This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI Episode 233

    BISErbisyong LENI Episode 233

     

    ELY: Good morning! Magandang umaga Pilipinas—Luzon, Visayas at Mindanao! Isa na namang edisyon ng BISErbisyong LENI dito po sa RMN. At siyempre ngayon po ay araw ng Linggo, October 24, 2021. Mula pa rin ho dito sa DZXL 558 Manila, tayo po ay napapakinggan diyan po sa RMN DYHP Cebu, RMN DXCC Cagayan De Oro, RMN DXDC Davao, RMN DWNX Naga. At siyempre sa lahat ng inabot ng broadcast nationwide, netwide, mga kasama, ako pa rin ho ang inyong radyoman Ely Saludar. Siyempre, napakarami po na mga issue na tatalakayin at makakasama po natin ang nag-iisang Bise Presidente ng Republika ng Pilipinas, si Madam Vice President, Leni Robredo. Ma’am, good morning!

    VP LENI: Good morning, Ka Ely! Good morning po sa lahat na nanonood sa atin sa Facebook live, both sa RMN at saka sa VP Leni Robredo, pati po sa nakikinig sa atin sa RMN DZXL. Ayon, iyong mga nakikinig sa atin sa Bicol, marhay na aga sa indo gabos, mga nakikinig sa atin sa Visayas at Mindanao, maayong buntag. Pasensya na, Ka Ely, medyo na-late kami, kasi nasa office ako ngayon, kaya lang medyo mahina ang internet namin. So nahirapan akong pumasok. Pasensya na po, na-late ako ng ilang minuto, pero mabuti nakapasok din ako.

    ELY: Opo. Okay, Ma’am. Siyempre, kumusta naman po ang iyong nagdaang linggo? Dahil sa alam naman natin, talagang abalang-abala. Pero siguro iyong mga mahalaga rin na baka hindi nalaman  ng mga kababayan, para mapakinggan tayo nationwide.

    VP LENI: Nag-start iyong linggo ko, Ka Ely, actually, noong Saturday, October 16. Nagkaroon kami ng Vaccine Express sa Cagayan de Oro. Iyong Vaccine Express natin sa Cagayan de Oro, Ka Ely, mayroon tayong mga partners from the civil society. Iyong isa doon, iyong Balaod Mindanaw—matagal nang partner ng office namin. Tapos iyong Tabang Sikad, mamaya iyong head nila, ay siya iyong ating Istorya ng Pag-asa ifi-feature. Tapos partner din natin iyong PHINMA COC Senior High School. Ito, Ka Ely, nag-request sila sa atin ng vaccination para sa trisikad drivers, at naka-solicit tayo, Ka Ely, sa isang company na mayroon silang extra. So iyon iyong nadala natin doon, pero dinagdagan ito ng LGU Cagayan de Oro. Tapos grabe rin iyong support ng LGU Cagayan de Oro kasi iyong kanilang City Health Office, at saka iyong iba pang departments directly involved sa vaccination ay katulong natin on the ground. So nagpapasalamat tayo sa kanila, Ka Ely, dahil natuloy iyong ating Vaccine Express sa Cagayan de Oro, pati iyong mga volunteers—volunteer doctors, volunteer nurses. Pati iyong iba pang non-medical volunteers na tumulong sa registration, sa pre-screening at saka sa monitoring. Na-meet natin, pinuntahan ko nang personal, Ka Ely.

    Tapos noong Sunday, dahil nandoon na rin tayo for the Vaccine Express, noong Sunday, pinuntahan natin iyong mga projects natin sa Bukidnon. Mayroon kami doon ongoing projects, Ka Ely, iyong una sa Malaybalay. Iyong sa Malaybalay, mayroon tayo doon livelihood project na matagal na nating tinutulungan,at mayroon sila, Ka Ely, na isang member na talagang sobrang proud kami kasi nai-link na namin sa maraming institutional buyers. Pinuntahan namin iyong parang kaniyang workstation, work place. Iyong parang doon nag-ma-manufacture ng kaniyang mga handicrafts at saka mga tahian. So na-meet natin iyong kanilang mga mananahi. Actually, Ka Ely, mayroong isang Christmas na iyong mga giveaways ng OVP, ang iba sa kanila natin binili. Ito ay local pero talagang ano na, talagang umasenso na, ayon si Perla Rubio. In fact, sumasali na siya sa mga trade fair. Parang second time ko na yata sila nabisita. Iyong first time, if I’m not mistaken, kung hindi 2017, 2018 pa. Pero ito si Perla Rubio, Ka Ely, siya iyong nanalo ng First Place sa isa naming Angat Buhay Women Entrepreneurship Bootcamp. Kaya binisita natin kasi tiningnan natin paano siya  natulungan ng programa.

    Tapos after ng Malaybalay, Ka Ely, lumitpat kami sa Sumilao, kasi mayroon din tayong several na ongoing projects doon. Ang nabisita lang namin, dalawa. Hindi namin nabisita lahat, kasi kulang na ng oras. Pero iyong dalawang binisita natin, parehong farmer groups. Iyong isa, iyong sa Imbugsil, Sumilao, Bukidnon. Second time ko na din sila nabisita. Iyong first time, parang 2018. Ito, Ka Ely, parang ano sila, federated na Sumilao Progressive Farmers Association. Nabigyan natin sila ng training para sa mga farmers, iyong integrated bio-farming system, na ang partner natin Pilipinas Shell Foundation. Noong tiningnan natin, Ka Ely, ang laki na din ng improvement ng kanilang mga farms at iyong kita. Nabigyan din natin ito ng mga kalabaw, ng mga farm inputs mga seedlings, mga tools. Dinownload namin ito sa LGU, tapos iyong LGU nag-partner din with them. Nakaktuwa, Ka Ely. Nakakatuwa kasi malaki na iyong improvement nila since the last time na binista namin sila. Tapos lumipat kami Ka Ely doon sa—kung naalala mo, Ka Ely, iyong Sumilao Farmers’ March—Sumilao Farmers’ March. Kliyente namin sila noong nasa SALIGAN pa ako, so iyong friendship even before ako pumasok sa pulitika. Binisita din namin sila, at ano din, Ka Ely, binabaan din natin sila ng project, at nakasali din sila doon sa capacity building training. Iyong–ano ito–integrated farm biosystems. Tiningnan—nag-report sila, Ka Ely, kung ano na iyong naitulong nito sa kanila.

