This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISERbisyong LENI Episode 236

    BISErbisyong LENI Episode 236

    ELY: Good morning! Magandang umaga Pilipinas—Luzon, Visayas at Mindanao. Ito na po isa na namang edisyon ng BISErbisyong LENI sa RMN. At siyempre, mga kasama, ngayon po ay araw ng Linggo, November 14, 2021. Ako pa rin ho ang inyong radyoman Ely Saludar. At siyempre, mula pa rin po dito sa DZXL 558 Manila, tayo po ay napapakinggan sa RMN DYHP Cebu, RMN DXCC Cagayan De Oro, RMN DXDC Davao, RMN DWNX Naga. At siyempre sa lahat ng po inabot ng broadcast nationwide, netwide. Magandang umaga, Pilipinas! Ako pa rin ho ang inyong radyoman Ely Saludar. At siyempre kasama po natin ang nag-iisang spokesman ng Bise Presidente ng Republika ng Pilipinas, si Atty. Barry Gutierrez. Atty., magandang umaga!

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Magandang umaga, Ka Ely. Mukhang tayo na naman ang tambalan ngayong umaga.

    ELY: Hindi, nagtambalan na kami kahapon ni Ma’am, sa DYHP.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ah, oo, sa ano kayo, sa Cebu!

    ELY: At naging panauhin siya doon ng DYHP, si Attorney Ruphil Bañoc. Attorney Ruphil, good morning sa inyo diyan. At siyempre, dito po sa palatuntunin ng ating Bise Presidente, kumustahin muna natin, Atty., iyong mga naging aktibidad ng Bise Presidente sa nagdaang linggo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Alam mo naman, Ka Ely, 'di ba, paulit-ulit na lang ito kada linggo. Parang talagang pag napagusapan natin itong schedule ni VP Leni, binabasa ko pa lang, napapagod na ako sa dami ng ginagawa.

    ELY: Punong-puno, eh, ano?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Punong-puno! Noong Lunes–actually, hindi ako makapaniwalang noong Lunes lang ito–nagkaroon siya ng press briefing tungkol sa kaniyang Kalayaan sa COVID plan sa ating opisina dito sa New Manila sa Quezon City Reception House. So pinaliwanag niya iyong mga detalye ng plano. Iyong tatlong areas na kino-cover nito: Kalayaan mula sa pangambang magkasakit, kalayaan mula sa gutom, at kalayaan mula sa hindi tuloy-tuloy na pag-aaral. Iyong tungkol sa edukasyon. Kasama niya na nag-present nito, siyempre, ang kaniyang running mate, si Senator Kiko Pangilinan,ang kaniyang Bise Presidente, at dalawang dating Secretary of Health. Si Secretary Manuel Dayrit at si Secretary Esperanza Cabral. Kumuha sila ng mga tanong sa media, pinaliwanag ni VP Leni iyong mga detalye nitong kaniyang plano. Sinabi nga niya, mukha ngang tinatantiya na kabuoang halaga nito, P500 Billion. At kasama na dito iyong mga hakbang laban sa COVID. Kasama na dito iyong pagpapalakas muli ng ating ekonomiya sa pamamagitan ng pagbibigay tulong sa mga negosyo at pagbibigay ayuda sa ating mga kababayang nangangailangan. At iyong huli iyong patungkol doon sa kaniyang mga plano para sa edukasyon. Kasama iyong pagbibigay ng gadget, halimbawa, sa mga guro at mga mag-aaral. At iyong pagsisimula ng limited face-to-face classes. Napaka-komprehensibo niyan. At kung interesado tayong mapag-aralan pa lalo at magbasa tungkol dito, punta lamang sa lenirobredo.com. Nandoon iyong buong plano na hinain ni VP Leni noong nakaraang Lunes. Bukod diyan, Ka Ely, nakipag-meeting siya noong Lunes sa ating German Ambassador.

    Noon namang Tuesday, siya naman ay nagkaroon ng dalawang events sa Manila. Iyong isa, iyong Rotary na—Rotary Makati na forum, via Zoom ito. Sumagot siya ng mga tanong. Maraming natuwa sa kaniyang mga sagot. Noong hapon naman, nagkaroon siya pakikipagpulong. Semi-face-to-face, semi-remote sa mga manggagawa– Mga manggagawa ng Stonerich Corporation. Mga ano ito, construction firm ito—may enginnering, construction, project development. So, Kuwentuhang Manggagawa ang pangalan ng activity na ito, Ka Ely.

    Wednesday—Sumama ba kayo dito? Nagpunta siyang Batangas at umikot doon. Siyempre, may mga mineeting siya na local leader. Pero siyempre, dahil si VP Leni ito, marami din siya mineeting na mga opisyal ng TODA, mga market vendors, mga kinatawan ng iba’t-ibang sektor. At nagkaroon siya ng meeting sa Batangas, doon sa binubuo nating Robredo Peoples’ Council. Ito iyong RPC. So mga civil society organizations ito at saka mga volunteers. At gaya ng lahat ng ibang lugar na pinuntahan ni VP Leni ng nakaraang buwan na ito, siyempre sinalubong siya ng napakainit ng ating mga taga-Batangas, mga Batangueño, mga nagsuot ng pink, ng pink na ribbon at tuwang-tuwa doon sa kanilang pagkakataon na makita at makausap si VP Leni. Nakipag-meeting din siya kay Archbishop Gilbert Garcera sa Lipa. At doon nagtapos ang napakahabang araw na iyon. Ang alam ko, Ka Ely, gabi na sila nakauwi niyan, nakabalik sa Maynila.

    Biyernes, Cebu. Biyernes-Sabado, Cebu naman. Nagkaroon ng blessing sa ating dalawang headquarters ng mga volunteers para sa campaign sa Cebu City. Pero dahil nga si VP Leni ito, hindi lang kampanya, nagkaroon din ng turnover ng individual sustainable livelihood subsidies sa mga miyembro ng Selma Crusher Homeowners Association sa Cebu City. Bukod diyan, nagkaroon din ng turnover ng sustainable livelihood subsidy sa Mabolo Mahiga Vendors Association, sa Cebu City din. At ito, medyo natuwa ako noong nakita ko iyong mga pictures nito, Ka Ely. Sila ni Attorney Chel, isa sa ating mga senatorial candidates, ang nanguna doon sa oath taking ng Lawyers for Leni-Cebu Chapter. So iyong mga abugado na sumusuporta kay VP Leni at kay Senator Kiko at sa ating slate. Sila ang—sila ay nakapag-oath sa harapan mismo ni VP Leni sa Cebu. so, punong-puno, Ka Ely. Habang nandoon siya, alam ko nakasama nga niyo siya sa radio interview. At punong-puno ang kaniyang schedule buong linggo na ito, partikular sa nakaraang dalawang araw na dumalaw siya sa Cebu City.

