This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI – Episode 84

    [GAP 1]

    ELY: Magadang umaga Pilipinas—Luzon, Visayas, at Mindanao. Isa na namang edisyon ng BISErbisyong LENI dito po sa RMN. Magandang umaga, Pilipinas. Ako pa rin po ang inyong radyoman Ely Saludar. Kasama natin ang tagapagsalita ng ating Bise Presidente Leni Robredo, si Attorney Barry Gutierrez. Attorney, magandang umaga po sa inyo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Magandang umaga, Ka Ely. Magandang umaga sa lahat ng ating taga-subaybay.

    ELY: At siyempre mula po dito sa RMN Manila DZXL tayo po ay napapakinggan sa RMN DYHP Cebu, RMN DXCZ Cagayan de Oro, at RMN DXDZ Davao at gayon din po sa RMN DWNX diyan po sa Naga. At siyempre sa lahat po ng inaabot ng ating broadcast nationwide, worldwide mga kasama, sa pamamagitan din po ng Facebook Live dito po sa RMN DZXL 558 Manila at gayon din po sa VP Leni Robredo Facebook mga kasama. Oras na natin 9:13 in the morning. Samantala, siguro, Attorney, maraming nagtatanong nasaan ba si madam VP?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: [laughs] Kaya lang naman nawawala si VP Leni dito sa kaniyang programa kapag Linggo ay may trabaho. So ngayong umaga may biyahe naman siya sa Camarines Sur, kaniyang home province pero sa malayu-layong lugar, sa Caramoan.

    ELY: Kaya hindi nga tayo nakasama kasi wala atang signal doon?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, walang signal. Hindi ba kadalasan kahit wala si VP Leni dito nakakapag-phone patch tayo pero mukhang ang abiso ay mahina daw ang signal doon sa lugar. In fact hanggang kaninang umaga binabantayan pa kung makakatuloy siya dahil mataas ang alon. Magbabangka lang para makatawid ng dagat papunta doon. So mabuti naman at nakatuloy. Kaya tuloy ngayong umaga ang kanyang mga meeting sa mga local leader, at pag-turnover ng ilang mga project doon sa mga tinutulungan sa ilalim ng ating programang Angat Buhay.

    ELY: Ayon. Okay, ano, so mga kasama at kaya wala po sa ating studio si madam Vice President at dahil sa mayroong mga aktibidad diyan sa po sa Camarines Sur. At alam niyo ho kapag mahina ang signal maaring puwedeng makalusot ang text pero kapag nagphone patch malabo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Naku wala iyon.

    ELY: Hindi natin matatapos.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Paputol-putol.

    ELY: Dito nga lang sa Metro Manila eh, hindi ba paminsan-minsan mayroong mga dead spot? Kapag mayroon ngang mga radio interview minsan hindi natatapos dahil sa masamang signal. Okay, gayunman, mga kasama, tuloy pa rin tayo dito po sa BISErbisyong LENI. Siguro, umpisahan po natin at alamin natin mismo sa spokesman ng ating Bise Presidente ang naging aktibidad ng nagdaang linggo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tulad ng mga nakaraan nating mga pagku-kuwento tungkol sa schedule ni VP Leni, punong-puno na naman itong nakaraang linggo, Ka Ely. Noong Lunes, Human Rights Day, siya ay nasa Senado para depensahan ang budget ng OVP. Gusto ko lang banggitin dito—kakaiba ito si VP Leni. Hindi tulad ng mga ibang naging Pangalawang Pangulo ng ating bansa, mula nang siya ay naupo talagang personal siyang humaharap sa lahat ng mga budget hearing, maging sa Kongreso man iyan o sa Senado. At ang maganda lang na balita dito, ang budget ng OVP na na-slash ng 100 million [pesos], mukhang pumayag ang Senate Finance Committee na ibalik ang 100 million [pesos] na nawala. Ang paliwanag nga namin dito ay ito sana ay pupunta sa iba naming proyekto sa ilalim ng Angat Buhay—so hindi naman ito pupunta na pa-suweldo para sa opisina kung hindi direktang tulong sa ating mga kababayan. At mabuti naman ang ating mga Senador sa Komite sa pangunguna ni Sen. Loren Lagarda ay nakinig at sumang-ayon na ibalik ang budget na ito sa budget ng OVP. So tingnan nalang natin…

    ELY: Pero hindi iyon ang orihinal na talagang panukalang budget, ano?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Hindi, kasi tinanggal iyan ng DBM at… 100 million ang tinanggal at iyon ang inaprubahan ng House of Representatives pero mabuti sa Senado kahit papaano dininig ang paliwanag ni VP Leni at naibalik. Pero tingnan nalang natin kung mabubuhay ito sa Bicam.

    ELY: Pero siguro wala nang haharang diyan sa Bicam—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Sana.

    ELY: Sana. Kaya lang ang nakalulungkot ngayon at isingit ko na rin, pinag-aawayan nila ang mga singit-singit na pork.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Katawa-tawa nga na itong budget naming ito ay ang haba ng naging diskusyon. Pero kapag narinig mo ang balita tungkol sa mga sinisingit, bilyon. Bilyon, grabe.

    ELY: Mayroon pa nga iyong, ano ‘yon iyong naka-part na ano… pork.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: [laughs] Oo. Magkano ba iyon, 50 bilyon, Ka Ely? Mga ganoon, ‘di ba? Grabe, hindi ko maisip ang laki ng halaga na iyon.

    ELY: Mamaya himayin natin iyan, Attorney. [laughs]

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tapos noong Martes, nagpunta naman siya sa turnover ceremony sa AFP. Magbibitaw na si Gen. Carlito Galvez, ang ating outgoing Chief of Staff, at papalit sa kaniya ang ating bagong Chief of Staff si Lt. Gen. Benjamin Madrigal Jr. So nandoon si VP Leni dahil ito’y—

    ELY: Ah, nagkaroon na ng turnover ceremony—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, noong Tuesday. Ang balita nga si Gen. Galvez ay pupunta na sa kanyang bagong assignment, OPAPP.