    Tapos noong Monday, noong Monday, Ka Ely, ay– Ah, hindi, noong Sunday pa pala, after ng Bukidnon, lumipat kami sa Iligan. [technical lag] Mineet lang namin sila para magpasalamat. Pero noong monday, lumipat kami sa Marawi. Alam mo naman, Ka Ely, ‘di ba, ang dami naming projects sa Marawi. Mineet din namin iyong mga groups na tinutulungan namin doon. Ang bilis, Ka Ely, noong parang four provinces kami in three days. Pero nakakatuwa kasi ang tagal naming hindi ito nagawa. Kung naaala mo, Ka Ely, before nagka-pandemic, talagang every week talagang nasa communities kami. Pero during the pandemic, parang ang nabisita lang namin, Iloilo. Noong nagkaroon tayo ng pagbaba ng kaso, nakapunta kami ng Iloilo. Pero hindi kami naka-ikot sa lahat ng communities, so parang first time ulit ito. First time naming nakaikot. So nabisita naman namin lahat, Ka Ely, iyong mga nandoon.

    Pagbalik ko dito ng Tuesday, Wednesday, nag-attend ako, Ka Ely, ng blessing at saka turnover ng mga urns ng mga ibang biktima ng extrajudicial killings. Ito kasi, Ka Ely, nagkukuwento iyong nag-aasikaso, na iyong inilibing pala iyong mga biktima, biktima ng pamamaslang, parang nagbayad yata iyong mga sponsors ng P35,000 para sa burial. Pero iyong nilalagay lang pala ito doon sa mga apartments, iyong parang patong-patong, iba-ibang mga cemeteries all over Metro Manila. Pero ito palang mga apartments na ito, parang mag-aarkila ka lang. Hindi iyon iyong permanenteng libingan, five years lang. So iyong mga nag-five years na, Ka Ely, kinremate sila, tapos iyong mga remains nila ay binigay sa… binigay na sa mga families. So naiuwi ng mga families iyong remains. Nagpapasalamat lang tayo, Ka Ely, doon sa nag-aasikaso sa kanila, iyong Project Paghilom. Ito ay parang healing at saka intervention program para sa mga naiwan, sa mga naging biktima ng pamamaslang because of the drug war. So nag-attend ako nito sa Tayuman. Nakaka-ano, Ka Ely, kasi kahit after five years, siyempre, marami pa rin dahil hindi pa natatapos iyong imbestigasyon ,pakiramdam ng mga families hindi pa sila nabibigyan ng katarungan. Mahirap din talaga. Mahirap mag-move on. Kinumusta namin sila kung paano sila nagsu-survive. Mayroon actually doon, Ka Ely, apat silang magkakapatid, mga bata pa. Both parents iyong pinatay. Both parents pinatay, tapos ngayon, inaalagaan sila ng tiyahin nila. Tapos iyong tiyahin nila, dati nang may anim na anak, so naging sampu na iyong inaalagaan. Nakakaawa, nakakaawa. Mayroon doon, mag-tatay. Mayroon naman doon nagkukuwento—iyong mga biyuda nagkukuwento kung gaano naging sobrang hirap iyong buhay nila pagkatapos mawala ang mga mahal nila sa buhay. So kapag mga ganitong okasyon, Ka Ely, ano talaga, parang ang bigat dalhin. Ang bigat dalhin dahil iyong circumstances ng pagkamatay. Iyong namamatayan ka nga, dati nang mabigat. Pero kung iyong circumstances kagaya pa sa kanila, mas mahirap mag-move on.

    Iyong buong linggo namin, Ka Ely, parang second week na na iyong relief operations namin sa north ay tuloy-tuloy. Nakapunta na kami sa Cagayan. Nakapunta na kami sa Mountain Province, Benguet, at saka sa Pangasinan. Ngayon, tuloy-tuloy pa din. Lilipat sila sa Ilocos Sur. Ito, Ka Ely, iyong mga biktima ng baha. So may permanent team kami na nag-aasikaso doon. More than a week na yata sila doon. More than a week na sila doon, pero tuloy-tuloy pa din kasi iyong devastation grabe din talaga lalo na doon sa mga farmers na naubos talaga iyong kanilang crops. So iyon, Ka Ely, iyon iyong pinagkakaabalahan namin.

    Dito naman sa office, marami pa rin kami tinatanggap na mga donations para sa mga relief operations. Hindi lang sa nasalanta ng bagyo, pero pati iyong relief operations para sa iyong mga communities na naka-lockdown because of the pandemic.

    Tapos noong Friday—Friday ba iyon? Friday, in-announce na namin iyong pang twelfth sa aming Senatorial Slate. In-announce namin si Attorney Sonny Matula ng Labor Party Philippines. Medyo natagalan kami doon sa pagpili ng pang twelve kasi ilan iyong nominated, parang apat iyong nominated at kailangan talagang i-vet kasi pinakinggan natin iyong—pinakinggan natin iyong saloobin ng maraming mga grupo. So nag-decide na kami noong Friday na si Attorney Sonny Matula iyong pang twelfth.

    KA ELY: Okay. Ma’am, kanina iyong binabanggit niyo iyong mga ‘di ba iyong biktima ng EJK, siguro idugtong ko na diyan, iyong Department of Justice, nakakakita rin po ng mga lapses sa unang 52 kaso sa drug war na iniimbestigahan. At si Pangulo ay aako umano sa responsibilidad. So ano ho iyong take niyo rito, Ma’am?

    VP LENI: Actually, Ka Ely, hindi pa tapos iyong investigation ng DOJ. Pero parang iyong mga initial findings, kino-confirm niya lang. Kino-confirm niya lang iyong alam nating matagal na marami talagang lapses. Tapos marami talaga—halimbawa, Ka Ely, iyong initial na lumabas na findings, ‘di ba iyong mga sinabing pinatay kasi nanlaban, ang sabi ng DOJ walang ebidensya na humawak ng baril o walang ebidensya na nagpaputok ng baril gaya ng claim doon sa reports. Actually Ka Ely, noong nag-attend ako ng–nag-attend ko ng parang inurnment—iyong turnover pala ng mga urns—iyong isa doon nagkuwento, iyong isang asawa nag-kuwento, pinatay iyong asawa niya, pero pinapirma siya sa isang report na namatay iyong asawa niya dahil sa pneumonia. Talagang ano, Ka Ely, marami talagang mga ginawa na hindi naaayon sa batas. So mabuti na ginagawa ito ng DOJ, pero alam natin na libo-libo, ‘di ba, libo-libo iyong naging biktima. Ngayon kaunti pa lang iyong nire-review, pero mabuti at nire-review. Kasi ito naman, Ka Ely, sana man lang mabigyan ng katarungan. Sana mabigyan ng katarungan iyong mga namatay. Mahalaga sa mga naiwan nila. Mahalaga sa mga naiwan nila na maayos iyong datos tungkol sa sino ang pumatay, bakit pinatay, ano talaga iyong tunay na circumstances ng pagkamatay, at kung may mali na ginawa. At kung biktima talaga sila ng extrajudicial killings, na mapanagot—mapanagot kung sino man iyong gumawa noon sa kanila.

