kasi mayroon pa ring mga rightfully na matatanggap nila na hanggang ngayon hindi pa nila natatanggap. So kapag ganito, Ka Ely, iyong sitwasyon, siyempre maghihikayat ka ng mga nurses at saka mga doktor. Makikita nila na iyong utang pa nga noong nakaraan hindi pa nabibigay, papaano ka makakahikayat. So sa akin, Ka Ely, nakita ko kasi iyong parang appeal. Nakita ko iyong appeal na parang, you signed up for this, ‘di ba. Sabi yata ni Secretary Duque, ito iyong direct quote, Ka Ely, “Tayong mga nurse, mga doktor, alam naman natin na ang trabaho natin ay mangalaga ng pasyente. Kung iilag tayo sa ganoong trabaho, bakit tayo nagpaka-nurse, nagpaka-doktor kung sa bandang huli pala manlalambot tayo at hindi natin kakayanin.” Tingin ko, Ka Ely, hindi iyon, eh. Tingin ko hindi iyon iyong issue. Hindi naman sila—hindi tumatakas sa trabaho. In fact, ang dami na nating nawala na mga health workers mula pa last year hanggang ngayon, tingin ko hindi problema iyong tumatakas ba sila sa sinumpaan nilang trabaho? Tingin ko, hindi, eh. Kasi since last year nga, hirap na hirap na sila. Pero iyong sa kanila lang, Ka Ely, parang ang hinihingi na lang nila ibigay iyong what they deserve kasi grabe na rin iyong kanilang sakripisyo. Iyong sakripisyo nila, Ka Ely, maraming hindi nakaka-appreciate pero ang dami sa kanilang kapag uuwi sila sa bahay, nae-endanger nila iyong pamilya nila. Para hindi nila ma-endanger, hindi sila uuwi. Ka Ely, kung magulang ka, grabe iyong sakripisyong ginagawa mo kasi tinitiis mong hindi makasama iyong mga anak mo. So tingin ko, hindi isyu iyong tumatakas ba sila sa trabaho o hindi kasi para sa akin, Ka Ely, hindi, eh. Iyong sa kanila lang, mas iyong kung anong rightful na ibigay sa kanila. Iyon lang naman.

     

    Kung naalala mo, Ka Ely, noong nagka-surge sa US, ‘di ba, nakikita natin parang nakakalula. Nakakalula iyong mga offer ng gobyerno sa mga nurses para pumunta lang ng New York kung saan iyong surge grabe. Eh dito sa atin, Ka Ely, hirap tayo niyan kasi iyong pinakita nga over the last year, hindi masyadong napupunuan. Hindi napupunuan iyong mga pangangailangan. In fact, ngayon nga may nagpo-protest kasi iyong dapat na mabigay sa kanila ganoon. Eh sabi ko nga, Ka Ely, kausap namin sa Puerto Princesa sinasabi ng LGU, “may pambayad kami pero walang takers.” Eh walang takers, Ka Ely, kasi ‘di ba, iyong pinakita kasi over the past year, parang hindi commensurate sa sakripisyong ginagawa. So iyon naman iyong appeal natin. Kasi halimbawa kami, Ka Ely, itong Bayanihan e-Konsulta namin, ang daming doktor, ang daming mga nurses, may mga medtech, may mga ibang medical personnel na nagvo-volunteer. Wala naman kaming bayad doon. Pero ang gustong sabihin, Ka Ely, hindi naman sila tumatakas sa trabaho. Hindi sila tumatakas sa trabaho pero iyong volunteer work, willing silang gawin kasi gusto nilang makatulong. Pero kapag employed kasi sila, Ka Ely, siyempre makakapag-volunteer sila kung may hanapbuhay sila, ‘di ba. Kung wala silang hanapbuhay, ano iyong mabibigay nila? So sana, sana iyong dapat lang na matanggap nila, iyong tama sa kanilang sakripisyo, sana maibigay naman.

     

    ELY: Opo. At samantala, iyong mga bakunadong senior citizens, ano, iyong mga fully vaccinated na sa mga GCQ at MGCQ areas ay maaari na palang lumabas, ano, sa kanilang tahanan. At least, naluwagan na sila. Ito iyong isa sa mga naging naunang panawagan din, ano, ni Atty. Romy Mac.

     