    ELY: Siguro dagdag ko na rin, Atty. Barry, dahil kasama ako sa Cebu. Biyernes at Sabado kahapon, talagang napakarami ng mga tao. Ang kakaiba dito, Atty., ito puro volunteers. Hindi ito inorganisa ngmga pulutiko doon o kung sino man na organisasyon. Ito, mga ano, talagang mga volunteers. Kasi kakaiba, Atty. Binanggit nga ni VP Leni sa kaniyang interview sa DYHP. Kakaiba kasi noong 2016, noong siya ay tumakbo, siyempre, administration candidate siya. At alam mo naman, iyong mga local officials, marami rin sumuporta noon. Pero nakakuha siya noon ng 600,000 votes, iyong kaniyang mahigpit na kalaban, 100,000 lang. So ngayon naman, ang nangyari, parang mas dumami pa raw. Ako, nakita ko rin sa mga kalsada, mas dumami pa iyong supporters. Ito naman, puro volunteers. Hindi inorganisa ng sino man.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama, Ka Ely, iyon iyong sabi nga niya, doon sa interview niya, parang mas passionate daw iyong pagsalubong sa kaniya. Dahil iba talaga iyong enerhiya, Ka Ely, pag iyong sumalubong at nangangampanya, volunteer. Kusang loob, talagang naniniwala, hindi sinusuwelduhan, hindi kailangang puwersahin. Talagang buong-buo ang loob sa pagsuporta. Madami nga sa volunteers dito, Ka Ely, sila pa ang gumagastos para sa sarili nilang ano. So talagang nakakataba ng puso. At kitang-kita naman po, talagang tuwang-tuwa si VP Leni pag nakikita niya iyong mga sumasalubong sa kaniya sa mga iba’t-ibang lugar na kaniyang pinupuntahan.

    ELY: At bukod sa ating mga pangkaraniwang mamamayan natin, ang masang Pilipino, iyong mga professional nandoon—mga healthcare workers, mga doktor, mga nurses, at iyong mga abogado—nagkakaisa diyan po sa Cebu. Ako, sinasabi ko lang kasi dahil sa personal kong nasaksihan, Atty. At siguro mamo-monitor nila ito sa iba pang mga–sa media at sa social media. Okay, so iyong—ano ba ito, pakiulit natin, Attorney, iyong mensahe para sa KakamPINK Wednesdays dito ni ating Bise Presidente.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Itong nakaraang Tuesday iyan, Ka Ely, 'di ba? At muli, nagpapasalamat ang ating Bise Presidente sa lahat ng—lahat ng suporta na binuhos ng ating mga iba’t-ibang mga volunteers sa iba’t-ibang bahagi ng ating bansa. Kasi talaga, Ka Ely, mula norte hanggang Mindanao, marami tayong mga supporters. Sila mismong kusang bumubuo ng kanilang mga grupo. Nakita natin iyong unang paglabas ng mga ito noong October 23, 'di ba? Nagkaroon ng Caravan of Hope, ‘di ba. Halos 50 mga lugar iyon na probinsya at siyudad. Talagang iyong mga tao naglabasan. Iyong iba, nag-caravan. Iyong iba, nagpalugaw. Iyong iba, basta lumabas ng naka-pink para ipaktia iyong kanilang suporta kay VP Leni at kay Senator Kiko. So ano ito, kita naman iyong enerhiya ng people’s campaign kung tawagin nga ni VP Leni. So pasasalamat itong tema nitong linggo na ito, at pakiusap na ipagpatuloy lang natin iyong pag-killos, iyong ating paniniwala, at iyong ating masayang pakikipagtungo sa ibang mga kapwa nating Pilipino. Kasi ito iyong buong tema ng kampanya ng VP Leni. sabi nga niya, madaling makipag-debate, mas radikal ang magmahal. Ibig sabihin, hindi tayo nanddito para makipag-away. Hindi tayo nandito para dumagdag pa doon sa bangayan at doon sa hidwaan na namalas natin nitong nakaraang lima’t kalahating taon. Kung hindi, para ipahayag nang masaya iyong ating paniniwala at iyong ating pag-asa na sa ilalim ng liderato ni VP Leni at ni Senator Kiko, bubuti at gaganda lalo ang ating–ang ating buhay. At iyong pakikipag-usap sa mga ibang tao, na maaaring sa ngayon, iba pa ang sinusuportahan, hindi sila kailangang awayin, kung hindi, magkaroon ng maayos na pag-uusap at makinig at ibalik muli iyong dati nating ginagawa naman na puwede naman tayong mag-usap tungkol sa mga bagay na hindi tayo nauuwi sa away, 'di ba, o sa inisan. So, iyon iyong isang gusto nating maging mensahe lagi sa lahat ng ating mga supporter, Ka Ely. At ang nakakatuwa naman talaga dito, kapag nakita mo iyong mga—iyong mga kakampink, 'di ba, iyong mga supporter ni VP Leni, iyong mga volunteers natin, masayang-masaya sila. ‘Di ba sa Cebu, nakita ko iyong mga video, Ka Ely, may mga nagsasayaw pa, 'di ba? Mganagsasayaw, nakangiti lahat. Masayang-masaya, parang fiesta, 'di ba? Tama, fiesta atmosphere.

    ELY: Si VP magaling din palang sumayaw.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Nakita mo iyong video na iyon, ha?

    ELY: Nandoon, oo. Okay, dito naman tayo siguro, dumako tayo dito sa issue ng COVID. Iyong ano, iyong panganib ng panibagong COVID-19 surge. Pero sabi mababa naman daw iyong posibilidad kasi bumubuti na iyong sitwasyon dito sa Metro Manila. Gayon din iyong sa araw ng holiday, iyong planong ipatupad ng Malacañang, iyong tatlong araw.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Iyong three-day vaccination drive.

    KA ELY: Yes, oo. So anong take niyo ng OVP dito?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Una, Ka Ely, nagpapasalamat tayo. Sa mga nakaraang araw, mga nakaraang linggo, hindi na ganoon kadami iyong nagkakasakit ayon sa opisyal na numero. At siyempre, ito naman ang hinahabol natin dati pa. Pero ang paalala lang, at siguro, rason para patuloy tayo mag-ingat, kailangan tanggapin natin na hindi pa tapos ito, 'di ba? Sinabi ng mga ibang eksperto gaya nga ng nabanggit niyo, may mga bagong variant. At posible iyong ibang variant, mag-cause na naman ng surge. Lalo na may mga nade-detect silang bagong variant ngayon na msa mataas at nakakahawa kumpara doon sa dati nating naranasan. Ang magandang balita, sa Manila, kahit papaano, mataas na ang vaccination rate. Madami nang nakapagpabakuna. Kaya madami nang protektado. Madami nang puwedeng maka-relax ng kaunti, 'di ba, sa ideya na sila ay bakunado, sila ay protektado kahit sila ay ma-expose. Malamang sa malamang, hindi na sila magkakaroon ng malubhang pagkakasakit kung sila man ay magka-COVID. Pero sa kabila nito, Ka Ely, kailangan pa rin mag-ingat. Hindi pa rin puwedeng pag lumalabas, kailangan naka-mask pa rin. Tuloy pa rin iyong ating handwashing, tuloy pa rin ang social distancing.