    ELY: Okay. Samantala, siguro tutok din tayo, Ma’am, dito sa usapin pa rin iyong COVID response. Kasi mukhang ang pamahalaan ay naharap sa logistical problem. Kasi ngayon, kumpleto na ho at dumadami na ang dating ng bakuna kaya lang iyong logistics ay mukhang problema, Ma’am, at maipakalat sa iba’t-ibang panig ng ating bansa.

    VP LENI: Ka Ely, kung natatandaan mo, last year pa, ‘di ba? Hindi pa dumadating iyong mga bakuna, lagi na natin itong pinapag-uusapan dito sa programa, na hindi pa dumadating iyong bakuna, sana ayusin na iyong logistics na kailangan—iyong deployment. Sabi nga natin, Ka Ely dati, dapat pag-aralan na kung paano ipapadala. Dapat mag-train na, kasi kukulangin talaga tayo ng mga doktor. Kukulangin tayo ng mga nurses na magva-vaccinate. Dapat mag-train na na kahit hindi doktor at saka nurses, puwede mag-bakuna kagaya ng ginawa sa ibang lugar. Ang tagal na natin itong inuulit-ulit, Ka Ely, kung naalala mo. Ngayon, Ka Ely, dahil hindi iyon napaghandaan, maraming nasasayang. In fact, may lumabas na 12,000 doses iyong nasira na hindi na puwedeng gamitin. Isipin mo, Ka Ely, 12,000 tao iyon, 12,000 taong mababakunahan. Ito, may sinasabi na marami na naman mag-e-expire. Kung hindi maayos iyong logistics nito, sayang. Ngayon, ang daming bakunang available. Ang problema iyong deployment ng vaccines. Ito lang, Ka Ely, ang isa dito na halimbawa, marmi tayo ngayon ng mRNA na iba iyong storage na kailangan. Halimbawa, iyong Pfizer at saka Moderna, mayroon siyang… mayroon siyang temperature na kailangan. May mga lugar na hindi puwedeng padalhan kasi wala silang—wala iyong storage requirements.

    Ako lang, Ka Ely, kung may extrang ganito, i-prioritize na natin. Una iyong seniors kasi marami pa ding seniors ang hindi nababakunahan. Tapos kung dito sa Manila naubos na iyong seniors, at saka naubos na ang health workers, sana iyong mga OFW, Ka Ely—iyong mga OFW, halimbawa, iyong mga seafarers natin, ang dami naghihintay mabakunahan. Ito iyong tamang bakuna para sa kanila. Kasi alam mo naman, Ka Ely, may ibang mga bansa na may mga brands lang ng bakuna na ni-re-recognize, ‘di ba? Halimbawa iyong mga—halimbawa, sa EU, may ibang mga bansa na ang ni-re-recognize lang talaga, Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson, Astrazeneca. Kung mayroon lang naman available nito, bakit hindi na natin unahin iyong mga OFWs? Kasi ngayon, Ka Ely, ang tinuturukan pa lang yata karamihan, iyong pa-deploy na. Ang problema ng pa-deploy na, Ka Ely, siyempre kapag first dose mo, maghihintay ka pa, ‘di ba? Maghihintay ka pa ng sescond dose. Sana kahit… sana kahit wala pang date iyong pag-deploy sa kanila, i-prioritize na. Kasi ang problema nga natin ngayon, trabaho, eh Ang daming nawalan ng trabaho rito.Para sana kung may available na na trabaho na sa kanila, hindi na sila maantala. So hindi iyon–ang dami nating seafarers. Ilan ba iyong seafarers natin? Isa sila sa pinakamalaking grupo—isa sa pinakamalaking grupo na kailangan ng bakuna. May nakausap ako this week, Ka Ely, may bisita ako dito sa opisina na iyong advocacy nila, iyong seafarers. Ang sabi niya, sobrang dami pa daw ng mga seafarers na hindi pa nababakunahan. Kasi alam mo, karamihan sa kanila ang tagal na nasa dagat, ‘di ba? Ang sabi niya nga, Ka Ely, sana man lang iyong mga dumadating–iyong mga dumadating, sana mabakunahan. Para sa susunod nila na deployment, ready na sila, hindi na sila maaantala. Kasi iyong iba daw, Ka Ely, pupunta dito, pupunta dito, tapos babakunahan, magagastusan pa. Magagastusan kasi ang iba mag-ho-hotel, maghahanap ng tirahan. Kasi siyempre uuwi sila sa probinsya. Tapos pagdating dito, aasikasuhin iyong requirements. Sana—sana nafa-facilitiate ito. Kasi mayroon lang naman. Mayroon lang naman na mga bakuna.

    Kami, Ka Ely, nag-vo-volunteer kami. Nag-vo-volunteer kami na kung ang kakulangan iyong magbabakuna, ang dami po naming volunteers na willing to do this. Kailangan lang namin ng supply. Halimbawa itong, seafarers, Ka Ely, OFWs, kami willing kami na kami ang iyong mag-vaccinate sa kanila. Kami mag-aayos sa lahat, bigyan lang kami ng access sa supply. Kasi iyong problema namin wala kaming access sa supply. So kapag ginawa nila iyon, Ka Ely—kasi sayang, ang dami, ang daming bakuna ngayon pero masyadong centralized, eh. Masyadong centralized. Sana mas i-liberalize nila iyong, ‘di ba, i-liberalize nila iyong mga kumpanya na mabukanahan na nila iyong kanilang mga employees. Sige na—iyong mga teachers na babalik sa paaralan, iyong mga kailangan nang bumalik sa trabaho, kailangang ma-deploy ulit. Sana ayusin na iyon. Kami po standing iyong aming pag-volunteer kasi kaya namin iyon kasi may infrastructure na kami to do that. Ang kulang lang talaga namin iyong supply.

    ELY: Ayon, opo. Kung namumrublema ang gobyerno at iyong iba pang LGUs, puwede kayong makipag-ugnayan sa OVP para—kasi iyong iba, Ma’am, may ituturok pero walang magtuturok.

    VP LENI: Iyon nga, eh. Iyon nga, Ka Ely. Actually, Ka Ely, karamihan sa pinupuntahan namin for Vaccine Express, iyon iyong problema nila. Mayroon silang supply pero kulang na kulang iyong magtuturok. Eh kami naman, iyon naman iyong marami namin, Ka Ely, kasi ang dami naming volunteers, eh. Ang dami naming volunteers na naghihintay lang—naghihintay lang tawagan para makatulong sila. Pero ang problema namin, Ka Ely, wala kaming access sa supply. So ngayon na ang daming supply, kami po nagvo-volunteer kami. Nagvo-volunteer kami na tutulong. Ito nga, sabi ko iyong mga OFWs, i-prioritize natin kasi lalo na kasi ang dami ngayon ng Pfizer, ang daming Moderna. Ito iyong hinihingi sa kanila, eh. Ito iyong hinihingi sa kanila para makapunta sila sa kung nasaan sila deployed. Ito, at least, Ka Ely, iyong ibang OFWs na paparating, nabakunahan na sila doon. Pero iyong mga seafarers daw, Ka Ely, ang dami pang hindi nababakunahan. So sana, sana ma-prioritize na sila.