    ELY: Office of the Presidential Adviser on the Peace Process.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama, siya na ang hahawak ng mga usapan sa pagitan ng gobyerno at ng MILF, at ng gobyerno at ng NPA, at iba pang mga grupong lumalaban sa pamahalaan. So ako naman medyo maganda iyon—tingin ko magandang pangitain iyon. Kahit papano si Gen. Galvez, alam niya ang at stake. Mayroon talaga siyang taya diyan so maganda siguro ang perspektibong madadala niya. Tapos dahil Christmas season, dumaan din si VP Leni sa Philippine Children’s Medical Center noong Martes at nagsagawa ng isang party para doon sa mga pasyente. Mga bata ito na may mga sakit. So tingin ko maganda ring pagkakataon kasi na kapag pasko, magkaroon ng pagkakataon na iyong mga nangangailangan mabigyan ng ng kaunting kasiyahan. So ito ay sinikap gawin ng ating Bise Presidente sa pagdalaw niya doon sa PCMC noong Martes. At siguro huli nalang bago tayo ano… madami pang iba, pero… [laughs] Noong Biyernes nagkaroon tayo ng opening sa Istorya ng Pag-asa sa Ateneo de Manila. Ito ang photo gallery exhibit na hina-highlight natin ang mga Istorya ng Pag-asa champions natin. Mamaya makakasama natin dito iyong dalawa… mga kamag-anak ko yata, ka-apelyido ko [laughs]. Mamaya, surprise.

    ELY: Kamag-anak, ano ba ano, Gutierrez din?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Gutierrez din, Gutierrez.

    ELY: Sila Ruffa at sila… [laughs]

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Si Ate? [laughs] Ayon. So iyon ang mga highlights ng week ni VP Leni at mula nga noon, itong weekend naman ay nagpunta naman siya sa Camarines Sur. So, iyon.

    ELY: Okay, mga kasama, ilan lang po iyan sa mga aktibidad ng ating Bise Presidente at maging weekend ay tuloy-tuloy ang kanyang trabaho diyan naman po sa Camarines Sur. So ngayong holiday season, ano, may bakasyon ba o wala ano?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Hindi yata uso ang bakasyon sa gobyerno, Ka Ely. Nako.

    ELY: So kapag hindi nagba-bakasyon ang ating Bise Presidente…

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ikaw rin. At hindi rin nagbabakasyon ang staff. [laughs]

    ELY: [laughs] Okay mga kasama iyan po ang naging ilan sa mga aktibidad ng ating Bise Presidente sa nagdaang linggo. [music break; end of Gap 1]

    [GAP 2]

    ELY: Oras na natin, mga kasama, 9:21 na po ng umaga. At samantala, talakay po tayo ng ilang maiinit na issue na siguro dapat ho nating pag-usapan, Attorney. Kanina nabigyan natin ng pahapyaw iyong sa pork barrel. Nako, kaniya-kaniyang ano, may mga lumitilaw na iba’t ibang mga alegasyon at mukhang nagkakaroon ng word war sa pagitan ng ehekutibo at ng Malacanang, at partikular itong si Budget Secretary Ben Diokno dahil sa kinampihan siya ng mga gabinete.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, nanawagan kasi ang mga House of Representatives na tanggalin na, pagbitawin na ng ating Pangulo si Sec. Diokno. Nagpahayag na rin ang Malacanang na hindi nila didinggin itong panawagan na ito.

    ELY: Kaya ngayon sunod-sunod ang exposé ni House Majority Leader Rolando Andaya, Jr. at mayroon iyong balae, nakakuha daw ng 550 million [pesos] in projects.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Grabe nga eh.

    ELY: Oo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Actually, ang daming lumabas noong mga nakaraang araw, Ka Ely, na kung anu-anong mga balita na bilyun-bilyong mga insertion na naipasok sa liderato ng House of Representatives, at kasama na nga dito ang balae ni Sec. Diokno. So tingin ko, dapat talagang magkaroon ng malinaw na palinawagan dito dahil ang hirap naman kung totoo ito. Alalahanin natin ang daming pangangailangan ng ating mga kababayan lalo na ngayon na talagang ang presyo ay napakataas. Ang inaasahan ang pera ay nagagastos sa maayos. Pero kung napupunta lang ito sa pork barrel ng mga, iyong mga napapaboran na mga miyembro ng kamara, ay talagang hindi ka magtataka kung bakit ganito nalang ang reaksyon ng ating mga kababayan.

    ELY: Pero, Attorney, ‘di ba nag-desisyon na rito ang Korte Suprema na bawal ang—kaya ngayon ang ginagawa, dahil sa bawal, palusot na lang.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Kasi ang ipinagbawal ng Supreme Court, iyong tinatawag na post-enactment intervention. Ibig sabihin, nakalaan iyong pera pero hindi naka-specify kung para saang proyekto. Itatakda mo na lang iyong proyekto kapag tapos na iyong budget during the calendar year. Ang ginagawa ngayon, simula pa lang ay nakatakda na pero naka-assign sa distrito mo. Alam na sa iyo pupunta iyong proyekto.

    ELY: Pero dito ang kakaiba rin dito, hindi pa na-a-approve iyong panukalang budget na ibi-bidding. Magkakaroon na ng bidding.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Doon ka magtataka papaano nangyayari iyon. [chuckles]

    ELY: In-award na sa contractor.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Doon ka magtataka.

    ELY: Kaya in-award na dahil sa iyong partikular na proyekto, nandoon na eh, naka-lista na.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Naka-lista na.

    ELY: Tapos popondohan na lang.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo.

    ELY: So parang… parang mali rin ata iyong ganoong ano—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, eh dapat nga iyan, iyong bidding ginagawa kapag during the actual calendar year. Eh ito, naka-takda pa lang, hindi pa pasado iyong batas, ‘di ba, mayroon nang bidding.

    ELY: Siguro ang gawin diyan—siguro alam naman natin na talagang sa gobyerno, iyong bidding process ay napakahaba.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Totoo iyon.

    ELY: Kasi halimbawa, madedelay talaga ang ano eh, ang proyekto. Halimbawa, a-aprubahan muna iyong pambansang budget tapos magkakaroon ng bidding, mahina diyan ang tatlong buwan hanggang anim na buwan.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, tama iyan.

    ELY: So nakaka-kalahating taon lang at tsaka magkakaroon ng—matatapos ang bidding, eh kawawa naman ang taumbayan. Hindi na-implement ng maayos ang proyekto, ‘di ba? Siguro mas maganda, magkaroon ng proseso kapag sa budget na nandiyan na, siguro pinaka-matagal na one month, February mayroon na. Pero huwag naman advance. [laughs]

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, tama. At tsaka ako, ang importanteng ayusin talaga dito: kung mga infrastructure projects ang pinag-uusapan, eh wala naman talaga dapat pakialam ang congressman diyan eh.