    Pero kadugtong nito, Ka Ely, at ganito, welcome iyong three-day vaccination drive. Sana maging matagumpay ito. Mataas ang vaccination rate sa NCR, pero mababa sa madaming lugar sa ating bansa. Kine-claim, ayon sa mga official figure, supposedly close to 100% na iyong target sa NCR na naabot. Pero pag titingnan mo iyong sa kabuuan ng ating bansa, wala pang 40%, Ka Ely, 'di ba? Parang mga halos 30%-plus lang ang vaccination rate. So napakadami pang Pilipino ang kailangang magpabakuna, at ang hamon sa atin ngayon, marami sa kanila, wala sa siyudad, nasa malalayong lugar sa probinsya. So dito papasok iyong pangangailangan na palakasin iyong sistema, iyong logistics. At ito nga, itong ginagawa ng OVP sa nakaraang halos anim na buwan na, Ka Ely, 'di ba? Iyong pupunta sa iba’t-ibang mga lugar, tutulungan iyong mga local government sa distribution, tutulungan doon sa pag-organisa ng mga vaccination events. At iyong supply galing sa LGU, pero iyong administration, iyong volunteer na mga doktor, mga nurse at iba pang mag-a-administer, galing sa OVP. so sana ganiyan iyong magawa para lalong maging tagumpay itong vaccination drive na ito dahil talagang hindi puwedeng ano lang, hindi puwedeng maiwan lang ito sa NCR, 'di ba? Ang ideya nga dito, habang mayroon pang hindi bakunado, hindi tayo lahat protektado. Kailangan nating maabot iyong herd immunity target na 70% na sinet ng ating Department of Health.

    ELY: Okay. So, pero dito sa “No Vaccine, No Subsidy” sa 4Ps beneficiaries?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Klaro na iyong sinabi ni VP Leni diyan, Ka Ely, 'di ba? Una, batas iyon, 'di ba, iyang 4Ps. So talagang karapatan nilang tumanggap ng ganiyang klase ng assistance. Nagsailta na rin mismo sa aking pagkakaintindi ang ating Secretary of Justice, 'di ba? Na batas iyan, kailangang sundin. Klarong klaro iyon. At ito iyong paulit-ulit na sinabi ni VP Leni. hindi naman kailangan magpilitan o magpuwersahan, o magtakutan para magpabakuna. Una, kailangan malinaw na paliwanag. At iyong paliwanag na iyon, kung hindi man galing sa mga awtoridad o galing sa pamahalaan, ang isang nakita nating napaka-epektibo, mismong iyong komunidad. Iyong mga tao, iyong mga kapitbahay, iyong mga kamag-anak, iyong mga kaibigan na nakapagpabakuna na, at sila iyong puwedeng mag-engganyo at magsabi doon sa kanilang mga kakilala na mayroon pang kaunti agam-agam na “Ligtas ito. Kita mo, ako nga nakapagpabakuna na at wala namang masamang epekto. At ngayon, safe ako. Feeling safe. Puwede akong lumabas. Puwede akong bumalik sa trabaho na hindi ako nag-aalala na magkakaroon ako ng malalang sakit.” At pangatlo, Ka Ely, iyong incentives. Madami kasi diyan—at ito, bunga na naman sa karanasan mismo ni VP Leni sa kaniyang iba’t-ibang mga proyekto at iba’t-ibang inisiyatiba para makatugon sa COVID—madaming naghe-hesitate kasi natatakot sila baka magkasakit sila. ‘Di iba, iyong isa, dalawang araw na lalagnatin ka dahil side effects, at hindi sila makakapag-trabaho. So ang katapat nito, bibigyan sila ng incentive. Na kahit na sila ay magpahinga ng isa, dalawang araw pagkatapos magpabakuna, hindi sila mag-aalala kung saan manggagaling iyong kita para makakin ang kanilang pamilya, makapagbayad sila ng kanilang mga kailangang bayaran, at makabili ng kailangan nilang bilhin para sa pang-araw-araw na pamumuhay. So may mga ganoong hakbang, eh. Ang sinasabi lang ni VP Leni, sa ating karanasan, mas epektibo ito. Sa ating karanasan, madami namang—nadadala naman iyan sa malinaw na paliliwanag, malinaw na pakikipag-usap, at pagbibigay ng insentibo, so bakit kailangan anting mauwi kaagad sa puwersahan at takutan na naman, 'di ba?

    ELY: Okay. Dito naman, Attorney, sa NTF-Elcac. Tinanggalan ito ng P24 Billion ang pondo ng mga Senador kasi lumilitaw nasa 2,300 plus na proyekto, ilan lang, anim lang ang natapos, nakumpleto. Sabi nga ni Senator Anggara, “Hindi puwede iyan,” kaya binawasan. Pero sabi ni Senator Bato Dela Rosa, baka lumitaw na nagkakampi tayo dito sa mga rebeldeng komunista. Kayo, anong take niyo dito, dito sa pagbabawas ng pondo? At, ano ba ito, parang narinig ko kay VP Leni, dapat tanggalin na itong NTF-Elcac na ito.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ang posisyon ni VP Leni, unang-una kaklaruhin ko, Ka Ely, 'di ba, importante ang patuloy na laban natin sa terorismo. Ilang beses na niyang paulit-ulit na sinabi iyan. Pero ang kailangan nating approach, iyong whole of government approach. Sabi ng iba, iyon naman daw ang ginagawa ngayon at ang focus, NTF-Elcac. Ang sinasabi natin, ang problema sa NTF-Elcac, ang dami ng ano nito, ang dami ng sablay. Nabanggit mo, Ka Ely, itong lumabas na datos mula sa budget hearing sa Senado. Mahigit 2,000 proyekto, iilan lang iyong natapos so ‘di ba, parang—may malaking kuwestiyon na doon sa klase ng liderato na hihingi ka ng ganito karaming pera, gusto mo ng ganito karaming proyekto pero hindi mo naman kayang ipatupad nang tuluyan at maayos. Pangalawa, eh ilang beses nang nakipag-away iyang mga tao ng NTF-Elcac, iyong liderato nila, kung kani-kanino, eh. Inaway na ang mga abogado, inaway na ang Senado, inaway na ang mga unibersidad. Eh imbes na pinagkakaisa tayo at pinapagsama tayo para nga labanan ang terorismo sa ating bansa, eh lalo pang nagdadagdag sa kaguluhan, eh. Lalo pang gumagawa ng kaaway. Iyon ang hindi natin gusto, Ka Ely, at ‘di ba, ang posisyon ni VP Leni, tuloy tayo sa ating pagkilos laban sa terorismo. In fact, dapat lalo pang palakasin, ‘di ba, ang pakikipag-ugnayan at pagkilos ng iba’t ibang ahensya ng ating pamahalaan ka-partner ang ating civil society at iba pang mga institusyon sa atin lipunan para tumutok sa isyu na ito. Pero ‘di ba kailangan medyo bagong liderato, bagong porma kahit na buong puwersa pa rin tayong kikilos para rito. Iyon iyong—klaro iyon, ‘di ba.