    ELY: Okay, Ma’am, ito isa pa kasi alam niyo ho—ito, may binabanggit iyong Filipino Nurses United na iyong mga nurses ngayon, talagang sila po iyong nakikibaka, ano, sa tinatawag na infections low morale pandemic at nangangamba sila dito sa kawalan ng aksyon ng ating gobyerno sa problema po ng mga nurses dito po sa chronic and severe understaffing at patuloy na pagre-resign ng mga nurses.

    VP LENI: Ka Ely, problema natin ito since last year. Tapos grumabe iyong problema natin noong nagka-surge noong March, April, tapos nagka-surge ulit tayo ng August. Pawala nang pawala—dati nang kulang dahil hindi pa naaasikaso iyong pangangailangan nila. Hindi natin sila masisisi na mag-seek sila ng greener pastures kasi may mga pamilya itong sinusuportahan, eh. Iyon talaga, Ka Ely, iyong hindi ko maintindihan. Kasi nakikita natin, iyong Senate investigation bilyun-bilyon, ‘di ba, bilyun-bilyon iyong anomalya pero iyong pangangailangan—pinaka-basic na pangangailangan ng health workers—hindi natutugonan. Hindi makatarungan, hindi natin maintindihan kung bakit ganito. Pero, Ka Ely, ito iyong reklamo ng maraming ospital. Ang dami na naming nakausap na mga administrative—parang administrator sila ng mga ospital, sinabi nila, “kasya iyong number of beds namin pero kulang iyong aming personnel. So kahit pa puwede pa sanang mag-admit ng patients, hindi na kami nag-a-admit kasi wala na sa kanilang mag-aasikaso.” So sa akin lang, Ka Ely, ang daming sinasayang na pera para sa kung ano-anong bagay. Ito, ito iyong pinaka-kailangan natin ngayon, hindi inaasikaso. Kaya iyong health workers natin, Ka Ely, since March last year, ‘di ba. Since March last year wala na silang pahinga. Hindi lang sa pagod, hindi lang sa walang pahinga pero exposed sila sa virus sa araw-araw na ginawa ng Diyos. Sila iyong nag-aasikaso sa mga COVID positive na mga patients tapos hindi naman ganoon kalaki iyong hinihingi nila. Ang hinihingi lang nila kung ano iyong nararapat nilang matanggap, hindi pa natin mabigay. Bakit kinakailangan—dapat, Ka Ely, hindi na humahantong doon sa kailangan pa nilang mag-rally o kailangan pa nilang, ‘di ba, kailangan pa nilang mag-mass action para lang matugonan iyong pangangailangan nila. Ito, ano talaga, eh, pinaka-basic, hindi naasikaso.

    ELY: Opo. Dito, Ma’am, kasi iyong ibang mga LGUs at sa mga probinsya ay mukhang hindi pa sila handa dito sa alert level system. Sa inyo pong pananaw—kasi iyong iba umaangal, eh, huwag daw muna kaagad. Pero sabi ng national government, mukhang matagumpay ito sa Metro Manila, itong alert level system.

    VP LENI: [technical lag]—ang pinaka-problema kasi, Ka Ely—ayon, Ka Ely, okay na?

    ELY: Ayan, okay na po, opo.

    VP LENI: Ayan, okay na? Sorry, mahina iyong internet dito sa amin. Pero kaya sila hindi handa, Ka Ely, kasi since last year, iba-iba—iba-iba iyong datos na sinusundan sa pag-determine. ‘Di ba galing tayo ng ECQ, may GCQ, may MGCQ, tapos ito biglang nilipat natin sa alert level system. Kahit pa mag-deklara—halimbawa, Alert Level 3 dito sa amin, hindi alam ng LGU ano iyong mga patakaran, ‘di ba. Hindi nila alam kung papaano nila—hindi nila ma-grasp iyong papaano iyong action implementation. So sa akin, Ka Ely, bago sana sila—bago sana mag-demand sa LGU na ganito iyong papasundin, sana ready na. Sana ready na iyong panuntunan kung ano iyong kailangang gawin. Halimbawa, kapag Alert Level 3, anong gustong sabihin nito? Marami actually, Ka Ely, na LGU na nagsasabi na in-announce na pero maghihintay kami kasi hindi namin alam kung ano iyong implications. So sa akin, sana ayusin ito, Ka Ely. Pero pambihira, ‘di ba, pambihira na one and a half years na tayo—one and a half years na tayo sa pandemic, hindi pa rin natin naiintindihan ito dahil sa kung ano-ano—dahil sa papalit-palit. And sa totoo lang, Ka Ely, ang dami nating LGUs na nakakausap na iyong reklamo talaga sa kanila, halos lahat talaga sila iyong gumagawa, eh. Halos sila iyong gumagawa pero hindi naman sila nabibigyan ng enough na boses para mag-contribute sa paggawa ng policy. So sa akin, Ka Ely, sana—sana pag-usapan ito. ‘Di ba, naalala mo, Ka Ely, iyong nire-request ko sana dati—sinulatan namin nito si Secretary Roque na sana kabahagi sa IATF iyong iba’t ibang mga liga—iyong League of Provinces, League of Cities, League of Municipalities, Councilors’ League, eh kailangan sana, Ka Ely, na may representation sila. Ang sabi nila, “Ay, hindi iyan kailangan kasi nandiyan na iyong DILG.” Pero, Ka Ely, may ano, eh, ang daming gaps. Hindi sila napapakinggan. So hanggang ngayon, problema natin ito. Eh kung nakinig sila dati, eh ‘di sana early on nabigyan na ito ng linaw, ‘di ba, kasi napapakinggan sila. Pero ayaw nila, eh. Hindi ko talaga alam, Ka Ely, kung bakit ganito iyong paglatag ng mga panuntunan na hindi klaro sa mag-i-implement.

    So ako, naiintindihan ko si Governor Velasco ng Marinduque, siya iyong League of Provinces President. So sinasabi niya na, “Kailangan namin ng oras. Kailangan namin ng oras,” kasi siyempre magpapasa sila ng mga executive orders, ire-review nila iyong guidelines for enforcement. Siyempre magdi-disseminate sila ng impormasyon sa kanilang mga constituents na hindi ito automatic kasi papalit-palit nga, eh. Kung hindi sana papalit-palit iyong panuntunan, sana automatic na ito. Pero dahil papalit-palit, kailangan nila iyon. Kailangan nila na bigyan sila ng panahon at sana ito na iyong fixed na regulation. Kung alert level, until the very end ito na iyong susundin, hindi na iyong paiba-iba.

    ELY: Opo. Okay, Ma’am, samantala, ito ho nako ho ang daming—libo-libong supporters, ano, sa iba’t-ibang panig ng bansa at naglunsad po sila ng #LeniKiko2022 Caravan of Hope. So anong masasabi niyo rito, Ma’am, at mensahe sa kanila?