    ELY: Tama.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: ‘Di ba? Trabaho ng kongresista mag-pasa ng batas. Hindi naman trabaho ng kongresista na mag-implement ng mga, o magpa-tayo ng mga building eh. Pero dito, dahil siyempre kung distrito mo iyan, gusto mo ikaw ang may hawak ng mga proyekto, eh lumalabas kapag naka-assign iyong budget sa iyo eh parang may say ka pa doon. Kaya dito nga sa pumutok na balitang huli, aba, bilyon-bilyon pero hindi nakalaan sa DPWH pero nakalaan sa pangalan mismo noong congressman.

    ELY: Siyempre ngayon mag-e-eleksyon at bawat congressional district eh, ‘di ba kung sino ang incumbent diyan, aakuin iyan na kaniya ang proyekto eh. So bukod sa pogi na siya—ito, mga alegasyon ho, may SOP roon, ‘di ba? ‘Di ba iyon iyong mga tinatawag na SOP?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Iyan ang matagal nang—

    ELY: Fifteen to 20 percent na, diumano ah, na komisyon ng mga kongresista. Kasi sabihin niyan sa local eh, halimbawa kung saan i-implement. Halimbawa ikaw Mayor, “O, Governor, ako ang may project niyan ha. Hanap ka na ng contractor pero bahala ka na kay Eddie.”

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Nako, iyan ang mga kuwento, Ka Ely, na talagang nakakabahala kung ating maririnig. Kasi alalahanin natin noong pumutok iyong isyu noong kay Janet Lim-Napoles, eh eksakto iyan iyon eh, ‘di ba? Iyan iyong isyu ng komisyon. May mga proye-proyekto, tapos mayroong cut iyong mga senador, iyong mga kongresista. Eh ang masama pa doon, dahil sa kalakihan noong cut, nawala na iyong proyekto. Naging ghost project na.

    ELY: Ayon ho. Pero dito ho, mga kasama, dapat talagang ito po ay ayusin. Ito pong prosesong ito. Alam naman natin na wala pong masama, ano, kung talagang mapupunta sa dapat na puntahan na mga proyekto iyong pera. Kaya lang, limitado ang ating budget. Dapat siguro magkaroon ng proseso, ng sistema, anong probinsya ba ang dapat na buhusan ng pondo.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama iyon. At saka iyong mismo ng tipo ng project eh.

    ELY: At ano iyong mga pangangailangan.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ano iyong mga pangangailangan.

    ELY: Halimbawa, emergency, ‘di ba, iyong mga bumabaha lagi. “O, maraming naaapektuhan dito. Ayusin ito,” parang mga ganoon.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Dati, mayroon talagang naging pag-uusap hindi lang sa pagitan ng DPWH o ng Congress, pero DPWH at saka ibang ahensya. So halimbawa, Department of Tourism, makikipag-usap sa DPWH. Pag-uusapan: “Saan ba kayo kailangang mag-tayo ng kalsada para mapadali iyong pagpunta ng mga turista at sa gayon, lumakas iyong tourism sa isang lugar?” So kumbaga, may plano at mayroong konsepto, hindi lang basta magtatayo ng kalsada. Pero iyong kalsada na pinaka-maganda iyong maidudulot na pagpapalakas doon sa lokal na ekonomiya. So hindi ko alam kung ginagawa pa rin iyon ngayon pero sana, ganoon ang magandang sistema. Hindi lang kung sino ang malakas, siya iyong makakapagpatayo ng kalsada sa probinsya kahit hindi naman talaga kailangan o mas may nangangailangan.

    ELY: Alam niyo ho, napaka-importante nitong pinag-uusapan namin ni Attorney dahil sa maraming hong mga lugar—lalo na ho sa mga liblib na lugar dito po sa ating bansa—ang nangangailangan talaga ng proyektong imprastraktura. Kaya iyong iba, Attorney, madaling ano eh, mahikayat ng mga rebelde. Kasi sasabihin, “Nako, ni wala nga kayong tulay, ni wala nga kayong maayos na paaralan eh. Eh pinabayaan kayo ng gobyerno. Sumapi na kayo sa amin.” So kaya hindi nalulutas iyong rebelyon at iyong mga iba’t ibang mga rebeldeng grupo dito po sa ating bansa, hindi po nauubos eh dahil sa isa po talaga sa mga ugat diyan iyong kahirapan. At parang tinutulak pang magdamdam ang mga ano eh, ang publiko sa gobyerno.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama. Kasi kung gusto mo talagang maging malakas ang suporta ng ating mga kababayan sa gobyerno, kailangan ipakita mo na mayroon silang nakukuhang pakinabang. Tumutulong talaga.

    ELY: Iparamdam mo na may gobyerno.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama. Tumutugon talaga ang gobyerno sa kanilang pangangailangan, ramdam kung ano iyong— Kaya nga natutuwa ako kapag umiikot si VP Leni, iyan ang kadalasang sinasalubong sa kaniya noong kaniyang mga nakakasalamuha, lalo na sa mga malalayong lugar. Sinasabi sa kaniya na, “Ngayon lang po kami nadalaw dito ng opisina ninyo.” At tingin ko, importante rin iyon eh. Importanteng makita noong ating mga kababayan lalo na sa malayong lugar, iyong mga naglilingkod sa kanila sa Maynila, magkaroon ng pagkakataon na makausap mismo, at iyon nga, iyong sabi niyo, Ka Ely, na maramdaman iyong tulong.

    ELY: Yes, at nakakagulat nga, mga kasama, mga kaibigan, iyong pinipili madalas ni VP Leni, iyong mga lugar na talagang ano, parang walang gusto na pumuntang opisyal. [laughs]

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Iyong ang hirap puntahan. Totoo! [chuckles]

    ELY: Buti na lang hindi ako nasa-sunburn. Biruin niyo ho, ano ba iyong isang pinuntahan na ilan pong oras sa laot, ano, sa bangka?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ah, iyong sa Palawan, ano.

    ELY: Biruin mo, sampung oras!

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Agutaya, Agutaya.

    ELY: Eh kapag ba-biyahe nga tayo pupunta ka ng America mga dose oras kahit papaano maganda ang upuan eh talagang inip na inip ka na eh. Iyon pang sa laot?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, grabe po iyon. Grabe iyon.

    ELY: Kaya nga iyong kuwento nga ni VP na parang halos—maraming naiyak pa eh na mga kababayan natin dahil sa talagang hindi sila binibisita. Lalo’t kung bibilangin mo, kakaunti, hindi naman ganoon karami. Eh ang binibisita ng mga ilan, iyong maraming botante.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Eh iyon nga eh, iyon ang malungkot na katotohanan minsan sa politika—na iyong mga malalayong, iyong mga nasa malayong lugar—dahil kakaunti lang sila—nakakalimutan.