    VP LENI: [chuckles] Naiinip na yata si Atty. Romy Mac sa bahay nila. Pero iyon iyong bago, Ka Ely, iyong fully vaccinated seniors. Pero sa ano lang ito, ha, sa GCQ at saka MGCQ areas kasi may mga areas, Ka Ely, na MECQ. Hindi pa roon puwede. So puwede lang siya GCQ. Gaya rito sa Metro Manila puwede kasi GCQ tayo at saka MGCQ areas. Iyon lang iyong mga puwedeng makalabas. Pero tinitingnan ko dito, Ka Ely, as of June 6, parang as of June 6, 369,000 pa lang iyong senior citizens na nabakunahan. Kung hindi ako nagkakamali, mga 5% pa lang ito. So gustong sabihin, ang dami pang hindi nababakunahan. Sa ibang lugar, Ka Ely, binabahay-bahay na talaga. Binabahay-bahay iyong mga seniors kasi iyong point ng iba, Ka Ely, “bawal nga kaming lumabas ng bahay, papaano kami makakapagpabakuna?” Ang iba naman kahit payagan lumabas ng bahay para magpabakuna, takot, lalo na iyong mga magko-commute. Siyempre, takot sa exposure. Ang iba naman bed-ridden. So sa akin, Ka Ely, makakatulong talaga na parang i-decentralize iyong pagbabakuna, bara-barangay na talaga. Huwag masyadong centralized sa LGU pero iyong mga—may mga OSCA naman eh, iyong Office of Senior Citizens Affairs. Dapat ano, Ka Ely, may coordination na doon para everyday, halimbawa, ngayong araw dito kami sa barangay na ito. Iyong lahat na seniors na hindi nakakalabas ng bahay babakunahan na. Tingin ko mas effective iyon, Ka Ely. Hindi ko lang alam kung kaya na ng supply. Hindi ko alam kung kaya na ng supply. Hindi ko rin alam kung kaya na ng personnel. Kasi karamihan, Ka Ely, sa kausap namin about vaccination, ang tulong [na] talagang kailangan ng mga LGU, iyong magbabakuna. Iyon iyong kulang nila. So dapat, dapat pag-aralan kung papaano pupunuan. Ngayon, Ka Ely, sa atin parang 1.55% pa lang ng ating population iyong fully vaccinated. Tapos iyong nakakuha na ng—kasama ka na pala, Ka Ely, sa 1.55%, ako kasama ako roon sa 4.26%—iyong 4.26% na naka-receive na ng first dose. Masyadong mababa pa. Masyadong mababa pa. Hindi ko lang mahanap, Ka Ely, pero may tinitingnan ako parang ASEAN na ranking kahapon, parang second to the last yata tayo as far as percentage is concerned pagdating sa vaccination. Ang pinakamababa, Ka Ely, Vietnam. Pero iyon nga, nakuwento ko na yata ito noong nakaraang mga linggo na siguro walang urgency sa kanila kasi hindi sila nagkaroon ng maraming cases. Nagkaroon sila ng kaunting spike ngayon pero parang controlled naman so siguro hindi sila… hindi sila ganoon—hindi ganoon ka-urgent iyong need for vaccination so sila iyong pinaka-last doon sa ASEAN, Ka Ely.

     

    ELY: Pero, Ma’am, mabilis ang pag-aksyon nila kasi ikakansela nila iyong SEA Games sa Vietnam. Mabilis umaksyon iyong kanilang gobyerno. Kaunting taas, kilos agad.

     

    VP LENI: Totoo. Iyon din, Ka Ely, iyong dahilan kung bakit hindi dumami iyong kaso sa kanila, eh. Kung naalala mo, iyong ibang mga bansa, nag-iisip ako ng kung anong gagawin, iyong Vietnam ano na kaagad, eh, alam ko early stages pa lang, Ka Ely, mandatory quarantine na sila, eh. Naalala ko noong iyong mga balita noon, iyong quarantine nila ginawa nila sa mga kampo. Parang ginawa nilang mga dormitories. May mandatory quarantine talaga iyong lahat na pumapasok. Tapos iyong puwede lang pumasok at that time, parang stages din sila, Ka Ely, eh. Una, kinansel nila iyong mga incoming flights galing China tapos dinagdag nila iyong ibang bansa, hanggang nagkaroon ng time na iyong puwede na lang pumasok iyong mga taga-roon. Pero kahit iyong mga taga-roon iyong pumapasok, iyong ginagawa natin ngayon ang tagal na nilang ginawa. Iyong mandatory quarantine, parang March pa lang of—early March of 2020—ginawa na nila iyon. So ano sila, Ka Ely, maagap kaya hindi rin dumami iyong kaso. Tapos ngayon, nagkaroon sila ng spike, ‘di ba, because of the Indian variant. Ano rin, mabilis di iyong kanilang pagtugon. Hindi ko lang alam kung kumusta na ngayon pero nasa balita na controlled iyong kanilang surge. So maganda talaga, maganda iyong showing nila. Iyong Taiwan, Ka Ely, ‘di ba iyong Taiwan nagkaroon din ng surge. Ang ganda din ng response ng Taiwan. Pero iyong surge, Ka Ely, sa Taiwan parang nangyari siya doon sa mga, parang mga beerhouse, parang may term sila, eh pero parang mga entertainment centers. Doon nagsimula iyong second surge nila. Pero parang madali rin silang nakapag-respond.

     

    ELY: Opo. Okay, iyong sa Vietnam next week baka malalaman natin iyong final na desisyon sa SEA Games. Samantala, Ma’am, siyempre dito, patuloy iyong dumarating na mga bakuna, iyong binabanggit niyo iyong mga healthcare workers talagang kulang. Mayroon ho bang nakarating sa inyo ano ho ba iyong mga partikular na kulang na benepisyo? ‘Di ba may mga allowances na benepisyo na hindi pa nila natatanggap?

     

    VP LENI: Saan iyan, Ka Ely?