    At ako, nadidismaya ako sa mga posisyon na dahil nanawagan si VP Leni, na dahil pinuna ang NTF-Elcac, eh siya raw ay hindi kontra sa terorismo, kalokohan iyon, Ka Ely, ‘di ba. Ibig sabihin ang Senado kontra din, ‘di ba? Hindi iyon. Lahat naman tayo sumasang-ayon dito, eh, ‘di ba. Pero itong NTF-Elcac mismo at iyong mga kasalukuyang nakaupo sa NTF-Elcac, iyong liderato, eh medyo may kaunting problema, Ka Ely. Nag-create ng dagdag na kalaban kaysa bumawas doon sa mga dapat na tinututukan na kalaban.

    ELY: Opo. Okay, at dito naman tayo sa isyu ng politika, ano, at ito, akala ko nga tapos na kahapon itong teleserye, ‘di ba, nang magdeklara si… At mukhang niluluto na itong BBM Marcos Jr.—Sara tandem dahil sa kahapon nag-file na ng COC bilang bise si Mayor Sara Duterte. Tapos noong bandang hapon, nakakagulat, naghain din ng kaniyang COC si Senador Bong Go bilang presidente at sabi ni Secretary Andanar bukas babalik sa COMELEC si Pangulong Rodrigo Roa Duterte naman at maghahain ng kaniyang kandidatura bilang bise presidente. So sa panig ni VP Leni, anong masasabi niyo rito sa mga pinakahuling kaganapan sa politika?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Nako, Ka Ely, si VP Leni chill lang, ‘di ba. Nakita niyo naman iyong post niya kahapon, ‘di ba, maraming ganap pero tuloy lang tayo, ‘di ba. Relax lang tayo, ‘di ba. Iyon iyong kaniya. Kasi matagal na naman nating alam, Ka Ely, na papunta rito. [laughs] Alam naman—nakita na natin iyang drama na ganiyan, ‘di ba. Alam naman natin iyong mga ganiyang klaseng drama, iyong talagang pipigain, aabusuhin iyong proseso ng substitution, ‘di ba. Halos babalik-baliktarin nila iyong ulo ng mga tao sa ganito. Eh nakita na natin iyan, eh. Nagawa na dati, hindi na iyan bago. In fact, lahat ng tao iyan na iyong ine-expect na mangyayari na sa dulo, magkakaroon ng last-minute na mga substitution. Pero sa pananaw ni VP Leni, ang importante tutok tayo sa ating kampanya. Tutok tayo sa lalong pagpapalakas ng ating hanay, doon sa pagpapakilos ng ating volunteers sa iba’t ibang bahagi ng ating bansa, at slowly but surely, iyon iyong paglakas ng ating hanay, iyong pagtaas ng ating numero papunta sa tagumpay sa May 2022. So, relax lang. Iyon iyong kaniyang mensahe, ‘di ba. Huwag tayong mabahala dito. Alam naman nating mangyayari ito, eh. Cool lang tayo, ‘di ba.

    ELY: Okay, so… kasi marami pang pagbabago bukas o hanggang alas-singko ng hapon. Ewan natin kung matutuloy iyong sinasabi ni Secretary Andanar na babalik bukas si Pangulong Duterte para maghain ng COC. So kakalabanin niya iyong kaniyang anak kung saka-sakali.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Kung sakali man, Ka Ely, ‘di ba, pero iyon na nga eh, sa totoo lang ako, ang personal kong pananaw dito, alam mo iyon, parang—hindi ko na sana papansinin kasi alam naman nating mahilig sila sa ganiyan pero ang daming problema eh, ‘di ba, ang dami nating problema. Ang dami nating kailangang asikasuhin. Pangunahin na itong COVID, kasama iyong pagbagsak ng ating ekonomiya, iyong maraming nawalan ng trabaho, halos magda-dalawang taon nang hindi nakakapasok iyong mga anak natin, tapos iyong makikita mo iyong mga lider mo, ito iyong inaatupag, ‘di ba. Parang kung ano-anong mga drama at sabi nga niyo, teleserye. Sabi ng iba, circus, ‘di ba. So parang nakakapanghina lang ba ng loob na makita na iyong mga taong inaasahan dapat natin na manguna sa atin sa paglutas at pagtutok sa marami nating mga problema, eh ito iyong pinagkakaaksayahan ng oras. In fact, parang si VP Leni yata iyong klarong-klaro lang na may plano para doon sa kung paanong tumugon sa mga isyu na ito. At hindi lang plano, nagawa na niya sa kaniyang limitadong budget at sa kaniyang limitadong mandato sa ilalim ng Office of the Vice President.

    So ako, kahit na kapag pinapanood natin ito medyo nakaka-frustrate nang kaunti, para sa akin paalala rin ito, eh, kung bakit nga ba si VP Leni lumalaban at bakit nga maraming tao ang sumusuporta at umaasa sa kaniyang liderato.

    [END OF FIRST GAP]

    ISTORYA NG PAG-ASA SEGMENT

    ELY: Okay, samantala, Atty., at para po sa ating mga kababayan, ito importante rin iyong kakausapin natin, Atty., dahil sa para mabigyan natin ng gabay iyong ating mga botante at kung ano-ano ba iyong kaniyang nais na itulong sa Senado, ‘di ba. Okay, nasa linya na natin via Zoom. Isa po sa mga kandidatong senador ng kampo ni VP Leni. Ito na, ikaw na magpakilala, Atty. Barry.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Eh hindi na kailangang ipakilala, Ka Ely. Sikat na sikat ito, Ka Ely. Kasama natin si—ang ating bisita ngayong umaga, kasama namin ni VP Leni sa 16th Congress, naglingkod bilang congressman ng Ifugao. Bago iyon, naging governor din ng Ifugao. Isang talagang batikang legislator, progressive, aktibista, si Cong. Gov. Teddy Baguilat. Good morning, Cong. Teddy.

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Good morning! Good morning, Ka Ely. Good morning, Ka Barry ba?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: [laughs] Barry lang, boss.

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Good morning, Barry.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Kumusta, Cong. Teddy?

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Mabuti naman.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Natutuwa kami na nakasama ka namin ngayong umaga.

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Yeah, kagagaling lang namin ng Cebu, eh, so medyo pagod kagabi pero ngayong umaga, recharged na.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Nagsayaw ka rin ba, Cong. Teddy? [laughs]

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Yeah, doon sa pinuntahan namin na mga katutubo sa Cebu, mayroong mga Manobo at saka mga Badjao doon sa Cebu na binisita namin. So napasayaw ako dahil ang pinag-uusapan ay tungkol sa kultura ng mga Manobo. So pinakita ko rin iyong kultura ng Ifugao.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Iyan naman, ‘di ba. Iyan ba, Cong. Teddy, ang ano, ang magiging pangunahing adbokasiya talaga niyo dito sa inyong pagtakbo na ito? Anong balak niyong i-agenda sa inyong pagtakbo at kung kayo ay mahalal, ano ang i-a-agenda niyo sa pagiging senador?