    VP LENI: Actually, Ka Ely, sobrang nagulat kami kahapon. Kasi akala ko hindi ganoon kalaki kasi ‘di ba before noong kahapon, ang dami nang mga lugar na hiwa-hiwalay, gumagawa na rin ng kanilang mga caravan at successful din. So iniisip ko, Ka Ely, kasi nagawa na noong iba, baka kaunti na lang iyong mag-participate noong kahapon. Pero, Ka Ely, nagulat kami. Nagulat kami kasi from north to south talaga. From north to south talaga iyong nag-participate. Halimbawa, sa north, sa Cagayan, Isabela, mayroong nag-participate. Sa Baguio, may nag-participate. Pangasinan, mayroon. Dito sa Metro Manila, iba’t ibang grupo. Pampanga, ang daming sasakyan. Iyong Tarlac, Ka Ely, tinitingnan ko iyong video, mayroon pa silang mga confetti. Hanggang sa south, pati Davao—

    ELY: Pati sa Cebu, ha. Ma’am, sa Cebu ang dami rin, ano.

    VP LENI: Sa Cebu. Pati sa Cebu, Ka Ely, pati sa dagat. Pati sa Boracay, pati sa dagat mayroon. Sa Iloilo, parang mga 500, 600 na bikers—lahat sila naka-bike. Bacolod, ang haba rin. Iyong mga nakita ko, Ka Ely, kahapon—pasensya na po iyong mga hindi ko mabanggit ngayon—pero halimbawa sa Mindanao aside from Davao, mayroong Gensan, mayroong Cagayan de Oro, mayroong Butuan, mayroong Zamboanga, marami—maraming lugar, Ka Ely. Gulat na gulat ako. In fact, iyon iyong tinitingnan ko. Kasi nandito ako sa opisina kahapon, maraming trabaho, eh. Pinapadala sa akin iyong mga pictures, grabe, nakakapangilabot. Pero ang kabutihan nito, Ka Ely, kaya nakakadagdag siya sa kasayahan kasi iyong kabutihan nito, ano ito, eh, kaniya-kaniyang effort. Parang nag-usap-usap lang iyong mga organizers na—para isi-synchronize nila lahat, pero kaniya-kaniyang gimmick. Eh doon nga sa amin, Ka Ely, sa Naga nakita ko—hindi lang pala sa Naga, sa Camarines Sur, sa Baao, nakita ko parang mayroon pa silang ano, eh, street dancing. Mayroon silang street dancing. Sa Sumilao, halimbawa, Kalabaw iyong kasama. Iba’t iba, Ka Ely, iba’t iba iyong gimmick na nakakatuwa. Nakakatuwa iyong lahat na nag-participate. Ipo-post namin, Ka Ely, pinapa-ipon ko, actually, Ka Ely, iyong mga pictures, iyong mga videos, ipo-post namin para mabigyan ng pasasalamat iyong lahat. So kung—sa mga nakikinig po nating supporters na nag-participate kahapon, maraming, maraming salamat. Alam ko po na kaniya-kaniya iyong pa-print ng tarps kaya iba-iba iyong tarps. Kaniya-kaniyang pa-print. Iyong mga paglagay ng ribbons. Ang iba may mga flaglets. Mayroong mga—iba-iba, Ka Ely, eh. Mayroong mga—pati mga aso kasama doon sa—nakita ko rito sa Metro Manila ang daming sumama sa caravan na dala iyong kanilang aso at naka-costume din kaya maraming salamat sa inyo. Ano talaga, nakaka—parang heartwarming masyado, Ka Ely, lalo na kasi gumagastos talaga iyong mga tao, parang nag-aambag. Sinasabi ko nga doon sa mga kasama ko kahapon, parang nakakahiya tayo, late na late na tayo makapag-umpisa. Naunahan na talaga tayo ng mga volunteers natin.

    ELY: Opo. Pero dito, Ma’am, ang kakaiba, sa mga volunteers nagsisimula iyong mga ganitong pagkilos, kumpara sa mga dati at iba pang mga kandidato na may kumukumpas at maraming pondo, eh, na ipinapakalat, nagpa-plano ng kung ano-ano. Pero sa inyo, Ma’am, iyong mga volunteers, sila ho mismo at iyong iba nga nagugulat, hindi mo kilala, eh, ‘di ba.

    VP LENI: Oo, actually, Ka Ely, ito iyong maganda rito, eh. Kasi nakita mo na iba-iba iyong ginagawa. Iba-iba iyong ginagawa, pati iyong mga materials nila iba-iba. Ano talaga, Ka Ely, tinitingnan ko nga ngayon, tinitingnan ko ngayon, Ka Ely, talagang ano, talagang iyong mga nagte-text sa akin pinapadala pa rin nila iyong mga pictures. Maraming salamat po sa inyo. Ano talaga, ito iyong kagandahan na lumalabas—nagiging people’s movement siya. Hindi ito traditional na campaigning, Ka Ely. Kasi kami, halimbawa kami nalalaman na lang namin na may ganitong plano. Kinuwento ko naman, Ka Ely, dahil sobrang late ako nag-decide, sine-set up pa lang namin lahat pero nauunahan nila kami. Parang kami iyong naghahabol sa kanila at hindi namin kailangan na pagalawin kasi nagkakaniya-kaniya, Ka Ely, nagkakaniya-kaniya na organize. In fact, the whole week, Ka Ely—na-mention ko na ito noong nakaraang linggo—pero ngayong linggo, ang dami pa. Ang dami ko pang imbitasyon. Nagjo-join ako sa mga Zoom meetings. Lahat, Ka Ely, sobrang dami nang participants sa mga Zoom meetings. Inaabot ng libo at lahat ito volunteers. Kaya nagpapasalamat po ako kung nakikinig po kayo ngayon. Sobrang pasalamat po ako na, parang iyong whole-hearted masyado iyong support na hindi—walang hinihingi. In fact, sila na nagsasabi na—halimbawa, may magsasabi sa amin, Ka Ely, “mayroon na ba kayong tarps?” Sasabihin namin wala pa. Pinag-uusapan pa iyong official design. Sasabihin nila, “puwede bang hingi kami ng permission na kami na lang magpi-print? Kami na, kaniya-kaniyang design?” Pati nga iyong jingle, Ka Ely, eh. Nakita ko kahapon, parang kaniya-kaniyang lugar may mga jingle na sarili, eh. Nakakatuwa. Nakakatuwa talaga. Kaya gusto nating magpasalamat.