     

    ELY: Iyong mga healthcare workers kaya—

     

    VP LENI: Ah, sa health workers. Parang sa hazard pay yata, Ka Ely. Hazard pay iyong kanilang dine-demand. Hindi ko alam kung mayroon pang iba pero kung naalala mo, Ka Ely, mayroong parang protesta na nangyari in the past weeks. Ang hinihingi nila, parang hindi pa rin dumarating iyong portion ng kanilang hazard pay. Iyon yata iyon, Ka Ely. Tinitingnan ko lang ngayon, Ka Ely, iyong… kasi ‘di ba iyong mga bakuna marami nang pumasok? As of June 10, ang pumasok na bakuna ay 12,608,210. Iyon na iyon. Marami-rami na. 12,608,210. May breakdown nito, Ka Ely. Karamihan dito ay—hindi naman, halimbawa SinoVac, Ka Ely, ang dumating sa SinoVac ay 7.5 million na. Ang 6.5 million binili natin, procured. Ang 1 million, donated. Tapos iyong AstraZeneca, lahat na dumating 2.5 million donated ito. Donated ng COVAX facility ng WHO—100% donation. Ang Pfizer naman may dumating nang 2.4 million, donated din ito 100% ng COVAX facility. So gustong sabihin, Ka Ely, ang dumating nang donated ay almost 6 million na. Six million na iyong dumating na donated. Pinakamalaki palang donation ay AstraZeneca—2.5 million. Pangalawang pinakamalaki ay Pfizer, 2.4 million. Pangatlo ay 1 million, SinoVac. Parang nalito ako. Akala ko dati pinakamalaking donation SinoVac. Hindi pala. Ang AstraZeneca at Pfizer. Pangatlo lang iyong SinoVac. Iyong SinoVac pala, pinakamarami siya dahil siya iyong pinakamarami nating binili. Iyong binili natin ay 6.5 million. Tapos bumili rin tayo ng dumating na 80,000 na Sputnik V. So ganoon iyong breakdown, Ka Ely. Of the 12 million, 7.5 million SinoVac—6.5 million binili, 1 million donated; tapos may 2.5 million na AstraZeneca—100% donated; may 2.4 million na Pfizer—100% donated; may 80,000 na Sputnik—100% procured. Iyon iyong breakdown ng bakuna natin, Ka Ely.

     

    ELY: Iyong sa SinoVac, kaunti lang pala ang—hindi ganoon karami, hindi sila ang number one?

     

    VP LENI: Ang nandito, Ka Ely, ang SinoVac ay 1 million iyong donated.

     

    ELY: Kasi kaya ko nabanggit kasi kung umasta iyong ating gobyerno parang talagang lahat tayo ay bigay ng China, eh.

     

    VP LENI: Nagulat nga ako, Ka Ely. Nagulat ako kasi ang impression ko all along, ang daming donated na SinoVac. Pangatlo siya. Hindi ko alam kung may darating pang donated, Ka Ely, pero kung titingnan mo ito, ang pinakamarami talaga, halos pantay, kasi ang AstraZeneca ang donated ay 2,556,000. Ang Pfizer naman ang dumating—100% donated—2,472,210. So iyon iyong dalawang pinakamalaki. Iyong mga donated.

     

    At, Ka Ely, gusto ko lang itong i-take up sa mga nakikinig sa atin kasi hihikayatin natin na kung nasa listahan na kayo ng dapat na bakunahan, magpalista na po tayo at magpabakuna na. Iyong ngayon, Ka Ely, binuksan na iyong A4. Basahin ko lang, Ka Ely, kung sino iyong mga A4. Number one, private sector employees—hindi, economic frontliners pala ito, Ka Ely—private sector employees in the sectors who are required to work outside their places of residence. Ito, Ka Ely, iyong mga hindi work from home. Private employees na required sila na pumapasok sa opisina—iyon iyong number one. Number two, employees of government agencies, government corporations and LGUs. So iyong mga empleyado, Ka Ely, ng pamahalaan ay under A4. Tapos ito iyong hindi sila nag-fall sa A3. Tapos iyong pangatlo, ito mahalaga, Ka Ely,  informal sector workers. Gustong sabihin, walang empleyado, iyong mga nagtitinda. Iyong mga driver na walang empleyado na nagtatrabaho sa labas ng bahay. Ito, Ka Ely, iyong sinasabi ko dati ‘di ba na sana i-prioritize iyong mga hindi makakatrabaho kung hindi pumasok o hindi lumabas ng bahay. Ngayon, Ka Ely, A4 sila. So tapos iyong ano, pati iyong mga kasambahay. Kasi iyong nakalagay dito, informal sector workers who are self-employed who may be required to work outside their residences and those in private households. So gustong sabihin, iyong mga kasambahay sa bahay na—kasi wala sila sa bahay nila, ‘di ba. Iyong mga kasambahay na nagtatrabaho sa household ng iba. Tapos iyong mga, iyon, iyong mga nagtitindi, iyong mga vendors, mga drivers, iyong mga self-employed ay basta nagwowork outside their residences ay puwede na ngayon na magpabakuna, iyong A4. So sana po, sana ano ito, magpabakuna tayo. Marami pa rin, Ka Ely, na takot. Marami pa ring takot. Marami akong kakilala kaya iyong kumbinsihan grabe. Pero ang isipin na lang, Ka Ely, ang iba kasi takot daw sa, ano ito, sa side effects. Ang side effects nito, Ka Ely, ako nga wala, iyong iba fever, chills, pero ilang oras lang wala na. Pero kapag na-COVID po kayo ay—marami tayong kilala na na-COVID na naubos, naubos iyong kanilang life savings, nagka-utang-utang sa iba. Iyong alam mo iyon, iyong masasalba mo iyong sarili mo sa ganoong sitwasyon at masasalba mo rin iyong pamilya mo. Kami, Ka Ely, mayroon kaming Istorya ng Pag-asa family sa Albay. Buong family sila, Ka Ely, nagka-COVID. Kausap ko  siya siguro mga three days ago kinukumusta ko iyong asawa. Iyong asawa sabi niya may kaunting sinat, pati mga apo nagkaroon ng COVID. Kahapon, Ka Ely, tine-text ako, DOA sa ospital. Namatay iyong asawa. So ayaw po natin na dumating tayo sa ganiyang sitwasyon kaya kahit takot tayo sa bakuna, tiisin na natin kasi mas nakakatakot kapag nagkasakit kayo.