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Well, obvious muna iyong karapatan ng mga katutubo. Isa akong katutubo. Identity ko talaga sa kampanya is bilang kinatawan ng mga katutubo. And then iko-connect namin doon sa adbokasiya namin sa kultura—promotion ng Filipino culture, katutubong kultura, katutubo ng mga Cebuano. Hindi lang iyong mga sayaw at saka kanta kundi iyong mga Filipino values, cultural values natin dahil nga medyo nag-iiba na rin iyong values kung ano ba ang maayos na lider dahil nga sa social media, ano. Okay lang ang lider na magmura o mambastos. So gusto naming hikayatin ulit na gunitain natin iyong mga positive Filipino values and culture. And then, ito sa akin pinaka-importante, bagama’t may kaunting hamon, ano, pag-usapan iyong kalikasan during the campaign. Lalong-lalo na ngayon, I think alam naman natin iyong pag-uusap ngayon sa Global Climate Change Conference, iyong tungkol sa climate action. Masaya ako at least nabanggit ni VP Leni na mayroon tayong programa tungkol sa climate action, ano. Iyon iyong talagang ginigiit ko tuwing nakikipag-usap ako sa media, sa mga sektor, sa mga supporters natin, ano, iyong kahalagahan ng kalikasan. Kasi connected iyon sa pagiging isang katutubo, eh. Mga indigenous peoples kadalasan mayroong diskriminasyon minsan, ano, hindi natin maiiwasan na bagama’t may mga well-meaning na kababayan natin, medyo nakikilala na rin sino ang katutubo pero nandoon pa rin iyong discrimination na iyong mga katutubo, kinakailangan iahon sa kanilang kamangmangan. May narinig kasi akong ganoong kuwento, ano, doon sa isang interviews ko. So isa iyon sa mga ginigiit namin na ang mga IPs, mayroon silang kaalaman. They have their own spirituality, mayroon silang sariling traditional governance na pamumuno doon sa kanilang lupa. Mayroon silang sariling edukasyon. Mayroon silang sariling indigenous knowledge. And most especially, iyong kanilang connection sa nature, sa kalikasan. Iyon iyong galing nila, eh. Kung titingnan natin, karamihan sa mga katutubo ngayon, ano, because of force of circumstances din na pinalayas sila doon sa kanilang ninunong lupa, marami sa kanila ay nasa gitna ng mga kabundukan sa kagubatan. So sila na ngayon ang nagiging guardians, iyong mga naiwan nating kagubatan, iyong sabi nila na ang forest cover na lang ng Pilipinas eh less than 15%. May nagsasabi nga 5% na lang iyong natural forests natin. And then iyong ating biodiversity, ano, sari-saring buhay na napakahalaga rin para sa planeta, eh nasa kamay o nasa loob ng ninunong lupa ng mga indigenous peoples.

    So iyon iyong lagi kong iginigiit—kultura, pagiging katutubo, at saka iyong kalikasan. And of course, binabanggit ko na rin iyong aking track record sa House of Representatives, iyong pakikipaglaban natin sa karapatan and human rights kasi alam mo naman, Atty. Barry…

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama.

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Malawak iyan. Whether it’s rights ng bata, ano, kasi ang bata may karapatan din ano, pero bihira ang may boses sa Kongreso, sa Senado para sa mga bata, para sa mga LGBTQ community, persons with disabilities man o magsasaka, iyong ating mga food producers, ano. Of course, iyong mga indigenous peoples. So iyon iyong binibitbit ko na agenda batay na rin doon sa track record ko as legislator for nine years.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Kumusta naman, Cong. Teddy, iyong ano, iyong kampanya so far? Ito, iyong mga isyu na inyong dinadala, iyan iyong mga dini-discuss niyo sa inyong mga nakakausap at nakakasalamuha sa kampanya, kumusta iyong pagtanggap ng mga tao? Anong mga magandang kuwento mo so far sa pag-ikot? Kasi alam ko, grabe iyong gagawin niyong iyan, iikot talaga kayo.

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Usually kapag mayroon kaming mga sorties kasama si Ma’am, laging iyong theme namin, lagi naming kinakabit iyong schedule na makipag-usap sa mga katutubo doon sa lugar. So noong ako ay ipinadala sa Aklan kunwari para sumama doon sa pink caravan, talagang sinadya namin na magkaroon ng dialogue sa mga Ati doon sa Boracay. May koneksyon din iyan kay VP Leni kasi iyong mga Ati sa Boracay, tinulungan iyan ni Secretary Jesse Robredo. In fact, three days bago siya pumanaw, bumisita siya mismo doon sa Ati village, ano, kasi alam naman natin na ang Boracay, siyempre tourist spot iyan pero iyan ang ninunong lupa ng mga—and unfortunately iyong mga ati doon, talagang mayroon silang kapirasong dalawang ektarya na ginawad ng pamahalaan as their ancestral domain. Pero sa kanila kasi, wala silang konsepto ng property, eh. Para sa kanila iyong buong isla, lumilibot lang sila doon. Nangingisda sila, iyon iyong kanilang kabuhayan, so eventually noong talagang ginipit sila, sabi ng gobyerno, “Oh, ito na lang, itong 2 hectares dito na lang kayo.” And iyon, medyo nahirapan sila noong simula dahil walang mga social services, tine-threaten sila ng mga malalaking businessmen sa Boracay kasi ayaw nga nila na makilala na iyong Boracay ay ninunong lupa ng mga Atis. So pumasok diyan si Secretary Robredo. I remember noong kami—noong ako ay chairman ng committee on indigenous peoples, kami iyong nag-facilitate ng pag-award ng ancestral domain title nila sa loob ng simbahan kasi ayaw ng munisipyo, eh. And si Sec. Jesse talagang tinawagan niya iyong local government saka iyong pulis para siguraduhin na secured iyong mga tao and unfortunately nga, ano, pinatay iyong kanilang tribal leader na kabataan dahil nga doon sa kanilang pagtanggol sa ninunong lupa nila. And I think it was the time na pumunta si si Sec. Jesse, binisita iyong Ati village para lang siguraduhin na secured sila, at mayroon silang mga pabahay, mayroon silang eskwelahan, mayroon silang patubig. So, sabi nga noong pumunta ako doon, sabi ng mga Atis, saka si Sister Elvie na sila iyong tumutulong sa mga Atis. Sabi ni Nanay Delsa, ano, hindi nila makalimutan si Sec. Jesse at minamahal nila si VP Leni kasi mahal siya ni Sec. Jesse. Kaya iyon iyong medyo talagang touching, ano, pagpunta namin doon. So, every time I go to areas, iyan sa Cebu pumunta kami, binisita namin iyong mga Manobo, mga migrants doon [at] nag usap-usap kami. Doon naman sa Bacolod, ano, nag-side trip kami sa Binalbagan kasi nandoon iyong mga Atis at iyong mga Bukidnon Tribe—again, kuwentuhan. Nabanggit nga rin nila iyong pinag-uusapan ninyo ni Ka Ely, iyong red-tagging, iyon nakakalungkot din kasi hindi maiwasan talagang grabe rin ang recruitment ng both military and rebel forces sa mga IPs kasi mayroong nagsasabi na dahil ang—kadalasan ang laban, ano, ng mga communist rebels ay nasa countryside, nasa bundok kaya karamihan o kadalasan nandoon sila sa mga indigenous peoples’ community kaya grabe iyong recruitment. Eh, iyong mga Atis at mga Bukidnon, hindi naman sila mga palaban, eh. Mga peaceful, ayaw nila ng karahasan, ano, peaceful communities iyan pero hindi maiwasan na mayroong mga sumasama sa mga rebelde. Mayroon ding sumasama sa military, ano, because out of desperation kasi ito na lang iyong nakikita nilang paraan na magkaroon sila ng kabuhayan at ma-secure iyong kanilang mga ninunong lupa by joining these armed forces whether the military or the rebel forces. So, ang nangyayari ngayon is iyong buong tribo—marami-rami sila doon, eh, mga 500,000 according to some estimates—eh na-red tag na mga communists kumbaga communist influence, ano. So, iyon iyong ginagawa namin ngayon, Atty. Barry, na basta mayroong pupuntahan na sortie si Ma’am, talagang kakausapin namin iyong mga katutubo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Noong nakilala ko kasi kayo, Cong. Teddy, ano na talaga kayo, eh, kumbaga established na kayo na leader, alam kong napaka-aktibo ninyo sa mga advocacies pero para lang malaman lang din nung mga nakikinig sa atin—paano ka nagsimula sa ganito? Bakit—paano mo naisip? Bakit ito iyong ginusto mong pasukin na trabaho? Kasi alam naman natin na hindi talaga madali, ‘di ba? Iyong pumasok sa politika, iyong magdala ng mga issues. Bakit ito iyong— ano iyong nagtulak sa inyo na ito iyong gawin?