     

    ELY: At siyempre, bukod ho sa ating pangkaraniwang mamamayan na sumusuporta, mayroon din mismo iyong mga lokal na opisyal, Ma’am, ano sa iba’t ibang probinsya. At kabilang diyan sina CDO Mayor Oscar Moreno. Kaya nga iyong mga anggulo sa social media, “Moreno, sumuporta kay Robredo!” Oscar Moreno iyon. [laughs]

     

    VP LENI: Oo, actually, Ka Ely, nagulat ako, eh. Nagulat ako, Ka Ely, kasi ‘di ba nasabi ko na ito na wala kaming inaasahan na local official na parang, will come out in the open to support us dahil sa political climate natin. Ang dami actually na—mayroon ding iba na nagsu-support pero quiet lang pero nagugulat kami doon sa sobrang open. Halimbawa, si Mayor Oca, si Mayor Jerry Treñas ng Iloilo. Sobrang ano, Ka Ely, in fact tumutulong siya sa—sinasabi nga ng volunteer natin sa Iloilo, sinasabihan kami na, “ano pasalamat tayo kay Mayor Jerry kasi all out talaga siya na pinaparamdam sa amin na suportado kami. Iyong na lahat ng nire-request namin na—“ Siyempre iyong mga nagka-caravan kasi, Ka Ely, kailangan ng mga permits, ‘di ba? Ano daw, hindi raw sila nahihirapan. So, nagpapasalamat talaga tayo.

     

    [END OF FIRST GAP]

     

    ISTORYA NG PAG-ASA SEGMENT

     

    ELY: Opo. Okay, Ma’am dito na tayo, dumako na tayo sa ating Istorya ng Pag-asa. Importante ho ito, Ma’am.

     

    VP LENI: Ayon, iyong kinuwento ko na ito, Ka Ely, kanina na iyong Istorya ng Pag-asa natin siya iyong co-founder noong Tabang Sikad at ito, Ka Ely, iyong ating partner sa ating Vaccine Express sa Cagayan De Oro. Pero ipakikilala muna natin ang Istorya ng Pag-asa feature natin si Liam Aiken Osorio. Hi, Liam, magandang umaga sa iyo!

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Magandang umaga, VP Leni at Ka Ely. Good morning po sa lahat!

     

    VP LENI: Ayon si Liam ay isa siya sa mga co-founders ng Tabang Sikad. Liam, puwede mo bang ikuwento sa amin ano ba iyong Tabang Sikad?

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Iyong Tabang Sikad po was started when we had this conversation with my childhood friend who is a tricycle driver and from that alone, together with my co-founder na si Neka Lorel, during the peak of pandemic parang na-feel po namin the sense po namin iyong helping other, going out in the community. Iyong Tabang Sikad ngayon is helping the informal sectors by providing them economic self-sufficient development programs, literacy and women empowerment din for the families of trisikad drivers. Nag-focus po kami sa informal sectors po natin dito sa CDO.

     

    VP LENI: Wow, ang galing—ang galing nga, Liam, dahil nagkasama tayo noong Saturday sa CDO. Iyong grupo niyo talagang nandoon mismo sa Vaccine Express natin. Pero ito, 'di ba, kinukuwento niyo na, initially sabi mo nga na may childhood friend ka na tricycle driver tapos parang initially, parang simple lang iyong tulong na inooffer niyo para lang matulungan sila dahil apektado sila ng pandemic. Pero parang iyong maliliit na tulong na iyon ay lumaki—lumaki na naging malalim na iyong intervention. Naging malalim na iyong intervention kasi para what used to be a simple donation drive, mga relief goods, parang ngayon tumutulong na rin kayo na pag-organize ng online marketplace, community pantries tapos ito na ngang Vaccine Express. Pero ito, Liam, ’di ba lahat kayo bata?

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Yes po.

     

    VP LENI: Oo, lahat kayo bata, hindi ba naging mahirap for you na makuha iyong suporta ng mga kabataan tulad mo to involve yourselves in something na ganito kahalaga sa informal sectors sa Cagayan De Oro?

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Yes po, medyo mahirap din siya pero we are very happy kasi as the first month namin nag-start na kami ng donation drive and influx of donations are coming kasi narinig nila iyong narrative ng mga trisikad drivers na long before the pandemic they face economic struggle talaga. At even—parang 350 pesos iyong income nila before pero ngayon, drastically decreased talaga to P80 na lang.

     

    VP LENI: Oh my.

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Kaya nabuo ang Tabang Sikad kasi grupo din sila—leaders din sila sa community nila na mayroon ding mga TODA. So sila din iyong nagta-tap sa amin. Sinasabi nila na, “gusto rin naming tulungan iyong mga trisikad drivers dito sa aming lugar.” Kaya kami lahat nabuo kami as an organization is iyong mga community leaders ng bawat community na willing talaga mag-help. Struggle talaga at first kasi mayroon kaming mga 18 years old below. Hindi sila maka go outside pero kasi nakikita nila iyong influence at use talaga ng resources to help. Kaya gusto nila mag-help in creating pubmat, ganoon po. Kaya as we go along, four months kami nag-donation drive and we have this chance dahil sa tulong ng Ayala Lead Com. Na-provide kami ng opportunity to have project management na nag-focus talaga sa needs-based na approach sa mga trisikad drivers. Kasi napansin namin na all throughout the four months namin na donation drive, it will last only three days iyong relief packs

     

    VP LENI: Pero ang galing—ang galing, Liam, kasi ang babata niyo pa pero parang sobrang aware na kayo 'di ba. Kasi paminsan, paminsan iyong mas privileged na mga bata ang mga problema iba. Ang mga problema mahina iyong internet connection, hindi kami nakakahang out with friends. Pero kayo sinasabi mo nga kanina na nabuksan iyong mata niyo kung gaano iyong—ka-grabe iyong hardships na dinadaanan ng mga trisikad drivers. Tingin ko—kaya ako natutuwa actually, Liam, na kasi tingin ko life-changing ito for all of you na involved sa program. Kasi ‘di ba, iyong awareness na there is something bigger than ourselves, nagiging bahagi ka noon. Malaking bagay ito. Pero iyong tanong ko siguro, una, nagpapasalamat ako, nagpapasalamat ako sa grupo niyo na kahit sobrang bata niyo, iyong compassion na nararamdaman na-translate siya into concrete actions for the sector. Pero ito, siguro iyong challenge nito moving forward, iyong papaano ito masu-sustain—papaano masu-sustain iyong mga activities? Sabi mo kanina na, ngayon nandoon na kayo sa pag-oorganisa sa kanila para mas mapalalim iyong tulong na matatanggap. Ikaw, moving forward, ano iyong nakikita mo kung—ma-sustain kaya natin iyong interest ng mga tumutulong sa atin ngayon? Number two, mas marami kaya tayong mga fellow na mga kabataan na would be willing to do what you are doing now? So ito, ito siguro iyong mga challenges, ano?