    ELY: Hindi pinupuntahan.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Hindi pinupuntahan. Hindi nagiging priority,

    ELY: Ayon. Okay, mga kasama, samantala, isa rin ho sa isyu na magandang pag-usapan ay ito hong Charter Change.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Nako. [laughs]

    ELY: Grabe ito, ano. Eh talagang muntik akong mahulog sa upuan ko noong nakaraan eh, noong in-approve ng mababang kapulungan ng Kongreso iyong kanilang bersyon ng Cha-Cha na may kinalaman dito po sa Pederalismo. At isa sa pinaka-grabeng ginawa nila, parang nabaliktad din, ano, iyong unang ginawang pag-aaral ng ano, ng

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: —ng Consultative Commission, ni Chief Justice Puno.

    ELY: Ayon. So anong sa tingin mo rito? Papatusin kaya ito ng taumbayan at lalo na po ng Senado?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Well, ang unang unanng katanungan dito, Ka Ely, bakit ito ang inuna? Samantalang iyong budget, tapos na ang taon—patapos na, wala na, nag-adjourn na ang Congress, wala pa rin. Ibig sabihin, sa unang pagkakataon sa mahigit isang dekada—o halos isang dekada—eh magkakaroon tayo ng reenacted budget kasi hindi nagawa ng Kongreso iyong kaniyang trabaho na ipasa iyong budget. Eh ako galing din ako sa House, ‘di ba. Ang klarong-klaro sa amin—sinasabi sa amin iyan tuwing start ng session—ang pinaka-importanteng ipapasa natin ngayong taon, iyong budget para sa susunod na taon.

    ELY: Pero mayroong nag-kuwento sa amin, Attorney, na isang mambabatas, na parang naging istratehiya rin daw ito. Parang talagang sinadya na i-delay para—ang akala nila, buong akala nila, iyong Senado eh, “Wala na. Kulang na sa oras. Sige, i-aprub na.” Iyong parang ganoon.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ah, iyon ang mahirap. Iyon ang mahirap.

    ELY: Dahil sa marami diumano na isiningit.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Iyon ang mahirap. Kapag lalaro ka ng ganoon, umaasa ka kasi na mapapayag na lang iyong Senate kasi iyon lang iyong pinasok—

    ELY: Parang dahil gahol na sa oras.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, eh mahirap iyong ganoon. Pero alalahanin natin, noong panahon ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo kung saan siyam na beses na reenact iyong budget, iyong sa mga reenacted budget, diyan nagkakaroon ng mga kung ano-anong anomalya.

    ELY: Parang doon naman ang alegasyon noon, parang sinadya rin na reenacted budget lagi kasi kontrolado nila ng ehekutibo iyong budget.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama, kasi puwedeng laruin. Naiikot-ikot iyong pera. Iyon iyong nangyari noon.

    ELY: Kasi kaya naiikot ho ito, wala hong partikular na proyekto na popondohan, so nasa kamay ng Pangulo iyong budget.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama. Eh iyon ang gusto nating iwasan ngayon kaya—

    ELY: Pero ang masaklap naman, nakulong eh.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Eh pero nakalabas. Lahat ng nakakulong dati, Ka Ely, nakalabas na ngayon. Nako. Pero balik tayo dito sa Cha-Cha, sa Cha-Cha.

    ELY: Sa Pederalismo. Kasi dito nakakagulat, iyong isyu ng ano, ng political dynasty. Kaya nga ang Malacañang ho at ewan ko lang kung sinsero dito ang Malacañang, ang sabi, dapat daw pong pag-isipang mabuti ng House of Representatives iyong kanilang stand on political dynasties. Kasi biruin mo, ‘di ba, ang ginawa iyong presidente four years na lang pero puwedeng mag—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Puwedeng mag-re-election. Tama.

    ELY: Tama. Tapos sa ano, sa VP, kasama na ng Presidente.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Kasama na ng Presidente, tandem. Tandem.

    ELY: Matik na, hindi na kailangang i-halal. Pero sa mga kongresista at iba pang lokal, unli.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Unli, tama. Wala na iyong three-term limit natin. Wala na.

    ELY: So ano rito—ano ang implikasyon nito? Kasi marami noon, ano, na gusto talagang magkaroon ng pagbabago sa atin sistema ng gobyerno para mabago, maalis iyong mga dynastiya.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ito, ka-klaruhin ko, Ka Ely, ha. Kasi itong buong usapan ng Cha-Cha, kung aalalahanin natin nagsimula ito dahil nanawagan ang ating Presidente na magkakaroon ng pag-adopt ng Pederalismo. Noong kampanya pa lang eh, iyon na ang kaniyang sinasabi. Kapag nahalal siya, itutulak niya ang Pederalismo. So iyong draft na ginawa ng Consultative Commission na pinangungunahan nga ni Chief Justice Puno, ay iyong kapag binasa mo talagang Pederalismo. Nagtatag ng isang pederal na republika, nagtatayo ng 18 states kasama na iyong Bangsamoro at saka Cordillera, na talagang magiging regional governments, okay. Pero dito sa ipinasa ng House, eh parang nawala iyong Pederalismo eh. Wala nang tinatayo dito na panibagong state o iyong mga regional governments. Sinasabi na lang dito na kung darating ang punto na may probinsya na gustong mag-Federal—

    ELY: Parang kung sino na lang ang may gusto—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Kung sino na lang may gusto. So kumbaga, wala nang—

    ELY: Voluntary na lang.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Voluntary, walang structure, walang timeline, ‘di ba? At gaya nga ng sinabi niyo, ang kanilang tinira talaga: tinanggal ang probisyon laban sa political dynasty at tinanggal ang term limit.

    ELY: So sila lang talaga ang—iyong kanilang sariling pakinabang, iyon lang… mukhang iyon lang ang laman ng version nila.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ayon. Ang una ko talagang tanong: Eh anong nangyari sa Pederalismo? Akala ko ba kaya natin binabago itong Konstitusyon dahil sa Pederalismo? Kaya hindi ako… well, ako, nagtataka ako bakit ganiyan pa kalambot ang reaksyon ng ating Pangulo kasi ang kaniyang pet project, Federalism eh. Eh itong hinain ng kaniyang Kongreso, hindi ito Federalism. Eh nasaan iyong paningil? Ako, kung ako si Pangulong Duterte, magagalit ako kapag ganiyan dahil kumbaga, kinuha niyo iyong ideya ko, hindi niyo na nga in-implement, ginamit pa ninyo na dahilan para magpasok ng panukala na kayo lang ang makikinabang. So iyon ang tanong doon.