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Well, una, iyong aking journey to being politician, ano, hindi naman biglaan iyan, eh. I was born actually in Manila and then noong 13 years old ako, inisip ko na mag-aral sa Ifugao para lang ma-discover ko iyong aking roots kasi kapag nasa Manila ka siyempre modern, iyong kultura ng Western, ano, influence ang naaaral mo. So, noong umuwi ako sa Ifugao, doon ko nalaman iyong salita namin, iyong kultura namin. And then, nakita ko rin iyong disparity nung buhay ko doon sa mga kaklase ko kasi noong pumasok ako, naka-rubber shoes, kumpleto mga notebook samantalang iyong mga kaklase ko naka tsinelas lang, isa lang iyong notebook, ano. So, sabi ko, “sana dumating iyong panahon na makatulong naman ako sa mga kababayan ko,” at least mai-angat lang iyong kabuhayan specially when it comes to status of education, ano. Siguro tinatawag ko iyon na leap of faith kasi kung hindi ako umuwi sa Ifugao, wala ako ngayon dito. I would probably grown up in Manila.

    Eventually, noong ako’y pumasok sa politika dahil inudyok na rin ako ng mga kabataan kasi doon sa Ifugao, most sa indigeneous communities, iyong mga elders iyong mga namumuno and sabi ng mga kabataan, “maybe it’s about time na mayroong mga galing din sa younger generations,” kaya pumasok ako sa politika and then dire-diretso na iyon— naging mayor ako, naging governor, ano, so, talagang when it comes to indigenous peoples’ rights, eh iyon talaga iyong hinaharap mo araw-araw bilang lokal na opisyal kasi sa amin naman sa Ifugao, sa Cordillera, kami iyong majority pero hindi ganoon sa mga ibang lugar na minority talaga iyong mga Aetas, mga Mangyan, mga Dumagats, mga Lumads pero sa Cordillera kami iyong political, economic, and cultural majority. So, medyo mas maginhawa nang kaunti ang buhay ng mga Cordillerans.

    Ngayon, noong pumunta naman ako sa Kongreso, siyempre sanay ako sa local government, eh. Iyong talagang feel mo iyong trabaho mo, feel mo iyong satisfaction—may programa kang hinahawakan, kaagad ma-re-realize iyong success or iyong failure ng program pero pagdating sa Kongreso, hindi ganoon agad iyong gratification, eh, because dahil ang trabaho ng congressman is talagang magpasa ng batas, eh kadalasan hindi naman iyon ang itinatanong ng mga kababayan natin kung ano ba iyong batas na ipinasa mo. Usually ang itinatanong nila sa mga congressman [ay] “magpapatayo ka ba ng mga paaralan?” “ano ba iyong mga scholarship mo, o mga medical assistance?” pero anyway, doon sa Congress, iyong first two weeks mo talaga— bored na bored ako. Tapos nag usap-usap kami ng mga dating governor, talagang ganoon iyong mga observation, ang boring dito sa Kongreso, puro debate. Hindi mo alam kung saan ka lulugar kasi hindi naman kami mahilig sa debate, action-oriented kami as local officials.

    So, eventually, sabi ko sa sarili ko, “I think the only way na maging makabuluhan itong buhay ko dito sa Congress is magkaroon ako ng legislative agenda,” because at the end of the day iyon ang ipinapaliwanag natin sa mga kababayan natin na ang isang mambabatas ay tungkol sa pagsasabatas. Iyon ang kanilang pangunahing trabaho, hindi naman iyong ayuda lang o iyong mga scholarships, it’s really about law-making. So, dahil ako ay katutubo, iyon ang una kong niyakap, ano, na advocacy— indigenous people’s rights. Tamang-tama naman na ako iyong in-appoint na chairman ng committee on indigenous persons and later on sinama na nila iyong kalikasan kasi hindi maiwasan na every time na may congressional hearings ka sa mga reklamo ng mga katutubo tungkol sa mining, tungkol sa logging doon sa kanilang ninunong lupa, eventually talked about environmental issues. Nasama na ako doon sa mga ipinaglalaban din ng Akbayan for instance, ano, about “Alternative Mining Bill,”

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama, tama.

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Later on iyong “Sustainable Forest Management Bill” iyong “National Land Use Act,” kasi ito iyong on the course of our investigations, ano, sa mga problema ng mga IPs, lumalabas talaga na wala tayong malinaw na mga environmental laws na hindi lang pinoprotektahan ang tao pati na rin ang kalikasan. So, ayon, eventually iyon ang naging focus ng aking agenda sa Kongreso— IP rights and then iyong environment.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Sige, Cong. Teddy, mayroon pa tayong isang bisita, eh, kaya hihingin ko sa inyo kung anong huli niyong mensahe—anong mensahe ninyo sa mga botante, para sa mga kababayan natin, para sa mga supporters ninyo na ngayon ay talagang excited na kayo’y mahalal sa senado?