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Iyong challenges po talaga in sustaining. Kasi kami start-up lang po talaga kami na organization. Parang last year lang kami, kaka-one year lang kami noong April. At iyon din iyong narealize namin na /ery important in doing advocacy works din po, VP Leni, na we need to touch the policies so iyon po iyong nakita namin na—as we organized the trisikad drivers—nakita namin na some of them, the policies itself, will not cover  the welfare of the informal sectors. So iyon po iyong nakikita namin na in sustaining the projects and in sustaining iyong mga ka-orgmate namin is building the relationship talaga. Immersing them in the community and parang support-system talaga siya na nagtutulong sa bawat isa sa pag-usog ng programa. At iyan iyong nakikita namin sa patuloy kami at very hopeful talaga kami kasi actually, VP Leni, part po kami ng Batch 5 ng OVP Learning Hub kasi iyong project namin touches the families of trisikad drivers kasi nakita namin na mayroong systemic problem that [needs] a sustainable solution. Kasi nalaman namin na iyong mga tricycle drivers natin is parang iyong livelihood ng ama ay ipapasa sa kanyang anak kasi iyong lack of need, kapag hindi na-sustain iyong education. Kaya iyong anak hindi na nag-invest ng education talaga. Iyon iyong pag-asa natin na we need also to develop the children of trisikad drivers. At iyong isa pa, VP Leni, iyong mga wives ng trisikad drivers. Nag-apply din kami sa office niyo ng parang social enterprise. Iyon iyong goal nila Neka sa Kamaka—meaning ng Kamaka is [inaudible] Kauswagang Kababaihan—kasi nakita natin na sobrang hirap ng pamilya. Nakikita din natin iyong patriarchal na women are disempowered to participate in economics. So iyon po iyong hope natin na hopefully ma-establish iyong enterprise ng mga women na mga trisikad drivers at iyong mga trisikad drivers naman natin is we will create a policy that focuses on them bridging iyong mga services ng government. So basically iyong ginagawa po namin, VP Leni, bini-bridge po namin iyong mga tools and services ng government to bring closer to the need talaga ng mga sectors.

     

    VP LENI: Pero ang galing—ang galing, Liam, kasi ano,  mas comprehensive iyong pagtingin niyo sa problema. Natutuwa ako eh habang kinukuwento mo. Natutuwa ako kasi unang-una, agree—agree na isa sa pinakamalaki niyong gawin is iyong access sa government programs, kasama na rin siguro diyan iyong skills training na para hindi sila habambuhay ganito, na ina-upscale natin sila para mas kaya nila iyong ibang bagay. Tapos iyon, iyong sa women entrepreneurship, sobrang laking advocacy iyan ng opisina namin at natutuwa ako na nakikipag-partner kayo. Kasi tingin namin—tingin namin, Liam, kaya isa sa malaking pinagtutuonan namin ng pansin kasi hindi lang iyong kita eh, hindi lang iyong kita pero iyong empowerment. Iyong empowerment sa kababaihan na iyong pagtingin niya hindi siya inferior, iyong empowerment na ang pagtingin niya importante siyang katuwang—importante siyang katuwang sa pamilya. Tapos iyong pag-asikaso niyo ng Community Learning Hubs para sa mga bata napakahalaga nito kasi kapag hindi natin naasikaso—ito, number one worry ko ito ngayon, Liam, na two school years na iyong mawawala sa mga bata. Kapag naputol iyong kanilang education ang effect nito ay intergenerational. Kaya ano, nagpapasalamat ako sa inyo, Liam, and excited ako to work with you in our other programs. Sobrang aligned naman ito sa advocacy ng office namin, so I look forward to working with your group all the more. Iyong team namin, kausap niyo na rin iyong team namin, hanap pa tayo ng ibang maraming paraan on how we can partner para matulungan natin, in a more comprehensive—hindi iyong short-sighted about it, pero mas tutulong tayo in the long term, ‘di ba. Para siguro after so many years, babalikan kayo nung tricycle drivers, sasabihin, “kung hindi dahil sa inyo, hindi namin narating…” [technical lag] Dahil sa kagaya mong bata din na mensahe na pagpapakita na hindi hadlang iyong edad para makatulong nang mas malalim sa kapwa.

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Yes po, iyong mga kabataan na katulad ko, we didn’t imagine talaga na the organization… talagang iyong Tabang Sikad is merely a donation drive lang before, pero nakita natin na maraming sumusuporta sa atin, we have the opportunity and the resources to mobilize in the community. And it’s very important for us to reach out iyong nasa sektor na nasa laylayan, kasi sila iyong need ng mga kaalaman at mga resources na nalaman natin, so we need to bridge that and we need to connect them with the government po. At hopefully, for the upcoming days, mayroon tayong strong relationship sa mga sektor talaga, kasi sila iyonh… katulad ng mga tricycle drivers po, iyong storya nila during the VaxExpress, laking tulong po iyon kasi iyong mga tricycle drivers natin, wala silang ID, wala silang any identification nila, at isang hadlang iyan sa pag-access sa vaccination, at also isang hadlang din sa kanila, mayroon din sila na… alam niyo iyon, na parang sa… means of information nila is iyong sa radio, hindi naman ganoon, mayroong mga fake news din naman sa radio. Kaya iyong information, we need to bridge it closer to them. Kaya ang laking tulong noong VaxExpress kaya sabi ng mga tricycle drivers dito na, iyong mga prejudice nila na sabi nila, parang tuturukan daw directly, magsakit sila, ganoon. We’re very happy talaga kasi during the VaxExpress, VP Leni, sila talaga iyong nagta-tap ng mga tricycle drivers, “uy punta muna kayo dito, pa-vax muna kayo.” Parang ganoon, parang a favor for themselves talaga. Kasi parang na-deprive sila sa system na they need to work hard, work hard, parang ganoon. At masaya tayo kasi iyong mga tricycle drivers they have a risk themselves at confident sila, kasi sila iyong mga vulnerable talaga. So iyon iyong mga mensahe ko na sa mga kabataan na we need to bring these tools to the sectors para matulungan natin sila.

     

    VP LENI: Oo nga, ako witness ako niyan, witness ako, Liam, kasi ‘di ba umikot ako. Umikot tayo, pag-ikot natin, parang in high spirits iyong mga tricycle drivers, ‘no. Parang happy sila na nabigyan sila ng pagkakataon na ma-vaccinate. In fact, marami akong tinatanong doon sa mga waiting area, “ninenerbyos ba kayo?” Parang sabi nila, “hindi Ma’am, ano, excited kami actually na mababakunahan na kami.” So maraming salamat, Liam, maraming salamat sa grupo ninyo. I look forward to working with you in more projects in the very near future. Maraming salamat!

     

    LIAM AIKEN OSORIO: Thank you so much, VP Leni, at sa office talaga, na naging pag-asa kayo sa aming mga kabataan na sumusuporta kayo sa amin at for inspiring us, VP, sa mga programa niyo that were tailor-fit—pumupunta talaga sa mga sektor na nasa laylayan. Thank you so much po sa inyo at sa pag-imbita na ma-share namin iyong mga naratibo ng mga tricycle drivers natin.