     

    ELY: Opo. Okay, Ma’am, dito naman tayo sa iba pang isyu at inyo pong net worth, ano, ay tumaas ng 11.9 million [pesos] nitong 2020. So, sige po paki-explain po kasi aabangan ko rin ho iyong SALN ni Pangulong Duterte at iyong kaniyang mga anak na nasa gobyerno.

     

    VP LENI: Iyong SALN kasi ngayon, Ka Ely, as of December 21, 2020. So last year ito. Naalala mo, Ka Ely, nakapunta ka, eh. Nakapunta ka noong namatay iyong Nanay ko at noong namatay iyong Nanay ko, Ka Ely, ako lang iyong anak dito, ‘di ba. Ako lang iyong anak dito? Iyong mga kapatid ko wala rito. Nagta-trabaho sa labas ng bansa. Tatlo kaming magkakapatid. So ako iyong parang executor, Ka Ely. Hindi ko pa nga natatapos kasi marami pa kaming nadidiskubre na hindi namin—na wala sa listahan dati. Pero ako iyong nag-aasikaso dito ng lahat na naiwan na properties. So ni-report ko lang, Ka Ely, sa SALN iyong nasa akin. Ni-report ko iyong nasa akin pero wala pa kaming extrajudicial settlement kasi ang dami pang inaayos, Ka Ely, iyon iyong mahirap. Ang daming inaayos so mayroon ako, Ka Ely, na nakalagay doon sa aking SALN na subject to final settlement. So hindi ko alam kung babawas iyon. Hindi ko rin alam kung dadagdag kasi hindi pa namin lahat na naaayos. So ngayon, bawat uwi ko, Ka Ely, sini-singit-singit ko. Iyong problema ko kasi, Ka Ely, since namatay iyong Nanay ko last year, kakaunting time lang iyong nagawa ko pag-uwi. Parang kakaunting—ewan ko kung nakailang uwi pa lang ako so sinisingit-singit ko lang siya. So kaya siya, Ka Ely, lumaki nang malaki kasi ni-report ko iyong nasa akin. Iyong lahat na nasa akin ni-report ko ngayon. Again, hindi pa roon final kung ilan iyong share ng mga kapatid ko. Hindi pa rin final iyong ilan talaga iyong hatian. So iyon iyong problema ko, Ka Ely, kasi solo nga ako rito. Umuuwi-uwi lang sila. So malalaman—siguro, Ka Ely, sa susunod kong uwi, mafa-finalize na namin. Pero iyon, ako naman, Ka Ely, lahat na dumadaan sa akin nire-report ko. Halimbawa iyong Meralco shares nga, Ka Ely, laging lumalabas. nire-report ko iyon kasi lumabas iyon sa SALN ng asawa ko before.

     

    In fact, Ka Ely, doon sa asawa ko, parang recently lang namin naayos na naayos kasi may mga nirereport siya sa SALN na hindi namin alam. Halimbawa, mayroong isang piece of property, Ka Ely, sa Naga, nan aka report sa SALN ng asawa ko. Palibhasa hindi ko naman tinitingnan iyong SALN niya dati. Hindi namin alam na amin. So hinanap namin nang hinanap, until nung nahanap na namin, Ka Ely, chapel pala siya. Isang barangay chapel. So siyempre nag imbestiga pa kami, tapos kinuwento ng mga dating barangay officials na, “ano po kasi nire-remate ng bangko iyong chapel na iyon, and para ma-save iyon, hindi ma-eject, kinausap namin si mayor na kung puwede siya muna iyong bumili.” So nirereport niya sa SALN kahit technically hindi naman sa amin. So iyong mga ganung bagay, I am sure, iyong mga namatayan dito, Ka Ely, can relate. Ang hirap. Ang hirap ayusin, Ka Ely, iyong estate ng mga namatay. Kaya siguro tayo iyong lesson sa atin, habang malakas pa tayo, ayusin natin, para hindi nahihirapan iyong mga naiwan. Sa parents ko, Ka Ely, gano’n din. Noong namatay ang tatay ko noong 2013, hindi naayos nang naayos. So ngayon iyong inaayos namin, from the time na namatay iyong tatay ko, tapos ngayon namatay iyong nanay ko. Pero dahil solo nga ako, ayon… Pero ako, Ka Ely, transparent ako. Kung ano iyong dumaan sa akin, hindi ko pa sigurado kung lahat iyon sa akin, kung paghahatian namin, nire-report ko.

     

    ELY:  Opo. Okay, so iyon po ang paliwanag ng ating Bise Presidente. Abangan natin iyong SALN naman ng pangulo at ng mayor at ng vice mayor at congressman na kaniyang mga anak.

     

    Okay, samantala, Ma’am, dito ho sa 1Sambayan, ano pong masasabi niyo rito at isinasama ho kayo rito bilang isa sa mga presidential candidates?