    ELY: Pero ang kagandahan lang ho nito ay ano, ay matamlay at matabang ang pagtanggap dito ng Senado. Kasi kinakailangan diyan po sa mababang kapulungan, kailangang aprubahan din diyan po sa mataas na kapulungan—iyong sa Senado. At ‘di ba may ginagawang pagdinig ang komite ni Senator Kiko Pangilinan na kung saan ay talagang hinihimay ng mabuti ‘di ba. At ang maganda, inimbita talaga lahat ng mga masasabing eksperto eh.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama. Kasama, actually, sila Chief Justice Puno, Chief Justice Davide, Justice Azcuna, lahat ng mga mabibigat na pangalan sa propesyong legal.

    ELY: At iyon ho, naka-pending pa rin pero may mga pasabi na malabo nang ma-aksyunan iyan at mag-e-eleksyon na kasi eh. Next year, pagdating ng Pebrero, kampaniya na sa national eh tapos Marso naman sa lokal.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama.

    ELY: Siguro iyong liderato po ngayon ng Kamara, hintayin niyo na iyong susunod na balangkas ng Kongreso, lalo na’t si House Speaker Gloria Macapagal-Arroyo, last term na.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, graduate.

    ELY: Graduating na. Oo, iyong anak na yata iyong papalit eh. Kaya nabuhusan ng budget iyong distrito. [laughter] Okay, so iyon ho, ano, at talagang— Pero itong ano ano, itong sa Federalism, siguro naging, parang ang taumbayan noon, na-dismaya kasi sa mga nangyayari. Kaya parang naghahanap ng pagbabago. Pero sa mga naunang pag-aaral at pagdinig diyan po sa Senado, lumilitaw na marami pa lang pagkukulang sa kasalukuyang Konstitusyon na hindi na-implement.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama.

    ELY: Iyong katulad sa ano, sa—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Iyong review.

    ELY: Oo, iyong sa local government.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama.

    ELY: Every five years puwedeng i-review at puwedeng amyendahan.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama.

    ELY: Pero hindi nangyayari. Ilang taon na—30 taon na.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo nga eh. Dapat ang ideya talaga doon, noong naipasa iyong Local Government Code noong 1991, after five years, magba-balik-tanaw po tayo, ano ba iyong mga naging problema, ano iyong naging pagkukulang, kung mayroong kailangang baguhin, kailangan pala kasing gawin. Eh tama kayo, Ka Ely, mahigit 30 years na ang lumilipas, kahit minsan hindi nagawan ng review at hindi nagawan ng maayos at komprehensibong amendments.

    ELY: Opo, kasi alam niyo ho, napakaganda po ng layunin ng ano eh, iyong sa Local Government Code. Biruin niyo, every five years dapat nire-review. So iyong mga unti-unting… nangyayaring mga pagbabago sa ating paligid at sa kung ano man, sa teknolohiya, lahat na ng sistema ng gobyerno, dapat nakakapag-adjust tayo. Eh wala po eh. Bakit kaya ganoon, hindi nila na-review?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Problema minsan sa Congress, kapag hindi, kumbaga, hindi urgent, wala sa harap niya, nakakalimutan. Eh biruin mo, every five years? Babalik tanaw mo iyong five years? Parang feeling ko, marami diyan, nakakaligtaan na lang.

    ELY: Ayon. Oras ho natin, 9:39 na po ng umaga. At samantala, basa muna tayo ng ating mga messages, ano, ng ating mga kababayan. At salamat ho sa inyong patuloy na pagsubaybay dito po sa BISErbisyong LENI. Bagama’t ang ating Bise Presidente ay wala po dito sa ating studio, at mayroon hong mga aktibidad, ano, sa labas ng Metro Manila, diyan po partikular sa Camarines Sur, at may mga pakipag-pulong din sa mga lokal na opisyal at iba’t ibang mga aktibidad. Okay, Attorney, iyong mga greetings, mga pangalan, basahin natin.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Madami-dami ito, Ka Ely. Mula kay Henry Nuyda-Padua, “Good morning po, VP”; mula kay Viol Valino, “God bless, our VP and our country”; at siyempre, dahil Christmas season, mula kay Dindo Ugalde, “Merry Christmas po”; ito po, galing sa Hong Kong, kay Epifania Palingkod, “Good morning! Watching from Bohol, Hong Kong. We love you!” medyo malayo-layo pa iyon; ito naman, galing sa US, kay Valentine Gatchalian, “Merry Christmas, Vice President Leni Robredo and family. God bless you from Virginia Beach!” So talagang buong mundo yata, Ka Ely, mayroon tayong mga taga-subaybay; ito galing kay Rosaria Joey, “Watching from Cotabato City. Merry Christmas po!”; kay Bert Quibuyen, “Merry Christmas! Watching from Vancouver” So talagang iba-ibang mga lugar, Ka Ely; oh, ito, para sa inyo, kay Jennifer Banlutaw, “Good morning, VP Leni, Attorney, at Ka Ely”—

    ELY: Ayon.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Nasama tayo. [laughter]

    ELY: Salamat po.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Salamat. Ito, mas malapit-lapit ng kaunti, kay Jimmy Durate-Bonabente, “Good morning. Las Piñas City here.” Okay, so iyan po ang ating mga ilang komento online galing sa iba’t ibang mga tagapakinig natin. Kay Tito Robert Tansay, “Watching from STDLK, Negros.” So, ito naman kay Sydney Rivas-Cuasay, “Mabuhay po ang ating VP Leni. God bless – Mr. Cuasay of Laguna.” Okay, so madami talagang mga sumusubaybay galing sa iba’t ibang bahagi ng bansa at galing din sa mga kababayan sa ibang bansa.