     

    VP LENI: Salamat! Salamat Liam for joining us this morning.

     

    [END OF INP SEGMENT]

     

    ELY: Okay, salamat. Ma’am, sa Tuesday, may nakuha na naman akong info na, mukhang magtataas na naman ang presyo ng mga produktong petrolyo. At ngayon, maraming nagkakagulo na mga kandidato, nagbibirahan dito sa issue ng pagbabawas ng excise tax sa mga produktong petrolyo. Natatandaan ko parang, three years ago pa yata, nabanggit nIyo na po yata ito eH, dito sa ating palatuntunan.

     

    VP LENI: Actually diniscuss na natin iyan dito, ‘di ba. Dinuscuss na natin noong 2018. So may nagtanong nga sa akin, Ka Ely, kahapon na, o iyong ibang presidentiables nag-comment sa excise tax on oil. Sinabi ko, Ka Ely, na, “actually, naging sirang plaka na tayo niyan, eh.” Naging sirang plaka na tayo niyan. At the time, tayo lang yata iyong isa sa very few na nagko-comment about it, na nagsalita tayo kasi kasi—2018 pa, Ka Ely, 2018 pa nananawagan na tayo ng suspension ng excise tax on fuel, ‘di ba. Kaya lang siguro dahil oposisyon tayo, minamasama. At nakakalungkot lang na kung kailan mag-e-eleksyon, saka lang may magjo-join doon sa chorus natin. Pero hindi pa din huli. Kasi kapag ano naman, Ka Ely, dapat naman talaga kapag may hindi magandang nangyayari, pinapaabot natin iyong boses natin. Pero iyon nga, iyong proposal natin three years ago pa. Gaya, Ka Ely, noong sinabi natin three years ago, tingnan kung paano mas mapapabuti iyong ating suporta sa ating mga kababayan.

     

    Kasi naalala mo, Ka Ely, iyong Pantawid Pasada Program, nagkaroon ng Pantawid Pasada Program, dapat sana, Ka Ely continuing iyong programang iyon hindi lang for the transport sector, pero iyong lahat na ang trabaho, nakasalalay sa krudo. Kasama dito iyong mga magsasaka na nag-o-operate ng mga farm equipment, iyong mga fisherfolk na nag-o-operate ng kanilang mga bangka na nangangailangan ng krudo. Dapat sana, Ka Ely, kapag may extraordinary na ganito, na pataas nang pataas iyong presyo, automatic na—automatic na iyong suspension. Hindi na iyong hihingiin mo pa kasi nasa TRAIN law naman ito, Ka Ely, di ba. Nasa TRAIN law naman ito na puwedeng i-suspend kapag three months na sunod-sunod iyong pagtaas ng presyo, while iyong provision sa TRAIN law from 2018 to 2020, wala namang dahilan kung bakit hindi ito ma-extend. Na kapag may mga situwasyon na gaya nito, dapat automatic na na sinu-suspend iyong excise tax, gaya noong hinihiling natin dati. Saka magbigay ng ayuda, magbigay ng ayuda, Ka Ely, doon sa sektor na labis na naaapektuhan nito. And, uulitin ko, hindi lang iyong itransport, pero iyong lahat ng sektor na umaasa sa krudo sa kanilang hanapbuhay.

     

    ELY: Opo. At siyempre iyong epekto nito, Ma’am, sa presyo rin ng mga pangunahing bilihin. At talagang marami hong na mga kababayan natin ang maghihirap dahil dito sa sunod-sunod na pagtaas ng produktong petrolyo dito sa ating bansa.

     

    VP LENI: Kapag hindi kasi natin, Ka Ely, sinuspend iyong excise tax on oil, ano ito, reverberating iyong effect niya. Hindi na lang naaapektuhan directly iyong gumagamit ng gasolina, pero siyempre dadagdag iyong gastos ng pag-move ng goods and services. So ultimately, iyong lahat ng bilihin natin dadagdag iyong presyo dahil hindi naarrest. So sa akin, Ka Ely, again, 2018 pa natin ito hinihingi, continuing iyong ating paghihingi dahil iyong situwasyon nangyari ulit. Pero mas masaya ako ngayon, Ka Ely, mas marami na kaming humihingi, baka sakaling aaksyunan na. Kasi iyong 2018, parang kakaunti lang tayo.

     

    ELY: Okay, Ma’am, bago tayo magtapos, dahil iyong sa susunod na palatuntunan natin na iyong RMN Radyo Pinoy at napapakinggan tayo tri-state, sa Connecticut, New Jersey at New York. So ano po ang inyong mensahe muna sa ating mga kababayang Pilipino doon at siyempre dito sa ating bansa ngayong patuloy tayong humaharap dito sa pandemya.

     

    VP LENI: Ako, Ka Ely, gusto ko lang paabutan ng pangungumusta iyong mga kababayan natin na nakikinig, nasa US nakikinig dito ngayon, kasi iyong susunod na programa para sa kanila. Maraming Pilipino, Ka Ely, especially sa New Jersey, sa New York, saka sa Connecticut. Kahapon, Ka Ely, magpapasalamat din ako kasi naimbita iyong anak ko—naimbita iyong anak ko sa isang pagtitipon sa Central Park. Nagtipon-tipon, Ka Ely, iyong supporters natin sa Central Park. Nagpadala ng pictures iyong anak ko na naimbita daw siyang magsalita. Nagpapasalamat po ako sa inyong suporta, na kahit nasa malayo kayong lugar, hindi niyo po nakakalimutan iyong pag-aasikaso sa bayan natin, pagmamahal sa bayan natin. Kaya thank you very much po sa inyong lahat. Sana po lagi kayong ligtas at sana nasa mabuting kalagayan.

     

    ELY: Iyong ating anchor doon sa Radyo Pinoy RMN ay si Don Lino Celle, naka-base sa New York, New Jersey rin… Okay, Ma’am, wala na tayong oras, hanggang sa susunod po ah, na linggo.

     

    VP LENI: Salamat, Ka Ely. Salamat, Ka Ely. Laging kulang iyong oras natin pero nagpapasalamat po ulit ako sa lahat ng supporters na sumali sa motorcade, nagpapadala ng pahayag ng pagsusuporta, nagvo-volunteer in some other means, kahit sa social media, Ka Ely, ang dami nating volunteers. So nagpapasalamat po ako na iyong laban namin, laban niyo na din. Napakapalad po namin na kasama namin kayo sa laban na ito.

     

    ELY: Okay salamat, Ma’am, ingat po kayo lagi!

     

    VP LENI: Ingat din Ka Ely!

     

    ELY: Okay, mga kababayan, iyan po ang ating Bise Presidente Leni Robredo. Ako pa rin po ang inyong Radyoman Ely Saludar. Magandang umaga, Pilipinas.

     

     

    - 30 -

    Posted in Transcripts on Oct 24, 2021