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Thank you! Thank you, Atty. Barry! Well, ayon, kung puwede tulungan ninyo po tayo para— let’s make history sa 2022 na mayroong tayong mahalal na kauna-unahang katutubong senador. Magkaroon naman ng boses sa Senado iyong mga kadalasang walang sapat at mahusay na representation. And sana, finally, kung kami ay kakampanya talagang balak ko is pag-usapan natin iyong mga napaka-importanteng usapin tulad ng kalikasan. Sana hindi kayo medyo ma-tune out or medyo sabihin ninyo na medyo mabigat masiyado iyan pero importante kasi talaga iyong usaping kalikasan kasi hindi lang buhay ng bansa, kung hindi buhay ng planeta ang pag-uusapan natin.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Thank you, Cong. Teddy! At aasa ako sa inyo sa Senado [laughs] sa 2022, ah!

    CONG. TEDDY BAGUILAT: Thank you, thank you!

    ELY: Okay, salamat po! Okay, mga kababayan, ito naman isusunod na natin, Atty., kulang na tayo sa oras, eh.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo nga, mayroon pa tayong isang bisita— ang pangalawang bisita natin para ngayong umaga naman, Secretary General ng Partidong Manggagawa, si Judy Ann Chan-Miranda. Good morning!

    JUDY MIRANDA: Maganda pong umaga, sa atin pong mga kababayan na ngayo’y nakikinig sa ating programa. Maraming salamat po sa pag-imbita sa amin mula sa Partidong Manggagawa.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: So, kanina si Cong. Teddy ang kausap, siyempre umiikot sa karapatan ng katutubo, sa climate action, sa human rights, at sa environment iyong usapan. Ngayon, siyempre kayo galing [sa] Partidong Manggagawa, principal na advocacy talagang karapatan ng mga manggagawa, labor rights, at karapatan ng kababaihan. Anong— ano talaga iyong pinakatinutulak ng Partidong Manggagawa sa mga isyu na ito?

    JUDY MIRANDA: Yes, Barry, ano, lalo na nitong panahon ng pandemya at ng resulta ng economic crisis ang aming numerong unong isinusulong namin ay apat, ano: Tiyakin po natin na may ayudang sapat para sa lahat dahil matindi ang nalaganap na kagutuman na nangyari at nawalan po ng resources ang ating mga kababayan mga manggagawa, hindi lamang po sa mga formal, sa factories, kung hindi pati rin iyong mga informal workers po natin—ating mga vendors, trcycle drivers, jeepney drivers nakita naman po natin na umabot na namamalimos na po ang ating mga kapatid na drivers sa kalsa dahil sa kawalan ng kita kaya kailangan natin ng ayuda na sapat para sa lahat.

    Panagalawa, trabahong ligtas. Napakahalaga na ang ating mga manggagawa ay nakipagpatintero sa COVID, at sa panahon na ito ay despite po sa mga problema ay nagpapatuloy ng pagtatrabaho ang mga frontliners natin, ang ating mga service delivery riders, factory workers, mga magsasaka natin at mangingisda na tinyak na may pagkain kahit sa gitna ng lockdown pero kapos po talaga eh ‘di ba? Kailangan po ng suporta sa PPE, mass testing, bakuna, transportasyon, hazard pay. So iyon po iyong ating—at quarantine din with pay kung saka sakali pong magkaroon ng exposure dahil nagbibiyahe po araw-araw ang mangagawa. At siyempre, tuloy tuloy na ayuda at dahil ang epekto po ng pandemya ay hindi lamang naman sa panahon na nawalan ng trabaho. May pang-mahabaan po ito eh. Sabi nga po 'di ba, ang atin pong pag-recover ay aabutin po tayo ng taon? Kaya kailangan po natin tuloy tuloy yung ayuda. Kaya kailangan po natin ng income guarantee at wage subsidy lalo na sa mga nagsarang mga micro and small-medium industries dito sa Pilipinas. Suportahan po natin para maprotektahan ang mga trabaho.

    At Panghuli, Barry, ito kabisado mo sa human rights, talaga namang sa panahon ng pandemya, kailangan po makatao ang tugon, hindi militarisasyon. Ang kaaway po natin ay virus, hindi po ito dapat tugunan ng mga pulis — mga pwersa ng pulis o militaries sa mga checkpoints. Hindi dapat naganap ang mga hulihan sa mga tao na umabot sa may nabaril na bibili pa lamang ng gatas para sa kanyang anak, 'no? Hindi militarisasyon dahil kailangan natin dito, medical solution para sa lahat at hindi pwersa kaya kami po ay talagang very welcome sa amin 'no iyong Kalayaan sa COVID Plan na ginawa ng ating Vice President at sinusuportahan po ng ating mga ka-TRoPa dahil napakahalaga na meron tayong plano kung paano tayo lalaya sa COVID.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: So anong inaasahan natin sa eleksyon na 'to? Kasi siyempre, na-identify natin iyong mga lahat ng iba't ibang klaseng hamon at paghihirap na dinaanan syempre ng mangagawang Pilipino at ng buong bansa sa nakaraang dalawang taon, binanggit mo ‘di ba iyong kawalan ng trabaho, iyong pagbagsak ng ekonomiya, iyong pangamba na magkasakit at parang iyong kawalan talaga ng direksyon 'di ba? Parang paulit ulit iyong ating mga lockdown, pagulo-gulo iyong ating mga polisiya ukol dito. So, anong panawagan niyo sa ating mga kababayan ngayong papasok tayo sa eleksyon at mayroon tayong pagkakataon na pumili ng bagong liderato na posibleng tumugon sa mga isyu na ito?

    JUDY MIRANDA: Alam mo, Barry, bago pa man ang eleksyon, ano, ay napakarami ng problema ng mangagawa. Unang una na diyan ay kontraktuwalisasyon— walang kasiguraduhan sa trabaho o kaya'y mababang mga sweldo. Umabot pa nga nitong pandemya na mas mataas pa ang presyo ng isang kilong baboy kaysa sa sweldo ng ordinaryong mangagawa.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama, grabe.

    JUDY MIRANDA: Sa Cavite, ang sweldo sa Economic Zone, P547. May mga sumusweldo ng P285 pero ang isang kilo ng baboy ay umaabot ng P400.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Grabe nga.

    JUDY MIRANDA: Alam mo simple lang naman Barry 'no ang pangarap ng mangagawa. Magkaroon kami ng regular na trabaho. Natutulog kami araw-araw na payapa, na sa paggising namin mayroon kaming hanapbuhay at may trabaho dahil may mga pangarap kami para sa aming pamilya na makapagtapos ng pag-aaral, makapag-ipon para sa isang ligtas at sa abot kayang pabahay. Kaya namin na kapag may nagkasakit sa pamilya namin, kaya naming gastusan o may matatakbuhan kaming gobyerno para magbigay ng social protection. Sa 2022, sa ating mga mangagawa, noon pa man marami ng nangangako sa atin, wawakasan daw ang Endo. May mga nagsasabi na sila ang sagot sa kahirapan.