     

    VP LENI: Ako naman, Ka Ely, ever since naman, ‘di ba? Ever since naman sinasabi ko na bukas ako sa kahit ano. Pero pinaka-punto ko lang, Ka Ely, marami tayong mga problema ngayon. Pati iyong mga threats sa demokrasya nandyan, iyong COVID response, iyong… alam mo, maraming bagay. Maraming nagre-reklamo. Pero sa akin lang, Ka Ely—at inulit ko na ito ng ilang beses—napaka halaga ng 2022. Dahil napakahalaga ng 2022, walang ibang paraan kung papaano natin maitutulak iyong gusto nating itulak, kung hindi magkaisa tayo. And iyon iyong mensahe ko actually sa 1Sambayan, Ka Ely, kahapon. Hiningian ako ng video message. Na ako, naa-appreciate ko, Ka Ely, iyong effort na mayroong isang grupo ng mga private na tao, na alam mo iyon, nagpapagod para i-unite, para i-unite iyong mga forces. Pero sa akin lang, Ka Ely, ito, ano ito, ipaparating ko rin sa ating supporters, na hindi puwedeng tayo-tayo lang. Iyon iyong point ko, Ka Ely, na nandito tayo sa sitwasyon na to, hindi dahil sa isang tao. Hindi iyon dahil kay Pangulo, pero dahil sa sitwasyon. Iyong sitwasyon na umiiral, parang siya iyong nag-give rise sa ganitong klaseng political situation. Kailangan natin iyon intindihin. Kailangan natin intindihin bakit marami iyong attracted sa Pangulo, bakit ba maraming attracted sa ganitong klaseng mga politiko? Kailangan iyon i-recognize. Hindi puwedeng sabihin, Ka Ely, na tayo lang iyong magaling. Tayo lang iyong, alam mo iyon, iyong tayo lang iyong matino—hindi puwede iyon.

     

    ELY:  Tama.

     

    VP LENI: Kasi kapag pinag-usapan natin, Ka Ely, iyong unity, hindi iyon unity ng mga pareho na ng paniniwala. Pero pagbibigay iyon ng espasyo para sa iba na iba iyong paniniwala sa atin. So iyong message ko kahapon, Ka Ely, iyon.

     

    ELY:  Opo.

     

    VP LENI: Nagpapasalamat tayo sa mga organizers ng 1Sambayan, kasi sila iyong nag-come forward para subukan na pag-isahin iyong tao. Sabi naman nila, Ka Ely, initial list pa lang iyon. Pero para sa akin, sana—at ito hindi lang sa 1Sambayan, kundi sa lahat ng supporters natin—na, hindi gustong sabihin na dahil iba iyong paniniwala ng iba, masama na sila. Hindi dapat gano’n. Dapat intindihin natin bakit ganito iyong paniniwala nila. Kasi kung hindi natin iintindihin, Ka Ely, hindi tayo magkakaroon ng pagkakaisa. So sa akin, iyon iyong…

     

    ELY:  Tunay na pagkakaisa.

     

    VP LENI: Ano iyon?

     

    ELY:  Hindi tayo magkakaroon ng tunay na pagkakaisa.

     

    VP LENI: Tunay na pagkakaisa… So ako naman, Ka Ely, iyon naman iyong aking parang challenge. At iyon iyong aking rekomendasyon sa grupo na magbigay tayo ng espasyo. Hindi ito puwedeng sabihin na, “gusto ko ng unity pero gusto ko ikaw lang.” Hindi iyon gano’n eh, ‘di ba? May mga supporters na gano’n, na “ikaw lang, o si ano lang. Other than you, wala na.” Kasi kung lahat ganun iyong pag-iisip, hindi tayo mayu-unite. So akin, Ka Ely, proseso ito. Proseso. Iyong binigay naman nila, initial lang iyon. Initial lang iyon. Ako, very honest naman ako ever since, Ka Ely, na sa akin maraming options. Iyong presidency, isa lang iyon sa mga options. May option na hindi na tumakbo. May option na tumakbong lokal. Pero dapat kasi lagi tayong bukas. Dapat lagi tayong bukas, at dapat mayroon tayong espasyo para pakinggan iyong iba. Kasi kung sarado tayo, walang mangyayari. So iyon iyong aking pakiusap, Ka Ely.

     

    ELY: Yes, Ma’am. At siyempre, bukod sa inyong mga supporters na nag-aabang at naiinip, pati iyong mga troll farm, naiinip na, Ma’am, kung papaano ba gagawin eh, at para maka ayos na ng kanilang linya na gagamitin sa inyo.

     

    VP LENI: [laughs] Ka Ely, parang pinaglilihian mo ngayon yung mga trolls, ha.

     

    ELY:  Hindi, Ma’am. Hindi. Kasi binanggit kayo, ‘di ba, ni Senator Ping Lacson na mayroon siyang binintang na undersecretary na bumubuo na po ng mga troll farm.

     

    VP LENI: Sino kaya iyon, Ka Ely? Alam mo ba kung sino iyon?

     

    ELY:  Eh baka… Hindi ko…

     

    VP LENI: I-text mo na lang sa akin. Hindi ko alam, eh. Nabasa ko din iyon. Nabasa ko din iyong statement ni Senator Ping, pero hindi ko alam kung sino iyong pinatutungkulan.

     

    Pero iyon nga eh. Ang sa akin lang, okay naman iyong supporters. Okay naman na maingay sila sa sa social media para ipakita iyong support sayo. Pero walang sinungaling. Iyon din iyong pinapakiusap natin, Ka Ely, sa supporters natin, na bago magpo-post, siguraduhin na walang sinungaling. Pero ang problema kasi, Ka Ely, sa maraming trolls, intentional iyong pagsisinungaling eh.