    ELY: Okay, samantala, mga kasama. At gaya na rin siguro ng alam natin lahat na kung saan iyong tatlong kampana, ano, iyong sa Balangiga ay naibalik na po dito sa ating bansa. At ang kagandahan nito, nagpakita ng ano, ano, ng kagandahang loob ang Estados Unidos.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Oo, actually matagal na nating hinihingi iyan. Ilang administrasyon na, ilang pangulo, ilang mga opisyal na rin ng pamahalaan ang nanawagan sa Estados Unidos at nakakatuwa naman na kahit papaano, umabot na sa puntong ito. Alam ko marami na rin mismong representante, kinatawan sa House of Representatives ng US na nagpasa ng resolusyon sa mga nakaraang taon na ito na rin iyong panawagan. Dahil alalahanin natin, marami ring mga Filipino-Americans sa US at mayroon din silang mga nila-lobby sa kanilang mga kinatawan at ilang dekada na rin na itinutulak ito at maganda naman na sa pagkakataong ito, naibalik na kung saan nangyari. Kasi ito ay talagang isang, kumbaga naging simbolo ito eh, noong mga kawalang-hiyaan na naganap noong Filipino-American war sa Samar, ano. Si General Jacob Smith na nanawagan na gawing howling wilderness ang Samar so… Iyong pagbabalik nito, tingin ko, napakalakas na simbolo ng kahit papaano, mayroong pagkilala doon sa nangyari at siguro, parang kulang na lang may pormal na apology. Pero tingin ko, puwede na itong simula.

    ELY: Sabihin natin, senyales ng kanilang ano, iyong ano, iyong kanilang pagpapaumanhin. Pagpapakita na iyon.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Tama.

    ELY: At sana ganiyan din iyong gawin doon sa umaangkin sa West Philippine Sea.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: [laughs] Ang tanong nga doon eh, ngayong naisoli na iyong bells, iyon sana dapat iyong sunurin natin.

    ELY: Yes, oo. Okay, so, iyan ang kantiyawan ngayon eh, sana— iyong isa, kuha nang kuha eh, ‘di ba?

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Sana huwag namang abutin ng more than 100 hundred years, Ka Ely. Sana mas mabilis ng kaunti.

    ELY: Hindi, baka ibabalik din iyan sa atin after 100 years. Ubos na lahat ng mga—

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ubos na lahat ng mga kayamanan. [laughter]

    ELY: Nasipsip na iyong langis.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Baka pati iyong dagat wala na kasi sa karami-raming mga ginagawang reclamation doon. Iyong mga tinatayong mga artificial islands.

    ELY: Okay, samantala, at sa pagpasok ng bagong taon, ito iyong dapat sinuspinde pero iyong excise tax fuel, itutuloy pa rin iyan kaya ano kayang magiging epekto nito. Kasi ang sabi, bumababa kasi sa world market eh, iyong presyo ng petrolyo kaya hindi natuloy iyong pagsu-suspinde.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Ang problema diyan, Ka Ely, sabihin mo nang bababa iyong presyo sa world market, kung na-implement mo naman iyong second phase ng excise tax tataas iyon, so kung ano man iyong binaba, mababawi lang.

    ELY: So hindi na mapapakinabangan.

    ATTY. BARRY GUTIERREZ: Hindi na mapapakinabangan, ‘di ba? Eh ang nire-reklamo naman ng ating mga kababayan, hindi lang naman iyon iyong tuloy-tuloy na pagtaas eh. Ang nire-reklamo ng ating mga kababayan, ang taas na. Eh alam naman natin na kapag tumaas ang langis, tumaas ang gasolina, eh lahat tataas—tataas ang pagkain, serbisyo, tataas. Kasi siyempre, pagkain eh, hindi naman iyan lilipad papunta doon sa palengke eh, sasakay iyan sa truck, sasakay iyan sa sasakyan. Oh eh lahat iyon, gumagamit ng gasolina. Kaya kapag tumaas ang presyo ng gasolina, tataas ang presyo ng bilihin.

    ELY: Yes, lahat. Kaya lahat tayo, dehado tayo rito. Eh sana pag-isipan pa ho iyan, ano, ng ating mga economic managers para na rin ho sa kapakanan ng taumbayan. [music break; end of Gap 2]

    [GAP 3]

    ELY: At samantala, eto na po ang ating Istorya ng Pag-asa. At isa po ito talaga sa pangunahing sangkap ng Biserbisyong Leni at ito talaga hindi nakakalimutan ng ating Bise Presidente, Attorney na bawat meron tayong episode yung programa, laging may Istorya ng Pag-asa. Sa katunayan kapag nasa abroad nga, nag-i-interview kami roon eh.

    ATTY. BARRY: Oo nga.

    ELY: Hindi ka makasama dahil taong-bahay ka eh [laughs].

    ATTY. BARRY: [laughs] Parang nakakalamang ka yata sakin Ka Ely.

    ELY: Sinu-swerte lang kami. Ayon, so, dito po ngayong umaga ay meron tayong Istorya ng Pag-asa. At ito maganda-gandang makausap natin. Tamang-tama ito sa Ateneo de Manila University, sa grade school. Yung bunso ko doon [nag-a-aral] eh.

    ATTY. BARRY: Iyong panganay ko nag-Ateneo grade school din.

    ELY: Sige, Attorney. Ikaw na magpakilala.

    ATTY. BARRY: So ngayong umaga, ang kasama po natin bilang mga Istorya ng Pag-asa champion. Mga kamag-anak ko pa nga yata, Ka Ely. Si Ricky and Elma Gutierrez. Magandang umaga po sa inyo.

    RICKY AND ELMA: Magandang umaga din po.

    ELY: Okay, so, ilang taon na? Twenty-three years kayo sa Ateneo?

    RICKY: Opo, sa grade school.

    ELY: Ano, sabay po kayo?

    RICKY: Hindi po. Ang asawa ko po ay mga nine years.

    ATTY. BARRY: Nine years.

    ELY: Sige.

    ELMA: Sa dorm naman po kasi ako.

    ELY: Okay, so, si sir Ricky, kayo po ay twenty-three years. So papaano kayo nakapasok diyan? Anong kwento muna?

    RICKY: Nag-trabaho muna ako sa Ateneo grade school canteen.

    ATTY. BARRY: Ah okay.

    RICKY: Nang lumipat ako… nag-apply ako sa maintenance ng Ateneo. Tinulungan ako ng pari na si Father Mike [inaudible]. Doon nagsimula iyong makapag-apply ako ng trabaho na maintenance sa Ateneo grade school.

    ELY: So mga ilang taon yun – 23 years. Tagal na ha.

    ATTY. BARRY: Ang dami niyo na po mga naging anak din dun.

    RICKY: Opo.

    ELMA: Nakadami na.

    RICKY: Kasi matagal po ako naging janitor sa prep. Seven years. Halos madami akong bata na naalagaan, nahugasan kapag nadudumi sila. Nasusuka, nalilinisan ko sila. Nagpapasalamat yung mga magulang sakin kapag…

    ELY: So, 1995 kayo?