    Pero sa 2022, mga kapatid naming mangagawa, may tsansa tayo para sa isang tunay na pagbabago kung ang pipiliin natin ay isang matinong gobyerno, makikipag-usap sa mangagawa. Si VP Leni po ay napakaraming beses na nakipag-usap online and offline sa mga mangagawa. Binigyan kami ng pagpapahalaga—alam mo ba, Barry, napakahalaga sa amin na ang ika-12th senatorial slate ni VP Leni ay galing mismo sa hanay ng mangagawa. Ito ay isang patunay na sa kanyang gobyerno ay may boses ang mangagawa dahil si Atty. Sonny Matula ng NAGKAISA Labor Coalition at #ALL4Leni ay bahagi ng magiging gobyernong pinapangarap ni VP Leni.

    Kaya sa pangarap ni VP Leni na tayo ay lumaya sa COVID at sa pangarap ng mga mangagawa na makalaya sa COVID at sa kahirapan ay nagsasalubong po kami na may tsansa ang pagbabago kung sa darating na 2022 ay magkakaisa ang mga mangagawa. Tayo na nagbabanat ng buto araw-araw, nakikipag-patintero sa COVID, tayong lahat na nagbabayad ng buwis. Huwag na nating payagan na nakawin pang uli iyong mga buwis na talaga namang isinakripisyo natin araw-araw. Huwag na natin pabalikin iyong mga nagnanakaw, gumagawa ng graft and corruption. Huwag na natin pabalikin iyong mga nangangako pero hindi naman tumutupad sa mga pangako ng mga mangagawa.

    Ang tsansa ng pagbabago, Barry, ano, for 2022 ay nasa kamay ng mangagawa kasama si VP Leni at ang TRoPa. Hindi natin inaasa ito kay VP Leni lang kasi kailangan sabayan eh at salubong tayo eh. Isang pangarap kung gusto natin ng isang lipunan na may dignidad ang mga mangagawa. Hindi kami namamalimos ng aming sweldo dahil pinaghirapan namin ito. Hindi kami nakikipag—na wala kaming makukuhang suporta kapag sinulong namin ang Security of Tenure Bill o ang 'End Endo' sa Kongreso at Senado kasi magkakaroon kami ng kakampi at mayroon kaming boses. At sa pamamagitan ni VP Leni, may tsansa na pagbabago sa buhay ng mangagawa tulad ng mga pangarap natin na iyong mga anak natin, hindi na kontraktwal 'pag nagbago na iyong gobyerno. Sana iyong mga anak natin, sapat na iyong kinikita para magkaroon ng katahimikan at katiwasayan ng buhay na kapag dumating ang COVID, hindi po tayo sobrang—para bang nagunaw iyong mundo ng mga mangagawa dahil araw-araw, alam mo, Barry, wala namang ipon ang mangagawa eh. Hand-to-mouth existence. Pero ang mahalaga, dahil kami ay naghahanapbuhay, kami ang bumubuhay sa ekonomiya ng lipunan na kung walang mangagawa, walang frontliners, Matindi iyong impact ng COVID. Kung wala tayong mangagawa sa pabrika o sa opisina o sa serbisyo ay hindi po aandar iyong ating ekonomiya sana. Ito iyong mahalaga eh, tiyakin natin na may gobyerno at matinong gobyerno na kikilalanin ang mga mangagawa ay bahagi ng pag-unlad ng lipunan. Isang gobyerno na tinitignan lamang — tinitignan na dapat ang kasama ang mga mangagawang nagbebenepisyo at umuunlad ang buhay.

    Kaya sana po, ano, alam ko po na napakadaming fake news, ang daming mga debate on the ground pero tignan natin po, ano, laging sinasabi natin, it has to be track record po, tignan po natin iyong tunay na kasaysayan, huwag tayong maniwala sa fake news. Tignan natin iyong naging performance at siyempre po laging may puso po para sa mga mangagawa, kaya kami pong #ALL4Leni, ang Alliance of Labor Leaders 4 Leni Nationwide po hanggang sa labas ng Pilipinas ang aming mga kapatid. Sa US, sa Canada, at iba't ibang bahagi ay sama-samang kikilos dahil alam namin kasama kami sa pagpapanalo ng isang gobyerno na tunay na may tsansa ang pagbabago sa buhay ng mga mangagawa at buhay na may dignidad, Barry.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Thank you, Judy. Napakagandang mensahe.

    ELY: Salamat, Ma’am, Judy ah. Oo kasi, wala na tayong oras— kapos na tayo sa oras ah.

    JUDY MIRANDA: Sige po. Manawagan na lang po ako, last na lang po.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Sige, sige.

    JUDY MIRANDA: Sa Bonifacio Day po, November 30, araw po ito natin. Mga mangagawa, mga maralita, kababaihan, at kabataan. Lumabas po tayo sa kalsada, iwagayway po natin ang ating mga pink flags at isigaw natin na tanggihan na natin at dahil araw ni Bonifacio, tanggihan natin ang mga naging taksil sa bayan. Huwag na natin pabalikin, ano at mag-aalsa muli ang mga katulad ni Bonifacio. November 30. Magkita kita po tayo sa ating mga komunidad at sa iba't ibang bahagi po ng Pilipinas. Isigaw natin ang ayuda at trabahong ligtas para sa mga mangagawa at maralita.

    ELY: Ayon.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Salamat, salamat.

    ELY: Iyan po si Judy Ann Chan-Miranda ng Partido Mangagawa Secretary General. Okay, Atty, wala na tayong oras, paalam na tayo.

    [END OF INP SEGMENT]

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Maraming salamat uli sa lahat ng ating taga-pakinig, sa ating mga guests ngayon. Talagang napakaganda noong kanilang naging mensahe at sana dinggin natin iyong kanilang paalala, 'di ba? Na iyong ating pipiliin sa 2022 eh malaki ang magiging epekto sa atin. Hindi naman kailangan iyong mangangako na lulutasin lahat ng ating problema pero iyong willing na makinig, iyong willing na makipagtulungan, iyong bibigyan tayo ng boses at pagkakataon na maging bahagi nung gobyerno na tutulong sa ating lahat. So magandang mensahe sana, iyon ang ating bitbitin papunta sa eleksyon, Ka Ely.

    ELY: Okay, salamat, Atty. Barry, at ingat lagi ah.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ingat ka rin lagi.

    ELY: Thank you.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Bye!

    ELY: Mga kasama, iyan po si Atty. Barry Gutierrez, ang tagapagsalita po ni Vice President Leni Robredo. Hanggang sa susunod na edisyon ng BISErbisyong LENI dito po sa RMN. Ako pa rin ho ang inyong radyoman Ely Saludar. Susunod na ang Sapagkat Mahal Kita ni Don Lino Celle mula po sa Estados Unidos. Okay, marami hong salamat, ako pa rin po ang inyong radyoman Ely Saludar, oras na natin, alas-diyes, kwatro.

    • 30 -

    Posted in Transcripts on Nov 14, 2021