     

    ELY:  Tama. Opo.

     

    VP LENI: ‘Di ba? Intentional, para lang… parang kung okay talaga yung produkto mo, anuhin mo na lang… ano iyon… i-presinta mo na lang iyong produkto mo, ipakita mo iyong magagandang katangian niya. Hindi iyong nagsusuporta ka sa produkto mo para siraan iyong iba.

     

    ELY:  Tama.

     

    VP LENI: Okay lang sana kung totoo. Okay lang kung totoo iyong paninira, pero hindi nga eh. Pero ang problema, Ka Ely, dahil marami sila, marami ang naniniwala.

     

    ELY:  Opo, Ma’am. At saka grabe manlait. Personal. Tapos…

     

    VP LENI: Hindi na, Ka Ely, parang ang kasalanan mo,  hindi lang dun sa sinisiraan mo, pero kasalanan mo din din sa mga pinapaniwala mo sa iyo, ‘di ba?

     

    ELY: Ayon. Tama. Opo. At saka ang nakalagay, may mga leader na ang troll army. Nakalagay, journalist. Wala namang accountability. Hindi, Ma’am. Kasi kami sa mga broadcast journalist, totoo, mayroon kaming mga accountability kapag nagpakalat kami ng mga fake news. Puwede kaming disiplinahin ng KBP—Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas. Dito sa management, puwedeng makasuhan. Iyong sa mga troll army, Ma’am, wala, talagang ipipilit iyong kanilang fake news. Walang accountability, walang pananagutan po.

     

    VP LENI: Tingin ko, Ka Ely, iyon iyong problema. Kaya marami iyong mga fake news na nakakalabas, kasi anonymous eh, ‘di ba? Nakatago sila sa veil ng anonymity. So parang buwelong buwelo gumawa ng kasinungalingan. Iyon talaga iyong masama. Sa akin, Ka Ely, hindi masama na ipakita mo yung kabutihan ng sinusuportahan mo, pero huwag naman pupunta ka to the extent na gagawa ka ng kuwento para lang siraan. Parang pinapabango mo iyong produkto mo habang sinisiraan mo iyong iba, at kasinungalingan pa iyong paninira. Tingin ko iyon iyong pinaka masama. And tama ka, kaya, buwelong buwelo kasi walang accountability.

     

    ELY:  Yes, opo.

     

    [END OF GAP 1]

     

    ISTORYA NG PAG-ASA SEGMENT

     

    VP LENI: Pero, Ka Ely, wala na tayong oras, at mayroon tayong very special, very special na Istorya ng Pag-asa guest. Bata pa ito, Ka Ely, pero bata pa pero pinahanga tayo. Pinahanga tayo sa kaniyang kasipagan tsaka yung pagkadesidido. So iyong ating Istorya ng Pag-asa guest ngayong umaga, si Jerome. Hindi ko lang alam kung nandito na siya. Nandito na ba si Jerome? Parang nawala yata siya, Ka Ely.

     

    ELY:  Okay na?

     

    VP LENI: Nandiyan na?

     

    ELY:  Phone patch na lang, Ma’am. Mukhang mahina ang kaniyang signal. Kaya hindi siya puwede via Zoom.

     

    VP LENI: Ah mahina iyong signal. Jerome, nandiyan ka na?

     

    ELY:  Jerome? Naputol, hindi kaya.

     

    VP LENI: Anyway, habang nagsusubok siya, mayroon pa naman 10 minutes. Ikukwento ko lang, Ka Ely, si Jerome. Si Jerome kasi, Ka Ely, isa siya sa aming mga TrabaHOPE trainee. Kung naaalala mo, Ka Ely, mayroon kaming programa, TrabaHOPE. Iyong TrabaHOPE na to, Ka Ely, para lang ito exclusively for out of school youth, o dati nag-aaral pero ngayon huminto, walang ginagawa ngayon, huminto dahil kulang sa pang gastos. So nagbigay kami ng parang training, Ka Ely, partner namin dito USAID tsaka Philippine Business for Education. Iyong pinaka konsepto niya, Ka Ely, ite-training muna sila. Ite-training muna sila pero habang nagtetraining muna sila, meron silang allowance. Galing sa aming opisina yung kanilang allowance. Iyong pamasahe… ang iba kailangan mag dorm kasi malayo yung lugar. So tirahan, pang kain… kasi magtatrabaho after. So iyong pang medical, iyong pang NBI clearance, binibigay namin yun sa kanila, Ka Ely. Tapos after the training, mayroon silang parang on the job, parang ano siya, apprenticeship. Apprenticeship siya sa mga… apprenticeship siya pero mayroong trabaho.

     

    ELY: Ma'am, nandito na po—

     

    VP LENI: —Apprenticeship siya Ka Ely pero may trabaho. Nandiyan na?

     

    ELY: Nandito na po si Jerome. Jerome?

     

    VP LENI: Jerome?

     

    JEROME LUMIO: Hello po.

     

    VP LENI: Ayun! Jerome, mahina yata signal mo so phone patch na lang. Kumusta ka Jerome?

     

    VP LENI: Si Jerome ay galing Amadeo, Cavite. Tama ba, Jerome?

     

    JEROME LUMIO: Ah, yes po, Ma'am.

     

    VP LENI: Ito Jerome, paano ka nakapag-apply dito sa TrabaHOPE at bakit ka nag-apply?