    RICKY: Opo. 1995.

    ELY: Kasi 23 years na kayo eh. kasi ganoon din ako dito sa DZXL RMN eh.

    ATTY. BARRY: Sa susunod na Istorya ng Pag-asa, kayo naman, Ka Ely.

    ELY: So iyong sa sinasabi niyo, paano kayo nakapasok? Bakit ho kayo tumagal ng 23 years sa ganyang trabaho at diyan po sa Ateneo?

    RICKY: Ah, siyempre, unang-una iniisip ko para sa kapakanan ng pamilya ko, sa mga anak ko, lalo na ngayon talagang minamahal ko iyong trabaho ko para sa kanilang future. Sinuwerte po kami na napag-aral namin lahat ng mga anak namin sa Ateneo. Sa tulong po ng Ateneo na maganda pong nabibigay saming benepisyo. Kaya sinusuklian po namin ng magandang pag-ta-trabaho para po sa aming pamilya.

    ATTY. BARRY: Mga anak po niyo graduate na rin?

    RICKY: Iyong panganay ko po, ga-graduate palang sa June next year ng AB Psychology po.

    ELY: Aba.

    ATTY. BARRY: Pano pala po iyon? Nagkakilala kayo sa Ateneo na o bago pa po iyon magkakilala na kayo?

    RICKY: Ah, hindi po. Nagkakilala po kami sa simbahan.

    ATTY. BARRY: Ah talaga naman ha.

    ELMA: Choir siya. Legion of Mary ako.

    ATTY. BARRY: Parang tinadhana talaga yung mga ganyan.

    ELY: Sige, Attorney, alam ko pag mga ganyang love story, diyan ka magaling magtanong eh.

    ATTY. BARRY: Mag-kwento kayo. Pano ang naging kwento doon?

    RICKY: Kasi nagkakilala kami sa simbahan na choir member ako tapos may isa ako kasamahan sa choir na member din ng legion of Mary. Ininvite ako na mag-join sa Legion of Mary. Then, um-attend ako. Hanggang sa nagka-sama-sama kami sa lakaran ng Legion of Mary. Yun. Doon na-develop iyong aming pagmamahalan.

    ATTY. BARRY: So, pagkakaibigan muna.

    ELMA: Pagkakaibigan muna.

    ATTY. BARRY: Iyan ang magandang pundasyon. Pero 23 years na kayo Kuya Ricky, ‘di ba?

    RICKY: Opo.

    ATTY. BARRY: So, meron na ba kayo na-mi-meet ngayon na dati niyong naging alaga na ngayon graduate na, may pamilya na rin, dumadalaw ulit.

    RICKY: Marami po. Unang-una, dati si Jomari Yllana, nag-prep yung anak niya. [Ibinilin] niya sakin. “Oh Kuya Ricky, ikaw na bahala…”

    ELY: Parang ibinilin sayo. Binilin.

    RICKY: Madami ang anak ng artista. Tapos mga pulitiko. Like si Congressman Banal. Si Rico, classmate ng anak ko iyon. Natutuwa ako kasi pag dumadalaw sila sa grade school, unang-una hinahanap nila ako, “Si Kuya Ricky saan ba mahahanap?” Tapos iyong tatlong inalagaan ko na prep, ngayon papasok na paring Heswita, nagsabi sila sakin na mag-pa-pari nga daw sila. Parang nakakataba ng puso na pumupunta sila sa iyo para sabihin kung ano magiging [future] nila. Tapos iyong iba magiging doctor na daw, Attorney. Parang nakakataba ng puso. Binabahagi din nila sa akin iyong mangyayari sa kanila.

    ATTY. BARRY: Parang naging anak niyo na rin po.

    RICKY: Opo. Ganoon ang turing ko.

    ATTY. BARRY: Kaya talagang hindi ako magtataka kung bakit nagtagal din kayo dahil siyempre iyong reward na ganoon na makitang lumalaki yung mga alaga niyo. Nakikita niyong magiging graduate na, magkakaroon na ng sariling career. Tapos, babalikan kayo para magkwento rin

    ELY: Okay. So ngayon, yung anak ni Senator Koko Pimentel [nasa] grade three rin eh. ngayon sa grade school. Ka-batch ng anak ko iyon eh.

    RICKY: Iyon nakikita ko rin po.

    ELY: Nakikita mo. So, parang ikaw ang kinatawan nila sa… ikaw taga-bantay, taga-tingin.

    RICKY: Opo.

    ELY: Pinagkakatiwalaan diyan po sa Ateneo. Alam niyo pag pumupunta ako doon, ang mga bata ang kukulit eh.

    RICKY: Opo.

    ELY: Lahat kasi puro lalaki. Talagang takbo nang takbo kung saan-saan. Tapos yung pinaka-room nila roon nasa gitna, may basketball court roon sa grade school. Kasi sa anak ko, kitang-kita sa pinto andiyan iyong basketball court.

    RICKY: Oo. Open court.

    ATTY. BARRY: Kaya pala magaling sa basketball ang mga Atenista eh.

    RICKY: Sa dami ng court.

    ATTY. BARRY: Parang masama iyong loob ko.

    ELY: Kaya pala nag-champion eh.

    RICKY: Pero may naalagaan din ako galing sa UP. Iyong… [inaudible].

    ATTY. BARRY: Oo, tama. Grade school din sila.

    RICKY: Iyong mga kapatid nila halos naalagaan ko rin.

    ATTY. BARRY: So sino ang chini-cheer niyo pag ganon, eh, lahat iyong mga iyon dumaan sa inyo eh?

    RICKY: Siyempre, kahit papano mabigat na sa loob, UP siya tapos Ateneo pero wala namang ano doon. Kung sino manalo, mga alaga ko pa rin iyong mga iyon.

    ATTY. BARRY: Parang magulang na iyong magkapatid eh nasa makabilang kupunan. Kung sino ang manalo masaya ka pa rin.

    RICKY: Iyong dalawang Nieto brothers.

    ATTY. BARRY: Talaga naman.

    ELY: Pero ganiyan pala sa Ateneo, kapag empleyado ka, iyong mga anak mo libre silang mag-aral

    RICKY: Ah, may benefits po kami sa tuition. Pag isang employee lang, 65 percent. Eh, dalawa po kami kaya 100 percent ang ibinigay.

    ATTY. BARRY: Eh di magandang polisiya iyon sa Ateneo.

    RICKY: Opo, maganda po talaga.