     

    JEROME LUMIO: Nakapag-apply po ako dahil po sa aming kapitbahay na si Ate Inday po. Inalok po kami ng trabaho na sumali po kami sa TrabaHOPE nga po. Tapos po, kaya po ako sumali kasi po syempre to experience—opportunity po ito para madagdagan pa po iyong kaalaman pa po namin sa buhay po.

     

    VP LENI: Kumusta iyong experience mo, Jerome? Ano iyong palagay mong natutunan mo? Ano iyong natulong nito sa'yo?

     

    JEROME LUMIO: Iyong naitulong po nito sa akin po iyong ano po, syempre po, bukod po doon, dito po, nalaman po naming mga Batch 6 iyong kung paano po kumita ng pera po sa marangal na trabaho po. Syempre po, iyon din pong pagod po rin, Vice President at bukod din po dito, iyong ano rin po, Ma'am, tawag dito—Ma'am, pwede paulit po iyong tanong po sa ano po?

     

    VP LENI: Ang tinatanong dito Jerome, ano ba iyong natutunan? Para sa'yo, ano iyong nadagdag sa'yo dahil dito sa programa natin.

     

    JEROME LUMIO: Skills po, Ma’am! Dito po, tinuruan po kami ng iba't ibang klaseng trabaho gaya po ng carpentry tsaka po scaffolding po. Ginawa rin po namin doon po sa site din po.

     

    VP LENI: Ito Jerome, habang nagtitraining ka, naka-dorm ba kayo?

     

    JEROME LUMIO: Opo, naka-dorm po.

     

    VP LENI: Tapos, gaano katagal iyong training na iyon?

     

    JEROME LUMIO: Nagtraining po kami Vice President po mga isang linggo po.

     

    VP LENI: Tapos, trabaho na pagkatapos?

     

    JEROME LUMIO: Opo. Pero natengga din po kami kasi po nag-ECQ din po kasi noon sa Maynila po.

     

    VP LENI: Ahh. Noong ECQ, umuwi muna kayo o nasa dorm lang kayo?

     

    JEROME LUMIO: Nasa dorm lang po.

     

    VP LENI: Ah, nasa dorm lang kayo. Pero ito Jerome, Batch 6 ka sabi mo? Batch 6?

     

    JEROME LUMIO: Opo, Batch 6 po.

     

    VP LENI: Iyong Batch 6 ba, nagtatrabaho pa rin ngayon? Tapos na iyong training?

     

    JEROME LUMIO: Opo, iyong iba tapos na po gaya ko po, tapos na po. Pero iyong iba po, nag-diretso pa rin po ng trabaho kasi po naghihintay pa po sila ng assessment po.

     

    VP LENI: Ah okay. Tapos ito Jerome, nag-aaral ka naman dati, 'di ba?

     

    JEROME LUMIO: Opo, nag-aaral naman po.

     

    VP LENI: College ka na ba?

     

    JEROME LUMIO: Po?

     

    VP LENI: Jerome?

     

    JEROME LUMIO: Yes po?

     

    VP LENI: Nag-aaral ka ba ngayon?

     

    JEROME LUMIO: Opo, nag-aaral po. Enrolled po ako, Vice President ng College po. BS IT po.

     

    VP LENI: Ah, BS IT. So, ito, iyong nakuha mo sa pagtrabaho mo, pantulong na ito sa pag-aaral mo?

     

    JEROME LUMIO: Opo, Ma'am.

     

    VP LENI: Ito sabi mo, mga natutunan mo ng skills, tinuruan kayo ng iba't ibang skills, tapos nag-sweldo kayo. Kumusta naman iyong samahan ng mga kasama mo sa Batch 6?

     

    JEROME LUMIO: Solid naman po, Ma'am. Masaya naman po, Ma'am. Kasi bawat isa po, nagcocooperate sa bawat isa po. Tapos mayroon po kaming team cooperation lagi.

     

    VP LENI: Ayan. Ito, Jerome. Marerekomenda mo ba iyong programa sa ibang kabataan tulad mo kasi 'di ba, mahirap din. Mahirap iyong trabaho pero ikaw, pumasok ka, sabi mo nga, gusto mong matuto, gusto mong may baon ka. Pagkatapos mong mag-graduate, makakatulong ito na dagdag na skills sa'yo. Pero kung tatanungin ka ng iba, sabihin natin, kapitbahay mo, marerekomenda mo ba siya?

     

    JEROME LUMIO: Opo Ma'am, marerekomenda ko po Ma'am. Kasi po, ngayong pandemic po, talaga pong pahirapan po sa paghahanap ng trabaho lalo na po iyong mga kumpanya ngayon—ano po sila, parang pihikan po sila sa pagtanggap ng empleyado kasi nga po, naka pandemic alert po tayo. Na nag-aalala sila sa mga empleyado nila na mahawa po ng COVID po galing sa labas.

     

    VP LENI: So kayo, Jerome, DMCI ba kayo?

     

    JEROME LUMIO: Opo. DMCI po.

     

    VP LENI: Iyon. So ito Jerome, maraming salamat sa pagtiyaga. Alam namin hindi madali kasi mahirap din iyong pinagdaanan ninyo pero maraming salamat sa pagtiyaga at maraming salamat sa inspirasyon na binibigay mo sa mga kagaya mo na mga bata pa pero nagpupursige na. So sana Jerome, nakatulong. Sana nakatulong iyong training dito sa programa at sana ipagpatuloy mo iyong dedikasyon mo sa marangal na trabaho. Pagpalain ka sana lagi.