    ATTY. BARRY: Ibig sabihin iyong mga empleyado nila nabibigyan din ng pagkakataon na maipasok dun.

    ELY: Kasi talagang medyo malaki ang tuition.

    ATTY. BARRY: Hindi lang medyo. Malaki talaga [laughs].

    ELY: Kaya nga talagang tayo kayod-Marino. Oo pero bukod doon ano pa ang mga benepisyo na naibibigay para sa mga empleyado?

    RICKY: Ah meron kami natatanggap din na union benefits na nagbibigay ng parang tulong sa [pagbabayad ng] tuition. Mga ibang pambiling gamit ng mga anak naming [gaya ng] sapatos, bag. Iyong binibigay sa amin ng administrasyon ng Ateneo…

    ATTY. BARRY: Iyong bunso po niyo, anong grade [level] na?

    RICKY: Grade five po.

    ATTY. BARRY: Ah, matagal-tagal pa.

    RICKY: Matagal pa po.

    ATTY. BARRY: Kapag naka-graduate na siya ng college, anong balak niyo – tuloy-tuloy pa rin itong…

    RICKY: Siguro… like iyong panganay ko gusto niya maging teacher daw.

    ATTY. BARRY: Wow.

    RICKY: Sa Senior High. May balak iyon magturo tapos habang [nag-ta-trabaho], kukuha siya ng masteral degree. Ewan ko kung saan, kung Ateneo ba o UP. Basta kukuha daw ng masteral degree.

    ATTY. BARRY: Okay, ah.

    RICKY: Iyong pangalawang anak na babae, nag-e-exam pa ng ACET tsaka UPCAT.

    ELY: Pero Manong Ricky, siyempre matagal ka na, 23 years. Ano iyong—sabihin natin kasi hindi naman puro lagi masaya—ano ba iyong mga hadlang at naging problema mo sa 23 years na paninilbihan mo sa Ateneo.

    RICKY: Unang-una, siyempre noong una hindi pa malaki ang sweldo namin. Nag-i-start ka sa mababa talaga. Kung nag-ta-trabaho ka ng maayos, nagkakaroon kami ng parang merit increase sa performance mo unti-unti hanggang sa tumatagal iyon. Sa akin swerte ko rin po iyon panganay ko po ay binigyan ng… may mga parents na tumulong sa akin.

    ELY: Pero parang ayos na rin, iyong nakaraan parang nagkaroon ng strike.

    RICKY: Ahh, nagkaroon. Pero natapos naman.

    ATTY. BARRY: Pero magandang kwento iyon kasi kumbaga inalagaan niyo iyong mga anak nila, tumulong naman sila sa mga anak ninyo.

    RICKY: Opo.

    ELY: Ito talagang magandang inspirasyon ito sa ating mga kababayan. At siguro para po sa ating mga listeners, ano po ang inyong maipapayo sa kanila? At ‘di ba at least mag-asawa andiyan tapos eh syempre maraming nangangarap din na makapag-pa-aral diyan sa Ateneo at iba pang mga kilalang unibersidad dito po sa ating bansa. Kasi iba na ang kumpetisyon ngayon, Attorney. Talagang… mawalang-galang po sa ibang unibersidad pero pag nakasabayan mong a-apply-an iyong Ateneo, La Salle, UP, UST, ‘di ba parang may bentahe sila. Hindi sa mina-maliit natin iyong iba. Bagama’t sa mga nakaraang bar exam, mga law school galing probinsya iyong mga pasok, ‘di ba? Nangunguna sa top ten, ‘di ba?

    ATTY. BARRY: Tama.

    ELY: Ayon. Pero ganoon lang ang naging persepsyon.

    ATTY. BARRY: Tsaka ako naman, maski masakit tanggapin, talagang ang Ateneo magaling na eskwelahan yan. Isa talaga sa top iyan.

    ELY: UP, Ateneo, La Salle. Sama mo naman iyong UP.

    ATTY. BARRY: Siyempre.

    ELY: UP, Ateneo at La Salle. At UST.

    ATTY. BARRY: Okay.

    ELY: Okay sige, ano pong inyong mensahe sa ating mga listeners?

    RICKY: Ang maipapayo ko lang sa mga magulang, sa mga kasamahan ko na rin na nag-ta-trabaho sa Ateneo, pagsikapan nilang magtrabaho ng maayos. Tapos kung may mga anak silang alam nilang may potensyal po na talagang gustong makapag-aral sa Ateneo, suportahan po nila. Iyon po ang maipapayo ko din.

    ATTY. BARRY: Kayo, Ate Elma, bilang Nanay, anong inyong payo?

    ELMA: Siguro, ang sa akin, mangarap ka. Tapos magsikap ka at magdasal ka para makuha mo yung tagumpay na gusto mo.

    ELY: Ayon. Salamat po. Wag magtampo iyong mga taga-UP.

    ATTY. BARRY: Talo na nga sa basketball, eh.

    ELY: Pati sa La Salle, sige, lahat pwede rin iyon. Okay Attorney, wala na po tayong oras. Paalam na tayo.

    ATTY. BARRY: Maraming salamat uli sa inyo, sa pagdalawa sa amin ngayong umaga at pagbahagi ng inyong kwento. Sigurado kami marami sa ating mga tagapakinig natuwa na marinig ang Istorya ng Pag-asa ninyo. Sama na rin iyong love story.

    ELY: At siyempre, na-tiyempo rin na nag-kampeon kasi ang Ateneo eh.

    ATTY. BARRY: Eh last week nga… last week, andito si Anton Asistio ang bisita. Dumaan din ba sa ano niyo iyon?

    ELMA: Opo.

    ATTY. BARRY: Talaga naman eh.

    ELY: Hindi tayo halatang maka-Ateneo ah.

    ATTY. BARRY: Si Kuya Ricky pala dapat ang tinatanong ko kapag pupusta sa basketball. Kilala niya lahat ang mga basetbolista ng UAAP.

    ELY: Okay, Attorney. Salamat. Paalam na tayo.

    ATTY. BARRY: Maraming salamat din, Ka Ely. Natutuwa ako at nagkasama tayo dito. At magandang umaga sa ating mga dedicated na tagapakinig.

    ELY: At siyempre mga kasama, sa pangalan po ni Vice President Leni Robredo, ako pa rin ang inyong radyo man, Ely Saludar. Hanggang sa susunod na linggo, alas-nuwebe hanggang alas-diyes ng umaga dito po sa BISEbisyong LENI sa RMN.

    -30-

    Posted in Transcripts on Dec 15, 2018