     

    JEROME LUMIO: Maraming salamat po, Vice President.

     

    VP LENI: Maraming salamat, Jerome.

     

    ELY: Maraming salamat, ah.

     

    [END OF INP SEGMENT]

     

    VP LENI: Alam mo, Ka Ely, itong TrabaHOPE namin, sobrang inspiring ng mga bata kasi bago sila sumabak, nagkakaroon kami ng—parang nagkakaroon kami ng Zoom Meeting na ganito, nakikilala namin sila isa isa. Ano talaga, bibilib ka rin eh. Na, gusto nila makahanap ng trabaho para sa kanilang pamilya. Hindi naman madali. Mayroon sa kanila, si Jerome yata, sa construction, DMCI ito. Mayroon namang service crew, mayroon tayo sa McDonald’s, iyong ibang partners. Ano talaga, masaya iyong samahan. Maraming natutunan. Hindi lang sa trabaho pero pakikisama, pagsasakripisyo—marami talagang napupulot. Kaya gusto ko rin, Ka Ely, magpasalamat sa partners namin, iyong Philippine Business for Education saka si USAID kasi kung hindi dahil sa kanila, wala tayong programa na ganito. Ano, Ka Ely, iyong target namin, 1000 na out-of-school youths. Ayon, mabuti si Jerome, nakabalik na sa eskwela.

     

    ELY: Opo. Ma'am, bago tayo magpaalam, kasi may mga—'di ba, iyong kapag nagbabasa ng transcript, iba iyong sa nakikinig at nanonood. Iyong mga taga-subaybay natin, manood po kayo. Kasi kapag binasa niyo lang sa transcript iyong pinag-uusapan natin Ma'am, iyong kuwentuhan, parang kung minsan, nag-iiba iyong interpretasyon.

     

    VP LENI: Saka lalo na kapag putol, Ka Ely.

     

    ELY: Yes Ma'am saka kapag binasa mo—

     

    VP LENI: —walang context eh, iyong pinag-uusapan. Pero Ka Ely, kapag naghahanap ka talaga ng problema, marami. [laughs]

     

    ELY: [laughs] Okay Ma'am.

     

    VP LENI: Ako, sa akin lang Ka Ely, sa akin, gusto ko lang magpasalamat kasi marami na tayong mga regulars. Hindi lang natin nababasa iyong mga messages online pero binabasa ko po ito after the program. Ito iyong mga loyal followers natin, Ka Ely, sa iba't ibang bahagi ng mundo. Iyon iyong nakakatuwa. Marami tayong mga followers na nasa Europe, all over Asia, nasa US, nasa Canada. Nakakatuwa kasi alam mo, Ka Ely, kapag nakaka-tune in sila, parang nasa Pilipinas din sila. Kasi isa talaga sa mga—isa talaga sa mga nilalabanan nila, iyong homesickness and maraming nagmemessage na "Salamat! Kapag nakikinig kami, parang nandiyan din kami." So nagpapasalamat tayo Ka Ely linggo linggo, sinasamahan talaga tayo nila.

     

    ELY: Opo, at syempre iyong mga loyal na trolls. [laughs]

     

    VP LENI: [laughs]

     

    ELY: Okay, Ma'am. Wala na po tayong oras. Ano po ang inyong mensahe sa ating mga kababayan ngayong araw ng linggo.

     

    VP LENI: Ganoon pa din po ang atin pong mensahe: may available na pong bakuna. kung puwede po, kung mayroon na po tayong access, lalo na dito sa Metro Manila, Ka Ely, kasi dito yata iyong pinakamaraming supply ngayon, huwag po natin sayangin iyong pagkakataon. Alam ko sa probinsya, limited pa rin iyong access pero kung nandoon na po sa sektor niyo iyong binabakunahan, huwag na po tayo magdalawang isip. Huwag na tayo magdalawang isip, magpabakuna na tayo kasi ngayon, isa iyon sa pinakamalakas na panlaban natin para masugpo na iyong pandemiya. Gusto na po nating makabalik sa normal nating buhay. Iyong mga estudyante natin sana makabalik na sa paaralan pero mangyayari lang po iyon kapag tayo ay nagtulong tulungan at iyong pagpapabakuna po, parang form siya ng pagtutulong natin sa ating kapwa. Hindi lang po ito para sa sarili natin pero para din sa ating mga pamilya, sa ating mga kababayan. Kaya huwag na pong matakot. Kung natatakot kayo, hanap kayo ng makakasabay na magpapalakasan kayo ng loob. Iyong side effects po, very minimal. Pagkatapos nito—kinu-kuwento ko nga—pagkatapos nito, iyong mga natatakot sa office, mayabang na ulit. Hindi po siya nakakatakot. So sana po, magpabakuna na po kayo.

     

    ELY: Okay, Ma’am, salamat! Ingat ho kayo lagi, ingat tayong lahat. Good morning.

     

    VP LENI: Ingat din, Ka Ely!

     

    ELY: Okay, mga kababayan, iyan po ang ating Bise Presidente Leni Robredo. Maraming Salamat po sa inyong pagsubaybay dito po sa BISErbisyong LENI sa RMN. Muli po, isang magandang umaga, Pilipinas.

     

     

     

    -30-

     

     

    Posted in Transcripts on Jun 13, 2021